Reportage

Manchester balanceert tussen shock en standvastigheid

Beeld AFP

Sommige inwoners van Manchester wordt het even te veel als ze stilhouden bij de informele gedenkplek voor de slachtoffers van de aanslag maandagavond op de concertzaal waar tieneridool Ariana Grande optrad. “Wat zo’n pijn doet is dat er bewust kinderen zijn gedood”, zegt de 36-jarige Jessica Toomey met betraande ogen. “Deze aanval was duidelijk bedoeld om zo veel mogelijk pijn te doen.”

Toomey, zelf moeder van twee kleine kinderen, heeft net een bos gele bloemen gelegd bij andere bloemen aan de voet van een standbeeld. Drie hartvormige ballonnen aan een touwtje fladderen in de wind. Toomey vertelt dat ze een comedyclub runt vlakbij de getroffen concertzaal en dat ze maandagavond meemaakte hoe de politie, leger en ambulances met gillende sirenes arriveerden. “Het gruwelijkste verhaal dat ik hoorde is van een meisje dat werd gevonden zonder benen. Toen degene die haar aantrof vroeg waar haar moeder was, wees het meisje naar boven en zei: ‘In de hemel.’” Ze slaat een hand voor haar gezicht. Met verstikte stem: “Haar moeder was dood.”

De dag na de aanslag balanceert Manchester tussen shock en standvastigheid. In het centrum van de Britse industriestad zijn sommige straten afgesloten met blauw-witte politielinten en agenten in kogelwerende vesten. Hier en daar staat een politiewagen dwars over de weg. ’s Middags ontstaat even paniek als een winkelcentrum gehaast wordt ontruimd vanwege de arrestatie van een verdachte man, maar dat blijkt vals alarm en het winkelcentrum gaat al snel weer open.

Veel inwoners klampen zich vast aan anekdotes over heldendaden en saamhorigheid. Zo doen allerlei opbeurende verhalen de ronde over taxichauffeurs die slachtoffers in de donkere uren na de aanslag gratis naar het ziekenhuis brachten, hotels die mensen voor niets onderdag gaven, en inwoners die hun huizen openstelden. En sommigen voegen de daad bij het woord.

“Toen ik het nieuws op televisie zag, voelde ik me enorm hulpeloos”, vertelt Laura Hyman. “Ik móest iets doen.” De 67-jarige vrouw loopt met een boodschappentas door het stadscentrum om voedsel uit te delen uit politieagenten. Twee potige bobby’s met helmen en kogelwerende vesten, die de toegang tot een afgesloten winkelstraat bewaken, krijgen koekjes en een flesje water. “God zegene jullie”, zegt Hyman. “God zegene u ook”, antwoordt een van de agenten. “Het is natuurlijk maar een kleinigheid”, zegt Hyman. “Maar sommige van die jongens hebben bijna de hele nacht doorgewerkt. Er zijn er bij die maar een uur hebben geslapen. Ik hoop hiermee een glimlach op hun gezicht te toveren.”

De bevolkingssamenstelling van Manchester is de laatste decennia door immigratie drastisch gewijzigd. Blanke Britten, die begin jaren negentig nog de overgrote meerderheid vormden, waren bij de laatste census in 2011 nog maar 59 procent van de bevolking. Hierdoor zouden etnische en religieuze spanningen op de loer kunnen liggen, zeker nu de Britse politie een 22-jarige man van Libische afkomst heeft geïdentificeerd als dader van de zelfmoordaanslag. Maar Manchester is van oudsher een rood bolwerk, waar bestuurders prat gaan op het succes van hun cultureel diverse samenleving, en politici doen er in de nasleep van aanslag alles aan om mogelijke spanningen de kop in te drukken. In reactie op de terreurdaad zal zijn metropool juist ‘verenigen’, verzekert Labour-burgemeester Andy Burnham. “Dat is wie we zijn. Dat is wat we doen. Zij zullen niet winnen.”

Tegen het einde van de dag is er bij het stadhuis een wake voor de slachtoffers. Duizenden mensen luisteren er in de avondzon naar muziek en korte speeches. Er wordt een minuut stilte gehouden. De Anglicaanse bisschop van Manchester, David Walker, ontsteekt een kaars “als symbool voor het licht dat nooit zal worden gedoofd door de duisternis." Politiecommandant Ian Hopkins zegt getroffen te zijn door alle warmte en eensgezindheid. “De mensen van Manchester hebben aan de wereld laten zien hoeveel we om elkaar geven, en hoe we mensen helpen als ze in nood zijn.”

Boven het stadhuis wappert de Union Jack halfstok. Het rood, wit en blauw van de Britse vlag steekt helder af tegen de blauwe hemel.

Sommige aanwezigen houden hun smartphone in de lucht om de ceremonie te filmen. “Wij zijn hier om onze solidariteit te tonen”, zegt Lorna Horsley. “En respect”, voegt haar vriend Liam Walker toe. Hij heeft zijn beide armen om haar heen en geeft haar een kus. “Ik ben lerares”, zegt Lorna. “Een paar van mijn leerlingen waren aanwezig in die concertzaal. Zij hebben het overleefd. Maar dit geweld heeft ons diep geraakt.” Ze zwijgt even. “We moeten laten zien dat dit niet is waar Manchester voor staat.”

Lees ook: Ethische grenzen aanslagplegers vervagen door ‘terreurinflatie’
Lees ook: 
Wat een leuk concert had moeten worden, werd een verschrikkelijke avond
Lees ook: 
Hoe reageren kinderen op een traumatische gebeurtenis?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden