Mandela sluit elk uitstel van verkiezingen in KwaZulu uit Nelson Mandela optimistischer dan rest ANC-leiding

JOHANNESBURG - ANC-president Nelson Mandela is bereid Inkatha en het Afrikaner Volksfront “op mijn knieen te smeken” zich bij het overgangsproces te voegen. Maar onder geen enkele voorwaarde zal aan de verkiezingsdatum van 27 en 28 april worden getornd, of zal de integriteit van Zuid-Afrika als soevereine staat worden geschonden.

FRED DE VRIES

Het ANC is kortom niet bereid toe te geven aan de eis voor onafhankelijke staten voor de Zulus en de Afrikaners. Dat was de boodschap van Mandela gisterochtend tijdens een persconferentie in Johannesburg, na een onderhoud van ruim een uur met minister-president Lubbers en de ministers Kooijmans en Kok. Mandela reageerde hiermee op berichten dat Inkatha probeert de verkiezingen voor Natal/Kwazulu uit te stellen.

De Nederlandse delegatie zal geen echte pogingen meer ondernemen om Buthelezi te spreken, voegde Lubbers toe. “We zijn natuurlijk bereid Buthelezi te ontmoeten”, zei hij. “We voelen ons echter niet gedwongen koste wat het kost hem te spreken. Maar we zijn te allen tijde bereid met wie dan ook te praten.”

Vandaag houden Mandela en Inkatha-leider Mangosuthu Buthelezi in Durban besprekingen over de eventuele deelname van Inkatha aan de verkiezingen. Die ontmoeting wordt gezien als een laatste mogelijkheid om Inkatha op vreedzame wijze aan boord van het nieuwe Zuid-Afrika te krijgen. Mandela moet Buthelezi ervan overtuigen dat de veranderingen aan de interim-grondwet die het parlement deze week zal aannemen, voldoende regionale zekerheden bieden om Inkatha aan de verkiezingen te laten deelnemen. Waarnemers en politici, waaronder ANC-onderhandelaar Joe Slovo en zijn Inkatha-collega Walter Felgate, lieten zich pessimistisch uit over de kans op succes.

Gevraagd naar zijn eigen optimisme zei Mandela tijdens de persconferentie ieder probleem optimistisch te benaderen. “Dialoog is het beste wapen”, zei Mandela. “Ik geloof dat iedere Zuidafrikaanse leider gekant is tegen geweld, zelfs zij die tegen democratie zijn.”

Gisteren na hun aankomst in Kaapstad ontmoetten Kok, Lubbers en Kooijmans de voorzitter van het Afrikaner Volksfront, Ferdi Hartzenberg. Dit gesprek bood evenwel onvoldoende nieuwe gezichtspunten om de impasse in de onderhandelingen tussen het Afrikaner Volksfront, de regering en het ANC werkelijk te doorbreken. Hartzenberg bleef bij zijn oude eisen voor een eigen 'Volkstaat' voor zijn Afrikaner volk. Hij kon de Nederlandse ministers echter geen kaart tonen met daarop de precieze grenzen van een dergelijke staat. Vandaag ontmoet het Nederlandse trio de meer gematigde generaal Constand Viljoen voor verdere besprekingen met het Afrikaner Volksfront.

Gistermiddag bezocht de Nederlandse delegatie ook de investeringsbank Investec om een idee te krijgen van de economische situatie in Zuid-Afrika. Een goed gemutste Lubbers zei tijdens een lunchtoespraak dat hij dacht dat Zuid-Afrika met de nodige “consensus, commitment and competence”, na de verkiezingen een “ongelooflijk leuk land” zou worden.

Later had Lubbers een onderhoud met kerkelijke leiders, terwijl Kok en Kooijmans mensenrechtenorganisaties spraken. Het drietal bezocht vervolgens de aan het ANC gelieerde vakbond Cosatu. 's Avonds vond in Pretoria een diner plaats, met als meest opmerkelijke genodigde de voorzitter van de ANC-Vrouwenbond, Winnie Mandela.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden