'Man in het rood' spil in moordzaak milieu-ambtenaar

De zaak is te bijzonder om er een laag stof op te laten neerdalen. Toch is de politie gedwongen deze week het onderzoek af te ronden naar de moord op milieuambtenaar Chris van de Werken, die net voor kerst in de bossen bij Nunspeet werd neergeschoten. De politie heeft nog geen spoor van de dader. Nog sterker: zelfs het motief is onbekend.

De wandelaars nemen een sprint naar het parkeerplaatsje, en waarschuwen met de mobiele telefoon de politie. Naast hun voertuig staat een donkergroen Golfje met het kenteken ZT-81-NS. De eigenaar, de 43-jarige Chris van de Werken uit Nunspeet, heeft zijn wagen nooit kunnen bereiken.

Chris was die 22e december om half twee 's middags van huis gegaan voor het bekende wandelingetje door Welna. De zon scheen immers en de temperatuur was even boven nul. Hij had nog gevraagd of zijn vrouw Paulien of een van de kinderen ook voor een ommetje voelden. Maar nee, hij moest dit keer alleen. Omdat Van de Werken altijd uiterst punctueel is, was zijn vrouw snel ongerust toen hij rond vieren nog niet thuis was. Ze besloot eens te gaan kijken bij de plek in het bos waar hij zijn auto doorgaans parkeerde. Maar de politie had het P.D. - het 'plaats delict' - al met het plastic rood-witte lint afgezet. En toen ze aan de agent navraag deed naar haar man, werd ze direct als verdachte gezien. Ze mocht nog even naar huis om de kinderen bij vrienden onder te brengen, maar moest haar jas bij de recherche achterlaten. Die bracht de kleding meteen naar het lab om vast te stellen of de mouwen kruitsporen bevatten.

Van de Werkens vrouw was niet lang verdachte. De jas leverde geen sporen op, en ze had ook een goede verklaring voor haar snelle aanwezigheid in het bos. Van alle kanten hoorde de politie dat het slachtoffer inderdaad een man van de minuut was, en nooit te laat kwam. “Het is heel vervelend slachtoffers in het begin als mogelijke daders te moeten beschouwen”, zegt J. C. van Aalderen, leider van het recherche-bijstandsteam dat de zaak heeft onderzocht. “Maar je moet vooral in de beginfase van het onderzoek met alles rekening houden. Het voordeel kan dan zijn dat vrij snel wordt vastgesteld dat de echtgenote niets met de zaak heeft te maken.”

De afgelopen maanden heeft Van Aalderen met dertig rechercheurs proberen na te gaan wie Van de Werken heeft omgebracht, en waarom. Aanvankelijk lijkt het een onderzoek te worden 'waar muziek in zit', zoals Van Aalderen dat uitdrukt. De moord is immers op een druk fietspad gepleegd, in een gebied waar het op een zonnige vrije dag wemelt van de getuigen. Maar níémand heeft Van de Werken zien wandelen, en al snel blijkt dat het in het onderzoek stil zal blijven, heel stil. Ook al heeft justitie 25 000 gulden voor de gouden tip uitgeloofd. Half maart weet het team nog steeds niet waar de mogelijke dader moet worden gezocht.

Als er iemand een rustig, geordend leven heeft geleid, dan is het namelijk Chris van de Werken wel. Hij woont tot 1991 in het dorpje Brakel in de Bommelerwaard, en verhuist daarna met Paulien naar Nunspeet omdat hij op de Veluwe een baan als milieu-ambtenaar kan krijgen. De vader van drie kinderen van 12, 10 en 1 jaar, zet zich in zijn vrije tijd in voor de Nederlands hervormde kerk en verzorgt contacten met hulporganisaties in Oost-Europa.

Van de Werken is de man van de regelmaat, de vriendelijkheid zelve, hij zal nog geen vlieg kwaad doen. De politie heeft de afgelopen tijd zijn gehele leven binnenste buiten gekeerd, maar heeft niets, maar dan ook niets kunnen vinden. “We hebben - standaard - de relaties van Van de Werken onderzocht”, aldus recherche-chef Van Aalderen. “Maar van een slecht huwelijk, of overspel is geen sprake geweest. De plek van de moord zou ook gebruikt worden als homo-ontmoetingsplaats. Daarvan is ons niets gebleken, en ook niet dat het slachtoffer behoefte zou hebben aan zulke contacten.”

In de kringen rond het slachtoffer, heeft het vermoeden bestaan dat er een relatie zou zijn tussen de moord en het werk van het slachtoffer als milieu-ambtenaar. In dat verband zou ook twee keer in één jaar zijn auto zijn gestolen. “We hebben dit verhaal uitvoerig onderzocht, alle dossiers van zaken waarmee hij zich beroepshalve bezighield hebben we doorgenomen, maar dit heeft niets opgeleverd. Van de Werken maakte ook in zijn werk geen vijanden. De boeren die werden gewezen op de ammoniak-uitstoot en de bedrijven die nieuwe milieu-vergunningen moesten aanvragen, waren juist blij met hem. Van de Werken was een heel redelijke milieuambtenaar en een man van compromissen.”

Niet bekend

De politie in het district Noordwest-Veluwe sluit niets uit, maar dat Van de Werken koelbloedig is liquideerd, is uiterst onwaarschijnlijk, omdat hij eenvoudigweg niet op de specifieke plaats verwacht kon worden. “Hij had vanaf de parkeerplaats elke richting kunnen oplopen, en hij had die middag wel zijn hele gezin bij zich kunnen hebben.”

Dat de milieu-ambtenaar is gedood met een vuistvuurwapen staat vast, met welk type is nog onbekend. Wel is de politie verbaasd over het soort munitie dat is gebruikt. Van de Werken is gedood door enkele 9 mm hollow-point kogels, de zogenaamde silver tips. Deze zachte stopkogels spreiden zich na binnendringing van het lichaam open als een paraplu en richten dus grote schade aan. Ze zijn daarmee uiterst effectief, maar ook twee keer zo duur als andere munitie. De kogels worden vanwege de prijs maar weinig gebruikt, ook in de criminele wereld.

Na een moord in het bos, kan de politie het vaakgebruikte 'buurtonderzoek' wel vergeten. In een straal van kilometers is geen woonhuis te bekennen. Wel heeft het rechercheteam op vergelijkbare wandeldagen voorbijgangers aangesproken en hebben zich getuigen vrijwillig gemeld. Drie daarvan worden door de politie als belangrijk gezien: de getuigen die Van de Werken hebben gevonden, en een mountainbiker die in de buurt van het misdrijf heeft gefietst. De eersten hebben ook de schoten gehoord net voordat zij het fietspad van de moord opdraaiden en zagen in de verte bij het slachtoffer een persoon met 'iets roods aan' wegspringen. Hij vluchtte links het bos in. De mountainbiker op zijn beurt heeft een kwartier voor de moord in de directe nabijheid van de plaats delict een blanke man in rode kleding zien rondscharrelen, niet wetende wat even later in het bos zou gebeuren.

De politie is nog steeds op zoek naar deze rode getuige, die ook dader geweest kan zijn. Want ook het scenario dat Van de Werken toevallig op het verkeerde tijdstip op de verkeerde plek is geweest, en tegen een moordende gek is aangelopen, zit nog steeds in het achterhoofd van de recherheurs. Vast staat in ieder geval dat Van de Werken zelf is overvallen door de situatie. Hij werd van dichtbij meerdere keren in zijn rug geschoten, en heeft zich niet eens van verbazing kunnen omdraaien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden