Marianne Thieme dineert met haar Vegetarische Slager

Beter inconsequent goed dan consequent fout, is het credo in Huize Thieme. 'Dat houdt het menselijk.'

Te midden van de pratende volwassenen blijft Amélie van twee onverstoorbaar aan de keukentafel zitten kleien. Moeder Marianne Thieme richt haar handen op de dreumes. "Daar haal ik mijn ontspanning vandaan na de Haagse hectiek. Amélie leeft in een andere tijdzone. Daar word ik lekker in meegetrokken en dat brengt me terug op aarde", zegt de fractieleider van de Partij voor de Dieren op de vrijdagmorgen na twee dagen met uitputtende Algemene Beschouwingen in de Tweede Kamer.

Amélie? Van die film? Thieme knikt en vangt de blik van echtgenoot en vegetarische slager Jaap Korteweg. "Bij de aansprekende filmmuziek van Yann Tiersen hebben wij elkaar ontmoet, vandaar."

Ze wijst nog even op vier portretten aan de keukenmuur. "Dat zijn onze meiden. Twee van Jaap uit een eerdere relatie, een van mij uit een eerdere relatie, en Amélie. Dat is ons gezin. Daar laad ik me mee op. Als adventist vier ik de sabbat, de Bijbelse zaterdag. Dan gaat het hek eromheen, even geen werk, en doe ik leuke dingen met de familie. Of we kijken series. Die Deense, daar zijn we gek op."

Vader Jaap Korteweg, beter bekend als de Vegetarische Slager, beaamt het met simpele knikjes. Onderwijl maakt hij keer op keer balletjes van klei die Amélie weer platdrukt op het tafelblad. De herhaling draagt bij aan de rust die het huiselijke tafereel uitstraalt.

Rust die bij dit zo gedreven duurzame duo niet gelijk voor de hand ligt. Het woord duurzaamheid is zelfs nog niet gevallen. Maar als het valt blijft de gedrevenheid achterwege.

Duurzaamheid is ook niet iets waarmee ze altijd in de weer zijn, zegt Thieme. "Als politica heb ik een druk bestaan. Gaat het bijvoorbeeld over duurzaam eten, daar ben ik niet zo goed in. Jaap zorgt gelukkig voor een goede avondmaaltijd, en dat is altijd wel iets met verse groenten. Ik mag dan wel zeggen wat ik lekker vind. Meestal iets simpels als bijvoorbeeld bruine bonen met ui, tomaat, knoflook en vegetarische spekjes. Maar zoals de afgelopen dagen met die Algemene Beschouwingen, dan schiet het er weleens bij in." En dan eet je een broodje rosbief? "Neeeee, dat is een stap te ver. Maar wel een wit broodje bijvoorbeeld waar ik liever volkorenbrood zou hebben gehad. Je kiest ervoor om duurzaam te leven. Dan gaat het om de moed er je best voor te doen. Dat lukt niet altijd. Maar beter inconsequent goed, dan consequent fout. Dat maakt het ook menselijk."

Korteweg stelt helemaal niet zo met duurzaamheid bezig te zijn. "Ik til er niet zo zwaar aan, maar het is vaak wel de uitkomst. Ik ben nu meer ondernemer dan boer (Korteweg heeft ook een biologisch akkerbouwbedrijf in West-Brabant, red.) en dat maakt dat je minder fysiek bezig bent. Dan vind ik het lekker om bijvoorbeeld naar kantoor in Utrecht te fietsen of om groenten van de boerderij te snijden in de keuken. Maar als het nodig is, pak ik de auto."

Toch zijn beider levens al van jongs af aan gevuld met ideeën en gedrag dat toen misschien nog niet duurzaam werd genoemd, maar nu wel dat etiket zou meekrijgen.

Thieme: "Van huis uit is me geleerd om gedrag dat je medemens of de aarde schaadt te vermijden. Dus we deden bijvoorbeeld aan papier scheiden en als student sloot ik me aan bij Greenpeace. Het redden van zeehonden sprak me erg aan. De echte bewustwording kwam bij een thema-avond van de VPRO over 'Wat wil de koe?' Daarin werd onder meer een koe getoond met een grote dop op haar maag. Zo kon van buitenaf worden bestudeerd hoe zij het gras verteerde. Dat was voor mij de grens. Dieren in de landbouw zijn slechts dingen, besefte ik. Van de ene op de andere dag werd ik vegetariër. Ik was toen 23, maar heb er daarna nooit moeite mee gehad. Niet vlees eten werd al snel een automatisme. Ik vind vegetarische gerechten ook erg lekker."

Ook bij Korteweg ging het in eerste instantie vooral om dierenwelzijn. "De varkenspest in 1997 was voor mij de druppel. Ik had daarvoor al een boerenvakbond opgericht die vragen stelde over graanbergen en dumping van overschotten op de wereldmarkt. Bovendien hebben we gepleit voor duurzame productie in ruil voor kostendekkende prijzen. Na de varkenspest besloot ik twee dingen. Ik werd vegetariër en ik ging biologische landbouw bedrijven. Dat eerste was nog niet zo makkelijk. Ik was een enorme vleeseter, en begon thuis. Ik zocht toen vaak excuses om buiten de deur te eten, dan kon ik weer vlees eten. Ik ben radicaal gestopt in 2002 na een gedachtenexperiment. Ik had op mijn land een natuurgebiedje ingericht. Met een paar koeien waarvoor ik erg goed zou zorgen voordat ik ze zou opeten. Maar verder dan een gedachtenexperiment is het niet gekomen. Ik wist dat ik het niet over mijn hart zou kunnen verkrijgen."

Zowel Thieme (rooms-katholiek) als Korteweg (hervormd) zijn gelovig opgevoed. Dat heeft ze mede gevormd, ook in hun ideeën over duurzaamheid.

Korteweg: "Ik ben nu zelf ongelovig, maar wat er in dat hervormde gezin omging, neem je toch mee in je levenshouding. Mijn ouders waren actief in de kerk. Rentmeesterschap, daar was je en ben je mee bezig. Bij mij uitte zich dat in verbazing over sloten met gif en daardoor het gebrek aan vissen en vogels. Als natuurliefhebber vond ik dat vreselijk. Ik heb als jongen altijd liever boswachter willen worden dan boer. Gelukkig zijn die dieren weer teruggekomen, door bewuster met de natuur om te gaan. Dat maakt voor mij dat je blijft zoeken naar wegen om je invloed op je omgeving zo weinig mogelijk negatief te laten zijn."

Thieme is terughoudend als het gaat over geloof en de steun die dat wellicht geeft in haar duurzame denken en doen. Ze wil nog wel kwijt dat ze al jaren is aangesloten bij de adventisten. "Omdat hun opvattingen passen bij mijn denken over duurzaamheid. Velen van hen zijn vegetariër en dat past ook bij mijn overtuiging." Hoe zich dat uit in haar eigen leven, naast het afzien van vlees eten, vindt ze privé. "Ik wil dat geloof los zien van mijn werk. Ik leid een seculiere politieke partij en wil niet dat het geloof daarbij in de weg staat."

Thuis aan tafel wordt bijna nooit over duurzaamheid gesproken. Geen van beiden hoeft de ander dus zo nodig toe te roepen 'nou eens op te houden met dat gedram'. Thieme: "Alsjeblieft niet. We hebben het over allerlei anekdotes van familie of vrienden. Of anders wel over muziek. We hebben vanmorgen nog lekker naar 'Child in Time' zitten luisteren. Of anders Kate Bush, Anouk, Jake Bugg. We houden ook erg van dansen. Daarin hebben we les gehad."

Korteweg: "We weten van elkaar waar we mee bezig zijn. Dat hoeft niet nog eens uitvoerig aan tafel te worden besproken. Mijn twee oudsten werken ook bij de Vegetarische Slager. Die kunnen hun ei kwijt in het team waarmee ze werken. Thuis gaat het over andere zaken."

Als de kleine Amélie zich uiteindelijk toch gaat roeren, kruipt ze bij moeder Marianne op schoot. Die stelt tot slot de hoop te hebben op 'een dappere nieuwe generatie'. "Daar ben ik optimistisch over. Ze hebben meer idealisme dan mijn generatie. Meer opgegroeid met onzekerheden ook. Zij zullen de nodige veranderingen daarom sneller accepteren. Sterker nog, ze hebben er deel aan. Van onderop gaat het gebeuren." Vader Jaap is meer de filosoof. "Ik voorzie een natuurlijke omgeving waarmee wij, mensen, geruislozer dan voorheen zullen omgaan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden