Marjets Big Brotherhuis

Waarom gaat iemand de politiek in? Toch vooral omdat je iets wil met de samenleving? Iets veranderen, scheve dingen rechtzetten, kansen scheppen. Of voor mijn part, om het bestaande zoveel mogelijk overeind te houden. Pas dan gaat iemand in de politiek omdat het persoonlijk iets voor hem betekent, hetzij omdat hij zich aangesproken voelt tot het bedrijf, het tegemoet komt aan zijn ijdelheid en persoonlijke ambities, hetzij domweg omdat hij het leuk vindt dagelijks rond te hangen op die vierkante kilometer in Den Haag.

Willem Breedveld

Fout, helemaal fout. Dezer dagen las ik het dagboek van het PvdA-Kamerlid Marjet van Zuijlen Retour Nijmegen-Den Haag. Maar al na enkele bladzijden begreep ik dat je de gang naar de politiek eigenlijk het beste kunt vergelijken met een vrijwillige aanmelding voor het Big Brotherhuis. Je bent nieuwsgierig en je wilt weten hoe de mensen op jou en jij op de mensen zult reageren. En bovenal doe je het omdat er een worst in het vooruitzicht is gesteld: wie zich het best kan handhaven in deze open inrichting krijgt de hoofdprijs en is een held.

Ik moet zeggen, wie zo het boek van Van Zuijlen leest, zal er intens plezier aan beleven, zoals miljoenen Nederlanders ook ademloos gekeken hebben naar het menselijk gekeutel in het Big Brotherhuis.

In haar variant op dit spektakel gaat het er al even 'menselijk' aan toe. Zo schrijft ze over Melkert: ,,Ik ben gelukkig met Ad als fractievoorzitter. Al is hij arrogant en moet ik me vaak oppeppen om hem tegen te durven spreken (...) Hij is slim, maar geniet er soms te veel van om zijn collega's te vernederen.'' En over zichzelf: ,,Ben ik te hard? Jan van Zijl (fractiesecretaris, WB) verbaast zich er over hoe (ogenschijnlijk) makkelijk ik het gevecht met Ad Melkert aanga. Ik ga volgens hem nu al verder dan hij dat ooit met Jacques Wallage durfde. Wat een wereld van schizofrenie en emotionele chantage is de politiek toch. Of regeert angst altijd in het aanzien van de macht?''

Dat is een goede vraag, die het vermoeden oproept dat de PvdA-fractie niet zozeer is samengesteld uit zelfbewuste, gekozen volksvertegenwoordigers, maar uit lakeien die zich voegen naar de macht (i.c. naar die van Ad Melkert, die zich weer moet schikken naar Wim Kok). Maar juist daarom zou je als burger willen weten, wat die lakeienmentaliteit betekent voor het gedachtegoed van de PvdA. Dreigt dat in de verdrukking te komen? En zo ja, waarom pikken die fractieleden dat dan? Vinden ze hun eigen gedachten niet de moeite waard? Waarom ruilen ze die zo soepeltjes in? Van Zuijlen laat ons op dit punt in de steek.

In plaats daarvan rollen we van de ene Big Brother-scène in de andere. Met de camera van Van Zuijlen zien we hoe haar collega Rob van Gijzel 'hyenagedrag' vertoont dat zij niet wil meemaken. Hoe Rob Oudkerk zich met een 'gekwetst ego' isoleert van de fractie en Adri Duijvestein in wezen een 'kleine jongen' is, die bang is dat hij niet serieus wordt genomen, op de grond stampt en respect eist: ,,Adri, we houden allemaal van je, maar soms moet je even je mond houden''. Van Zuijlen blijkt ook nog steeds beducht voor Rick van der Ploeg: ,,Contacten met Rick gaan me nog steeds niet in de koude kleren zitten. Vooral zijn subtiel-ondermijnende, waarschijnlijk grappig bedoelde opmerkingen over mijn saaie Nijmeegse leven zijn vervelend. Ik wordt er moe van''.

Nou, dat zal wel. Maar om eerlijk te zijn, interesseert dit alles me totaal niet. Als burger wil ik weten wat Van Zuijlen doet met de op haar uitgebrachte stemmen, wat er terecht komt van het PvdA-gedachtegoed. Wordt dat inderdaad zo vermalen als zij beschrijft? Als dat waar is, zou Van Zuijlen het document van de eeuw hebben geschreven. Maar het toontje en het zelfbeklag maken echter dat ik het vooralsnog houd op een banale Big Brothersversie van de PvdA-fractie; de versie van Marjet van Zuijlen in hoogst eigen persoon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden