'Man moet zich afvragen waarom bestuurscultuur zo onaantrekkelijk is'

Van een onzer verslaggeefsters AMSTERDAM - Veel mannelijke bestuurders denken dat vrouwen te weinig tijd èn zelfvertrouwen hebben om ook een bestuursfunctie in een maatschappelijke organisatie te ambiëren.

Maar dat is een mythe: veel vrouwen vinden ander vrijwilligerswerk gewoon leuker en nuttiger en hebben geen zin om hun tijd te verdoen in 'mannenbolwerken' met eindeloze vergaderingen zonder duidelijk doel. Ook vinden zij dat ze als bestuurder veel te ver af zouden staan van de gewone leden.

Dat blijkt uit onderzoek van Trudy Nederland en Wil Portegijs van de Rijksuniversiteit Leiden, die zich afvroegen hoe het komt dat maar één op de vijf bestuurders in maatschappelijke organisaties een vrouw is. Hoewel zij vinden dat er zeker meer vrouwelijke bestuurders nodig zijn, onderstrepen de onderzoeksters, dat bestuurswerk niet gezien mag worden als dè norm voor maatschappelijke participatie, en ook niet als de hoogste of enige invloedrijke vorm van vrijwilligerswerk.

Want: veel vrouwen geven in hun vrijwilligerswerk wel degelijk leiding, met name op organisatorisch niveau. Vrouwen zijn dus helemaal niet te onzeker, zoals mannelijke bestuurders denken, maar zij halen uit het lagere soort bestuurswerk meer voldoening dan uit een 'echte' bestuurszetel.

Voorlichtingscampagnes van de overheid mogen daarom niet eenzijdig erop gericht zijn om meer vrouwen te pushen in bestuursfuncties, maar moeten aandacht hebben voor alle facetten van vrijwilligerswerk. Bovendien moeten zij 'stereotypen over vrouwelijke bestuurders' in de hoofden van mannen bevechten. Zo denken veel mannen als zij praten over 'evenredige vertegenwoordiging' aan twee, hooguit drie vrouwen, 'als het toefje slagroom op de taart van het bestuurswerk', zoals tegen de onderzoeksters werd gezegd. Mannen zouden zich dus veel meer zelf moeten afvragen waarom hun bestuurscultuur zo weinig aantrekkelijk is voor vrouwen, stellen de onderzoeksters.

Gisterochtend bogen zich meer dan duizend leden van vrouwenorganisaties - in het kader van de traditionele studieochtend van de Huishoudbeurs - over de vraag hoe de ondervertegenwoordiging van vrouwelijke bestuurders verbeterd kan worden.

Jantine Oldersma, docent vrouwenstudies in Leiden, riep vrouwen op juist in gemeenteraden actief te worden omdat daar heel concrete onderwerpen die voor vrouwen in het dagelijks leven belangrijk zijn behandeld worden. “Denk maar aan oudere vrouwen, die vaak alleen AOW hebben. Ze lezen veel, fietsen en wandelen. Ze hebben een goede bibliotheek nodig, goed onderhouden parken en fietsroutes zonder hoge bruggetjes. Heel simpel allemaal, maar uit een studie in Zoetermeer bleek dat als ze zelf niet opletten in de gemeenteraad, de aanleg van een voetbalveld voor kinderen van gemeenteraadsleden voorgaat.”

De Haagse wethouder sociale zaken, werkgelegenheid en onderwijs Anke van Kampen ziet tot haar spijt vrouwelijke bestuurders en vrouwen op hogere functies altijd snel weer vertrekken, omdat ze zó gewild zijn dat ze kunnen kiezen uit steeds betere banen. Aanwas is dus hard nodig, volgens Van Kampen. Ze brak ook een lans voor meer allochtone vrouwen in besturen.

“In andere culturen wordt besturen nog vaak gezien als pure belangenbehartiging voor de eigen groep, of als een plek waar alleen hooggeleerden terecht kunnen komen. Dit soort beeldvorming moeten we helpen doorbreken, anders komen allochtone vrouwen niet”, aldus Van Kampen.

Naast de bekende drempels aan de kant van mannen bleek bij de discussie met de zaal dat ook vrouwen onderling drempels voor elkaar opwerpen. Zo weten leden van traditionele vrouwenorganisaties zich vaak gestigmatiseerd door andere vrouwen als 'feministe' of 'ze moet zonodig' als ze ambities tonen voor een bestuursfunctie buiten de eigen organisatie. En dat ligt voor velen toch nog heel gevoelig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden