'Mandela liet arts niet doden'

JOHANNESBURG (AP, Reuters, AFP) - Getuigen voor de Zuid-Afrikaanse Waarheidscommissie hebben gisteren tegenstrijdige verklaringen afgelegd over de betrokkenheid van Winnie Madikizela-Mandela bij de moord op haar huisarts, Asu-Baker Asvat, in 1989.

De twee mannen die veroordeeld zijn voor de moord zeiden dat Winnie hen daartoe opdracht had gegeven. Zij zou hen 20 000 rand (8000 gulden) hebben beloofd als ze Asvat uit de weg zouden ruimen. Volgens een van de getuigen, Zakhele Cyril Mbatha, had Winnie gezegd dat ze “problemen” met de arts had omdat hij haar hinderde in haar politieke strijd.

Volgens de voormalige assistente van de dokter, Albertina Sisulu, heeft Winnie echter niets te maken met de dood van Asvat. Sisulu, een gerespecteerde anti-apartheidsactiviste, ontkende dat Winnie ruzie met Asvat had gehad op 27 januari 1989, de dag van diens moord. Gevraagd of Winnie opdracht zou kunnen hebben gegeven tot de moord op Asvat, omdat hij bewijzen zou hebben gehad over haar rol in de dood van de veertienjarige Stompie Seipei, zei Sisulu: “Ik denk niet dat mevrouw Mandela Asvat heeft kunnen doden, omdat ze volgens mij goede vrienden waren.”

Opmerkelijk was Sisulu's getuigenis over een mogelijk doktersbezoek van Mandela aan Asvat op 30 december 1988, een dag na de moord op Stompie. Winnie Mandela heeft altijd beweerd dat ze die dagen in Brandfort was, een dag rijden van Johannesburg, en dat ze daarom nooit Stompie kan hebben gedood. In een recente televisiedocumentaire dook echter een dokterskaart op, waaruit blijkt dat Winnie op 30 december Asvats praktijk in Johannesburg bezocht. Ze zou samen zijn geweest met Katiza Cebekhulu, een van Mandela's vroegere lijfwachten die nu de belangrijkste getuige tegen haar is.

Sisulu, destijds Asvats assistent, zei voor de televisie dat de dokterskaart echt was, en dat ze hem zelf had geschreven. Deze verklaring trok ze echter gisteren voor de Waarheidscommissie in. Ze zei Cebekhulu nog nooit te hebben gezien en de kaart niet te hebben ingevuld. “Ik schrijf niet met blokletters, dit is echt niet mijn handschrift.”

Sisulu's woorden wekten de woede op van Waarheidscommissielid Dumisa Ntsebeza, die haar ervan beschuldigde Winnie Mandela te beschermen omdat ze vroeger samen tegen de apartheid hadden gestreden. “Ik heb de indruk dat u probeert zo weinig mogelijk te zeggen, en zeker niets dat op Mandela's betrokkenheid kan duiden”, zei Ntsebeza. Geëmotioneerd reageerde Sisulu dat ze niet naar de Waarheidscommissie was gekomen om te liegen.

Onderzoeker Hanni Wally van de Waarheidscommissie beschuldigde Winnie er gisteren van getuigen te intimideren. Vóór de zitting van deze week had zij met drie van hen contact opgenomen. Mandela's advocaat zei dat zijn cliënte zich niet schuldig had gemaakt aan intimidatie, maar beloofde dat er met “geen andere getuige” contact opgenomen zou worden.

Cyril Mbatha, een van de twee mannen die voor de moord op dokter Asvat zijn veroordeeld, zei gisteren dat Mandela zelf voor het vuurwapen heeft gezorgd. Mandela zou Asvat uit de weg hebben geruimd, omdat hij een van de laatsten was die de zwaar mishandelde Stompie Seipei in levende lijve had gezien. Hij deed na een medisch onderzoek de aanbeveling de jongen in het ziekenhuis te laten opnemen. Stompie werd enkele dagen later dood teruggevonden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden