Man zoekt nieuw bezield verband

Piet Gerbrandy dicht in robuuste, ritmische, stuwende zinnen

Stonehenge is waarschijnlijk een van de bekendste, maar er zijn er veel meer. Van die cirkelvormige steenformaties die uit het landschap oprijzen, eeuwen- en eeuwenoud, en nog altijd fier overeind. Indrukwekkend en mysterieus: want waarvoor ze ooit dienden - astronomie, vruchtbaarheid, religie - dat blijft met raadsels omgeven.


"Wat deed men wanneer de ontilbare stenen hun definitieve plaats toegewezen hadden gekregen. Bleef men erbuiten of begaf men zich juist naar het centrum. Of bleven sommigen buiten terwijl anderen de ruimte betraden. Mannen of vrouwen. Mensen in verscheidene gradaties van vruchtbaarheid."


Ook dichter, essayist en classicus Piet Gerbrandy is gefascineerd door deze plekken: bovenstaande regels zijn afkomstig uit zijn nieuwste bundel 'Steencirkels'.


Je kunt het veelomvattende 'Steencirkels' lezen als lang verhalend gedicht. Als reisverslag, waarin beschouwende regels, proza-poëzie, satire en lyriek elkaar afwisselen. We maken kennis met 'O', een op het oog gewone man die weg wil uit zijn onttoverd bestaan, om op zoek te gaan naar een nieuw bezield verband. Hij breekt los uit zijn alledaagse rondjes - "Spreken voor slapend gehoor. Verrekening van uitgekeerde voorschotten. Beleidsnota's lezen en schrijven. Drinken met suffe collega's. Fusiegesprekken."


Zijn zoektocht voert langs bossen, toendra's, langs wat je 'hedendaagse steencirkels' zou kunnen noemen, open plekken ontstaan door menselijk toedoen; langs cafés waar mensen zittend in een kring via muziek voor even een zinvol geheel creëren. O treedt op zijn reis binnen in de prehistorische steencirkels en belandt uiteindelijk op de poolcirkel, een door de opwarming van de aarde alsmaar kleiner wordende kring.


Daar brengt hij de nacht door met een vrouw - 'Steencirkels' is ook een ode aan liefde en erotiek: "(...) kwam ze driemaal hijgend klaar waarbij haar gespierde schoot zo strak samentrok dat ze me leeg zoog als nog nooit een vrouw me verlost had."


Die wellust zit niet alleen in de inhoud, maar ook in Gerbrandy's robuuste, ritmische, stuwende zinnen, die je als wulps vrouwenvlees bijna in je handen kunt nemen. Valt een weidelandschap sappiger te beschrijven dan zo? "Vaarzen vermalen getrouw zoetzure bloemen. / Tussen lissen glijdt gespierd een paling. / Schapen verzamelen distels in wol voor je muts."


Gerbrandy zingt, vele registers tegelijk. 'Steencirkels' schetst een tamelijk somber beeld van onze wereld, waarin niets meer heilig is, waar vervuiling een teken van vooruitgang is, en dus eindigt de bundel met een moraal: Mens ken je plek. "De lucht is van de wolken en de meeuwen. / Wij blijven aan de grond en halen adem."


Piet Gerbrandy: Steencirkels. Atlas Contact; 96 blz. euro 21,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden