Manipuleren

Terecht hekelt Koen Koch (Podium, 22 februari) 'gemanipuleer met de geschiedenis'. De vraag is echter of hijzelf naar deze vermaning handelt. Hij schrijft namelijk: ,,Nooit heeft Churchill in 1938 de moed gehad Chamberlain in het Lagerhuis af te vallen, ook niet bij de stemming over het beruchte akkoord van München.

Hij onthield zich van stemming, omdat ook hij geen uitweg uit het dilemma zag en omdat hij zijn politieke carrière niet door openlijke rebellie in gevaar wilde brengen.'' Op 3 oktober 1938 legde Neville Chamberlain het akkoord van München ter goedkeuring aan het Lagerhuis voor. Ook Churchill nam aan de bespreking deel. Hij werd door verontwaardigde aanhangers van Chamberlains politiek herhaaldelijk in de rede gevallen.

Maar hij volhardde in zijn vernietigende kritiek op de overeenkomst met Hitler en hij eindigde aldus: ,,Gij zijt gewogen en te licht bevonden. En denk niet dat dit het einde is. Dit is nog slechts het begin van de afrekening. Dit is slechts de eerste teug, de eerste voorproef van een bittere beker die ons jaar in, jaar uit zal worden voorgehouden, tenzij wij met inspanning van alle krachten ons moreel en onze strijdvaardigheid herwinnen om als vanouds als wachters van de vrijheid te herrijzen.''

Inderdaad onthield Churchill zich van stemming over een motie van goedkeuring. Maar dat deed hij samen met de Lagerhuisleden Amery, Eden, Duff Cooper, Harold Nicolson, Sidney Herbert, Harold Macmillan en admiraal Sir Roger Keyes. Dit en nog veel meer valt te lezen in het magistrale werk van Telford Taylor, Munich, The Price of Peace. Ten aanzien van Roosevelts politiek vóór december 1941 verzuimt Koch te vermelden dat Roosevelt met instemming van het Congres al 50 torpedojagers aan het Verenigd Koninkrijk had uitgeleend, de Lend-Lease overeenkomst ten gunste van de geallieerden na parlementaire goedkeuring had gesloten en de Amerikaanse marine verlof had gegeven om op het Westelijke deel van de Atlantische Oceaan Duitse duikboten onder vuur te nemen.

Het is het goed recht van Koch om zich tegen een militair ingrijpen in Irak te keren. Maar daarbij moet hij zich niet beijveren om de geschiedenis naar zijn hand te zetten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden