Marco J. de Vries

(\N) Beeld
(\N)

26 Mei jl. overleed Marco J. de Vries op 81 jarige leeftijd. Marco de Vries was de eerste die wetenschappelijk interventie-onderzoek deed naar het effect van psychotherapie op kanker. Hij koos daarvoor een zogeheten 'Fase II onderzoek': mensen met kanker, die in alle andere opzichten waren uitbehandeld, kregen individuele en groepspsychotherapie.

Hans Schilder

Tijdens en na de psychotherapie werd gekeken of er een verandering was in tumorgroei. De Vries begon dit onderzoek in 1987. Hij was hoogleraar pathologische anatomie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, en hij was Gestalt-psychotherapeut. Vanuit deze combinatie was hij gefascineerd door het verschijnsel van spontane regressie van kanker.

Marco verzamelde en onderzocht mensen bij wie kanker klinisch en histologisch was bewezen -het werk van de patholoog anatoom-, maar wie bij de kanker kleiner was geworden of was verdwenen zonder dat dit kon komen door een reguliere medische behandeling.

Marco en zijn mederwerker de arts van Baalen onderzochten of psychische veranderingen waren opgetreden in de weken vóórdat deze 'spontane' afname van kanker was opgetreden. Want dat wilden ze weten: welke psychische processen konden hebben bijgedragen aan dit soort bijna wonderbaarlijke genezingen. Het viel hen op dat deze mensen kort vóór de afname van kanker een omslag hadden doorgemaakt in de richting van meer autonomie, zingeving en betekenisvolle, steunende relaties met anderen; een 'existential shift', zoals de jappanner Ikemi het had genoemd. Vanuit deze kennis werd het fase II psychotherapie onderzoek opgezet, met steun van de Josephine Nefkens stichting. Kort daarna kon De Vries het Helen Dowling

Instituut oprichten: een instituut dat speciaal was bedoeld voor onderzoek naar de invloed van psychische factoren op lichamelijke ziekte. In dit instituut werd het fase II onderzoek voltooid. Bij vijf patiënten, uit een groep van 35, werd een tijdelijke stilstand gezien in tumorgroei. De stilstand varieerde van drie maanden tot twee jaar. Enerzijds was dit een

bescheiden resultaat, anderzijds was het historisch. Niet eerder was in een fase II onderzoek de mogelijkheid van psychische invloed op kanker op dit hoge wetenschappelijke niveau onderzocht. Het Helen Dowling instituut was buitengewoon vruchtbaar: in enkele jaren verschenen vijf proefschriften en vele publikaties. Ondertussen zagen ook andere onderzoekers effect van psychotherapie op kanker. 'Om te stijgen is de ziel afgedaald'.

Deze regel uit de Zohar kenmerkte Marco's fascinatie voor de mens als bezield wezen. Marco Jakob de Vries was Jood. Toen hij mij, enkele maanden voor zijn overlijden de Aüroinitische priesterzegen gaf, koos hij voor de vertaling uit 'The Jerusalem Translation'. Niet: "De Heer zegene u", maar "Yahwe zegene u en behoede u. Moge Yahweh zijn aangezicht over u lichten en u genadig zijn. Yahweh verheffe zijn aangezicht over u en geve u vrede."

Daarmee stapte hij voor het eerst voluit in de traditie van de Cohenitische priesterlijn, waaruit hij bleek te zijn voortgekomen. In die zegenende lijn heeft hij geleefd, is hij gestorven en leeft hij voort in de harten en zielen van patiënten en nabestaanden, hulpverleners en wetenschappers en allen die zijn fascinatie voor het leven delen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden