Mantelzorgers kennen hun rechten in de cao vaak niet

Meer ouderen en gehandicapten blijven thuis wonen. Dat verhoogt de druk op mantelzorgers.Beeld ANP

Het gros van de werkende mantelzorgers vindt het lastig om een baan te combineren met zorgtaken. Een burn-out ligt dan op de loer, waarschuwt vakbond CNV.

Hij herinnert zich het verhaal van een van de vakbondsleden nog. Van een paar jaar terug. Een man die twee kinderen had gehad, allebei met een levensbedreigende ziekte. Ouder dan twintig zouden ze niet worden. De man was zijn dochter al verloren toen ook zijn zoon ernstig ziek werd en uiteindelijk overleed. “Mag ik overlijdensverlof”, vroeg hij zijn baas. Nee, zei die. “Overlijdensverlof is alleen voor familieleden die thuis woonden. Jouw zoon woonde in een instelling.”

Zo star en onsympathiek maakt CNV-voorzitter Arend van Wijngaarden werkgevers in de praktijk zelden mee als een familielid van hun werknemer ziek wordt of komt te overlijden. Maar tekenend is het voorbeeld van de vakbondsman wel, blijkt uit een onderzoek dat CNV vandaag publiceert.

Bij bijna driekwart van de werknemers die zorgdragen voor een partner, ouder, broer, zus, kind of kennis leeft het idee dat de baas onvoldoende mogelijkheden biedt om die zorgtaken vol te kunnen houden. Nog eens 71 procent van deze mantelzorgers zegt dat het lastig is om naast een baan ook nog eens intensief te zorgen voor een naaste.

Burn-out

Zorgwekkend, vindt Van Wijngaarden. Want als er niet snel iets verandert aan de situatie van veel mantelzorgers, ligt er voor een deel van deze vier miljoen Nederlanders een burn-out op de loer. Het is hetzelfde waar Mantelzorg NL, de belangenclub voor mantelzorgers in Nederland, een aantal weken geleden in deze krant voor waarschuwde. Nu al ziet de organisatie dat mantelzorgers voor meer familieleden en kennissen tegelijk zorg moeten dragen. Omdat de groep tehulpschietende familieleden en vrienden slinkt, want we worden met z’n allen steeds ouder. Maar ook omdat bezuinigingen in de zorg ertoe leiden dat mantelzorgers steeds meer moeten overnemen van de thuiszorgmedewerker.

Dat het mantelzorgers maar moeilijk lukt om alle ballen in de lucht te houden, heeft ook met onwetendheid te maken, zo toont het onderzoek dat Maurice de Hond in opdracht van de vakbond uitvoerde. Meer dan de helft van de mantelzorgers, zestig procent om precies te zijn, heeft geen idee van de wettelijke regelingen die er zijn om de zorgdruk iets te verlichten. Krap de helft weet niet of in zijn of haar cao afspraken zijn opgenomen over mantelzorgers.

Onwetendheid

Hoe dat komt? Van Wijngaarden kan het niet met zekerheid zeggen. Door passie, vermoedt hij. “Mensen zorgen voor hun tante, broer of zus, omdat ze van diegene houden. Diegene die ze niet in de steek willen laten. Met tegemoetkomingen zijn ze niet bezig. Totdat iemand ze er een keer op wijst.” Zo zei een verpleegkundige ooit tegen zijn vrouw: “U heeft ons duizenden euro’s aan zorgkosten bespaard door uw moeder steeds naar het ziekenhuis te brengen”. Van Wijngaarden: “Mijn vrouw wist niet eens dat haar moeder recht had op vervoer”.

CNV stelt zichzelf dit jaar als doel om bij alle cao-onderhandelingen de obstakels waar mantelzorgers tegenaan lopen bij werkgevers aan de kaak te stellen. Ook hoopt de vakbond met thema-avonden meer ruchtbaarheid te geven aan de al bestaande regelingen en cao-afspraken die het makkelijker maken om zorg en werk te combineren.

Lees ook: Er blijft geen mantelzorger meer over. 

Er komen steeds minder mantelzorgers, terwijl ook de professionele zorg ouderen weinig hulp kan bieden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden