Marechaussee gebruikte dwangmiddelen én geweld tegen Feda Amiri

Feda Amiri met zijn dochter in een ziekenhuis in Kabul Beeld Katinka Simonse

Bij de uitzetting van de Afghaanse asielzoeker Feda Amiri zijn niet alleen 'dwangmiddelen' gebruikt, maar is ook geweld ingezet. Omdat Amiri zich tegen zijn uitzetting verzette, is hij door de marechaussees 'met kracht van boord gehaald'. Buiten het vliegtuig werd hem een zogenoemde body cuff met beenband aangelegd. Daarbij wordt iemand op zijn buik gelegd, en worden zijn enkels aan zijn rug gebonden. Met body cuff en al werd Amiri weer het vliegtuig in gedragen.

Dat blijkt uit het 'meldingsformulier geweldsaanwending bij uitzettingen' dat in bezit is van Trouw. Ook zijn er volgens het meldingsformulier tie-wraps gebruikt. Waarom die zijn ingezet is onduidelijk.

Toen Amiri weer rustig werd, werden de dwangmiddelen verwijderd. Tussen de inzet van de body cuff en het verwijderen ervan zat volgens het formulier vijf kwartier.

Schending van de geweldsinstructie
Vorige week schreef staatssecretaris Teeven aan de Tweede Kamer dat er bij de uitzetting dwangmiddelen zijn ingezet, 'conform de voor uitzettingen geldende geweldsinstructies'. Teeven schreef ook dat dwangmiddelen kunnen worden toegepast 'om de rust en veiligheid binnen het vliegtuig te waarborgen'. Maar de marechaussee meldt op het formulier dat inzet van geweld en dwangmiddelen nodig was om te voorkomen dat de uitzetting niet door kon gaan. Volgens advocaat Bart Toemen is dat een schending van de regels. "De geweldsinstructie meldt dat dat geen geldig argument is om dit soort geweld in te zetten."

In een andere rapportage van de marechaussee - ook in bezit van deze krant - wordt geen enkele melding gemaakt van het incident. Wel staat daarin beschreven dat Amiri tijdens de vlucht belde met 'familie en contacten in Afghanistan'. Na aankomst in Kabul zag de marechaussee, zo schrijft hij, Amiri door de paspoortcontrole lopen de bagagehal in.

Spoorloos
Na zijn uitzetting naar Kabul was Amiri enkele weken spoorloos. Zijn dochter besloot hem begin februari te gaan zoeken en trof hem naar eigen zeggen uiteindelijk aan in een ziekenhuis. Amiri vertelde haar dat hij tijdens zijn uitzetting was mishandeld. Hij zou daarbij een kniefractuur hebben opgelopen. De marechaussee ontkende dat, net als staatssecretaris Teeven. Ook in het meldingsformulier staat dat Amiri als gevolg van het toegepaste geweld geen letsel heeft opgelopen.

"Maar als hij inderdaad in zo'n body cuff weer het vliegtuig is ingedragen, kan ik me goed voorstellen dat hij daarbij zijn knie heeft verwond", zegt Toemen.

Amiri stelt dat hij tijdens de eerste minuten van zijn uitzetting een kap over zijn hoofd kreeg. Daar maakt de marechaussee geen melding van.

De uitzetting trok veel aandacht: Amiri werd begin januari na achttien jaar Nederland uitgezet. Zijn vrouw en kinderen mogen wel in Nederland blijven. Amiri is een zogenoemde 1F'er: een asielzoeker die geen verblijfsvergunning krijgt omdat er vermoedens zijn dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan oorlogsmisdaden of mensenrechtenschendingen. Amiri werkte in de communistische tijd als politieagent voor de Afghaanse veiligheidsdienst. Hij ontkent zelf dat hij schuldig is.

Lees 'Meldingsformulier geweldsaanwijzing bij uitzettingen' op volledig scherm.
Lees het overdrachtsformulier op volledig scherm.
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden