'Man is boven vijftig vaak al onvruchtbaar'

Onderzoeker: Vrouw wil vaak tweede leg

Mensen denken vaak ten onrechte dat mannen op hogere leeftijd nog net zo goed kinderen kunnen krijgen als op jongere leeftijd. "In de beeldvorming is het altijd die ene - neem Picasso - die het nog wel lukt. Terwijl wij al decennialang grafieken laten zien waaruit blijkt dat de kwaliteit van sperma snel daalt met de jaren", zegt onderzoeker Gijs Beets van het demografisch instituut Nidi. Hij leidde een onderzoeksproject naar (late) vruchtbaarheid in Europa.

Boven de vijftig zijn veel mannen al niet meer vruchtbaar. "Je zou zeggen, de natuur heeft het goed geregeld", stelt Beets. "Maar toch willen mensen dan nog kinderen. Los van het feit dat het maar de vraag is of kinderen wel gebaat zijn bij ouders die snel zullen overlijden, blijkt nu opnieuw dat er risico op afwijkingen is." Zweeds-Amerikaans onderzoek liet gisteren zien dat kinderen van vaders ouder dan 45 een beduidend grotere kans lopen op psychiatrische stoornissen dan die van 22-jarige vaders. Beets: "Met een zeer aannemelijke verklaring, mannen kunnen langer produceren dan vrouwen maar het risico op een foutje in het sperma wordt daardoor wel groter."

"We hebben in Nederland de geboorteregeling zeer goed geregeld", zegt hij. "We scoren heel laag met de tienerzwangerschappen die bijvoorbeeld in Amerika zoveel ellende veroorzaken - omdat die ouders niet voor het kind kunnen zorgen. Gevolg is wel dat we relatief laat beginnen met het eerste kind. Die lijn is opgeschoven. En nu zijn we ook nog eens kritischer geworden, we gaan scheiden. Vaak zoeken vrouwen dan nog een man met wie ze opnieuw kinderen kunnen krijgen. En omdat de relatiemarkt ingewikkeld is, is die man vaak een stukje ouder."

Anders dan veel mensen denken, is het doorgaans niet de man die een tweede leg wil, maar de vrouw die dit initieert. Voorbeeld van die trend is ook het feit dat veel mannen die een sterilisatie ondergaan na de eerste ronde na een scheiding deze ongedaan proberen te maken. "Terwijl je dan veel minder vruchtbaar bent."

Het kan wel even duren voordat de gemiddelde burger dit doorheeft, want de mythes over de oude vader en de vrouw van zestig die in Italië zwanger wordt - 'nooit met haar eigen eicel en met een kleine kans op succes', zegt Beets - zijn hardnekkig. "Het zou goed zijn om op de middelbare school kinderen ook te informeren over de risico's van late zwangerschappen, ook voor de man."

Kans op stoornis
Als ik 50 ben, hoe groot is dan de kans dat mijn baby een stoornis heeft? De ruwe cijfers lijken mee te vallen. Neem de kans op een bipolaire stoornis. Van alle 10.000 kinderen met een vader ouder dan 45 jaar, ontwikkelen er 85 deze stoornis. Dat tegen 58 uit de groep van baby's wier vader begin 20 is. Conclusie: de kans is 1,5 keer groter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden