Standplaats Mexico

'Malinchismo' is een vorm van racisme: hoe witter en blonder, hoe mooier

Beeld iStock

Soms, als ik in een lange rij voor de kassa in een supermarkt sta, blader ik wel eens door de Mexicaanse roddelbladen ¡Hola! en Caras. Steeds betrap ik me erop dat ik eigenlijk maar bar weinig van de Mexicaanse showbusiness weet. 

Alleen de roddels over en foto's van de allerbekendste artiesten ken ik, maar in verreweg de meeste gevallen moet ik toegeven dat ik geen flauw idee heb wie die zangeres of die acteur is die met een nieuwe partner op het strand van Puerto Peñasco is gesignaleerd.

Bovenstaande komt enerzijds doordat ik nooit echt geïnteresseerd ben geweest in soapsterren of finalisten van Mexico's Got Talent, maar het heeft ook te maken met het feit dat ik me altijd enigszins ongemakkelijk voel bij het aanschouwen van Mexicaanse beroemdheden.

Al na een paar pagina's ¡Hola! begint duidelijk te worden dat er iets niet helemaal klopt. Alle actrices, zangers en reality tv-sterretjes lijken sprekend op elkaar: ze hebben allen een lichte huidskleur, de meeste vrouwen hebben hun haar blond of lichtbruin geverfd. Daarmee zijn ze bepaald geen afspiegeling van de Mexicaanse bevolking. Verreweg de meeste Mexicanen hebben immers pikzwart haar, diepbruine ogen en een veel donkerder huidskleur.

Weinig mensen 

Toch zal je weinig mensen met zo'n uiterlijk in een hoofdrol in een film of soapserie zien. Enkele maanden geleden vertelde een Nederlandse vriend, die in Mexico-Stad in korte tijd een succesvolle carrière als acteur en model heeft opgebouwd, dat Televisa en TV Azteca, de belangrijkste producenten van Mexicaanse soapseries, steevast voor hoofdrollen zoeken naar het zogenaamde type 'Latino Internacional'. Dat is een eufemisme voor mensen met een lange gestalte, een zo licht mogelijke huids- en haarkleur, en lichtbruine ogen.

De 'Latino Internacional' is daarmee een goed voorbeeld van wat in Mexico 'malinchismo' wordt genoemd, een diep in de samenleving gewortelde vorm van racisme en een van de belangrijkste overblijfselen van de koloniale periode. Het is het fenomeen waarbij Mexicanen alles wat Europees is als superieur zien, inclusief het uiterlijk van Europeanen: hoe witter en blonder, hoe mooier. Je ziet het terug in de Mexicaanse maatschappij, waarin de bovenlaag vrijwel exclusief uit nakomelingen van Europese veroveraars en immigranten bestaat, terwijl de oorspronkelijke, indiaanse bevolking veruit het armst en meest gemarginaliseerd is.

Racisme verkoopt 

De Mexicaanse showbusiness heeft er weinig zin in het malinchismo te bestrijden door inclusiviteit onderdeel te maken van het aanbod in bijvoorbeeld soapseries. Racisme verkoopt. Het is de vraag of het nog lang zo zal blijven, want in het liberale Mexico-Stad is de laatste jaren een tegenbeweging op gang gekomen om de Mexicaanse televisie en showbusiness minder wit te maken. Zo werd in 2013 de eerste soapserie opgenomen met acteurs van Indiaanse afkomst, met Maya Yucateco in plaats van Spaans als voertaal. Jongere artiesten in het hele land, niet alleen in het liberale Mexico-Stad, incorporeren ook steeds meer elementen van de Indiaanse cultuur in muziek en beeldende kunst.

Het is vooralsnog niet voldoende om de Mexicaanse roddelbladen te ontdoen van hun overdadige malinchismo, en dat heeft vooral te maken met het feit dat de Mexicaanse politiek niet openlijk durft toe te geven dat het fenomeen überhaupt bestaat. maar wellicht gaat ook dat veranderen. Volgend jaar zijn er weer presidentsverkiezingen, en met Maria de Jesús Patricio Martínez doet er voor het eerst een Indiaanse vrouw mee.

Lees meer over dit onderwerp in het dossier 'Standplaats Mexico'. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden