Mandelson terug uit politieke ballingschap

Met zijn benoeming tot minister van Noord-Ierse zaken zit voor oud-minister van handel en industrie Peter Mandelson de tocht door de woestijn erop. Na een politieke ballingschap van amper tien maanden, gevolg van een wat domme move rondom een persoonlijke lening van een maatje uit het kabinet, heeft de Britse premier Tony Blair zijn politieke goeroe, zijn steun en toeverlaat van weleer, weer in genade aangenomen.

De aanstelling van Mandelson op de loodzware Noord-Ierse post is een sterke zet van Blair. Sterk niet alleen omdat de premier zijn toch al bijna monocratische greep op het Britse kabinet nog eens heeft bevestigd. Sterk vooral omdat Blair ermee duidelijk maakt dat hij, de premier, zijn greep op het in het slop geraakte vredesproces in Noord-Ierland wil versterken, en niet wil afwachten of de bemiddeling van buitenaf - in de persoon van de Amerikaanse ex-senator George Mitchell - vruchten afwerpt.

Niet dat Mandelson zal fungeren als his master's voice, maar de band tussen de twee politieke jeugdvrienden is zo hecht dat Mandelson als geen ander het standpunt van Downing Street 10 kan verwoorden. Dat is momenteel vooral van belang voor de protestanse unionisten, die helemaal niets meer moesten hebben van Mo Mowlam, Mandelsons voorgangster, en alleen nog direct met Blair wilden praten.

Mo Mowlam - geen kwaad woord over haar inzet en kundigheid - was aan het eind van haar latijn, althans wat de relatie met unionisten betreft. David Trimble en de zijnen beschuldigden haar van partijdigheid, van doorgeslagen sympathie voor de republikeinse zaak, voor Sinn Fein en haar leider Gerry Adams, voor de terroristen van het Ierse republikeinse leger, het Ira, kortom.

Bovendien ging Mowlams soms overdreven amicaliteit, haar 'knuffelhouding' jegens de acteurs in het Noord-Ierse drama, op het laatst tegen haar werken. En in het stijfkoppige macho-milieu van extremistische paramilitaire organisaties vielen opmerkingen als 'mijn missie is de Ulster-man beschaving bij te brengen' ook niet altijd even goed.

Het feit tenslotte dat ze de kleinschalige terreur die het Ira ondanks het bestand nog bleef uitoefenen, stelselmatig met de mantel der liefde bedekte - om vredeswille, dat wel - bracht de unionisten werkelijk tot razernij. En het vredesproces in het slop.

De reactie op haar vervanging was dan ook voorspelbaar. Afwachtende scepsis in het katholiek-republikeinse kamp, een zucht van verlichting aan de 'overzijde'. Vers bloed in het vastgelopen overleg, een frisse wind, iemand die zich niet heeft ingegraven in de Noord-Ierse loopgraven. Met Mandelson hebben Trimble en de zijnen nu de energieke politieke krachtpatser die ze wensen, iemand met directe toegang tot Blair. ,,Het werd tijd dat we een harde kop krijgen in plaats van een haastig hart'', zei Ken Maginnis, tweede man bij de Ulster unionisten, na Mowlam overigens de nodige lof toegezwaaid te hebben.

Lof die Mo Mowlam uiteraard ook kreeg vanuit Downing Street 10, waar Blairs woordvoerder haar zo ongeveer de hemel in prees. Ze wordt dan ook niet het bos in gestuurd, ze krijgt de post van minister van kabinetszaken, een soort chief whip die zorg moet dragen voor de presentatie en de coördinatie van het kabinetsbeleid. Maar of dat haar op de lange duur goed zal afgaan, is maar de vraag. Niet voor niks wordt de post spottend omschreven als het ministerie voor het Today-programma, zeg maar het Britse 'Nova'. Niks voor een flamboyante, weinig diplomatieke vechtster als Mo Mowlam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden