’Malle Betje is het mooiste’

1452, architecten van de familie Keldermans.

Als klein jongetje had Tobias van Gent een legpuzzel van het stadhuis van Middelburg. Tegenwoordig leidt hij er regelmatig mensen rond en geeft hij er college. Hij vindt het een van de markantste gebouwen van Nederland.

De historicus - bij de gemeente in dienst als kabinetschef, maar daarnaast docent en publicist - is speciaal in Middelburg gaan wonen omdat het de meest authentieke zeventiende-eeuwse stad van Nederland is. Nergens anders in Nederland vind je een stad die zo weinig is aangetast door industrialisatie en uitbreidingswijken. De binnenstad telt 1200 monumenten. En als de Duitsers op 17 mei 1940 Middelburg niet gebombardeerd hadden, waren het er 1800 geweest.

Ook het stadhuis brandde als gevolg van het bombardement van binnen helemaal uit. Oude schilderijen en perkamenten documenten verdwenen in de vlammen. Maar de buitenkant overleefde de ramp. En juist om die buitenkant, de gotische vensters, de rood-witte luiken, de torentjes en de 25 beelden op een rij, is het stadhuis beroemd. Het is een van de weinige Middeleeuwse gebouwen in het land. De bouw begon in 1452 - wat je nog net de late Middeleeuwen mag noemen - en werd geleid door meerdere generaties van de beroemde Vlaamse bouwmeestersfamilie Keldermans. De Vlaamse invloed zie je terug in de overdadige decoratie en de rij beelden op de gevel. Het zijn afbeeldingen van Zeeuwse en Hollandse graven en gravinnen, in chronologische volgorde van Dirk V tot Karel V. Het Brusselse stadhuis heeft ook zo’n beeldenrij. Maar ook de toren - een belfort - is een Vlaams verschijnsel, dat bijvoorbeeld op het stadhuis van Gouda ontbreekt.

Van Gent: „Het is ongelooflijk als je bedenkt dat er maar 5000 inwoners waren toen dit grote stadhuis werd gebouwd. Dat zegt iets over hun trots. Het bouwen van zo’n groot stadhuis met pracht en praal is eigenlijk koketteren met je welvaart.”

Van Gent leidt er regelmatig gasten van de gemeente in rond. De meeste bezoekers vinden het vooral bijzonder dat het gebouw zo oud is. De laatgotiek spreekt erg aan, evenals de rijke decoraties. Zelf houdt hij het meest van de toren, die ervoor zorgt dat het stadhuis van ver te zien is. Al is de Lange Jan van de dichtbijgelegen abdij hoger. Van Gent: „Middelburgers noemen de toren liefkozend Malle Betje, omdat de klok altijd achterloopt bij die van de Lange Jan. Ik vind dat de toren het gebouw echt afmaakt.”

Het stadhuis is in de loop der eeuwen steeds verder afgemaakt of gerenoveerd, aan het einde van de negentiende eeuw bijvoorbeeld door de beroemde architect Pierre Cuypers. Na de brand in de oorlog - op 17 mei, de verjaardag van Maximá, wordt nog steeds principieel niet gevlagd in de binnenstad - kreeg het stadhuis een flinke aanbouw. Daarin is sinds een paar jaar de Roosevelt Academy gevestigd, Zeelands eerste universiteit. Van Gent: „Middelburg wil al sinds de zeventiende eeuw een universiteit. Eindelijk hebben we die gekregen. In het stadhuis.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden