Manila geeft VS weer bases

Opkomst China doet verzet tegen aanwezigheid Amerikanen verschrompelen

De Amerikaanse president Obama begint vandaag aan zijn laatste stop op zijn rondreis door Oost-Azië. Als hij landt in Manila is nét het nieuwe militaire verdrag tussen VS en Filippijnen getekend. De VS krijgen tien jaar toegang tot een nog onbekend aantal bases voor hun gevechtsvliegtuigen en schepen. Daarmee gaat de wapenwedloop tussen China en zijn buren een nieuwe fase in.

Lange tijd bezetten de VS de Filippijnen (1898-1945), maar het land zal een van de weinige oud-kolonies zijn waar amper haatgevoelens richting overheerser leven. Integendeel, velen dromen van een nieuw leven in Amerika. Een baan op een militaire basis van de rijke westerlingen is een goede tweede.

In de jaren tachtig was de de-facto militaire bezetting progressieve krachten nog een doorn in het oog. De Filippijnse senaat besloot in 1991 nipt tot het vertrek van de VS-troepen na bijna een eeuw aanwezigheid. De befaamde bases Subic (marine) en Clark (luchtmacht), niet ver van Manila, moesten sluiten.

China is de laatste jaren bezig met een grote inhaalslag op defensiegebied en gaat van assertiviteit over op agressie. Steeds meer buurlanden voelen zich daardoor bedreigd. Zo namen paramilitaire Chinese boten in 2012 de controle over de betwiste Scarborough Shoal van de Filippijnen over. Vorig jaar volgde de Second Thomas Shoal. Manila staat erbij en kijkt ernaar.

Door die sterke opkomst van China is het muntje in de Filippijnen weer de andere kant op gevallen. De eigen krijgsmacht telt 120.000 militairen maar stelt qua daadkracht weinig voor. Dat bleek ook nadat de orkaan Haiyan in het najaar over het eiland Leyte raasde: Amerikaanse militairen waren eerder aanwezig om te helpen dan de Filippijnse.

De recente verplaatsing van militaire focus van Obama van het Midden-Oosten naar het Verre Oosten maakt nu dit verdrag mogelijk. Na de aanslagen van 2001 kreeg het Amerikaanse leger trouwens al voet aan de grond, en wel in het uiterste zuiden in Mindanao, waar moslimstrijders al decennia voor autonomie vechten. Daar kamperen sinds 2002 tussen de vijfhonderd en duizend Amerikanen 'tijdelijk'.

Ook nu is het verkooppraatje dat de Verenigde Staten 'geen permanente basis krijgen'; dat verbiedt de destijds aangepaste Grondwet namelijk. Het afgelopen jaar was het enige punt van discussie of de Filippino's die Amerikaanse bases wel op mogen. Dat heeft Manila er dan wel uit weten te slepen.

De Amerikanen zitten zonder huur te betalen op de eerste rang, zijn een goede bescherming tegen China en een hulp bij natuurrampen. En burgers profiteren van de economische spin-off van hun aanwezigheid. Iedereen blij - behalve Peking.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden