Maleisische premier sprak zelf met rebellen

In het diepste geheim heeft de Maleisische premier Razak op eigen houtje onderhandeld met de pro-Russische separatisten. Met succes. Hij kreeg de zwarte dozen en de trein mocht vertrekken.

GERT JAN ROHMENSEN

DONETSK - Vierenhalve dag heeft het geduurd voordat de meeste lichamen van de slachtoffers van de vliegramp zijn verzameld en op transport gesteld konden worden naar een veilig gebied buiten de oorlogsregio in Oost-Oekraïne. Over het vrijgeven van de stoffelijke resten is dagenlang onderhandeld tussen vertegenwoordigers van de meest getroffen landen, de Oekraïense regering en de rebellen. Die onderhandelingen vonden ver buiten de openbaarheid plaats, in de hoop dat de rebellen niet zouden dwarsliggen.

De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) is met waarnemersteams al maanden actief in het steeds grimmiger wordende oorlogsgebied. De organisatie, die contacten heeft met alle partijen, speelde een belangrijke rol bij de onderhandelingen met de rebellen over de toegang van de Nederlandse forensische onderzoekers tot de ramplocaties. "De separatisten hebben toestemming gegeven via de OVSE", meldde minister van buitenlandse zaken Frans Timmermans afgelopen zaterdagavond tijdens een persconferentie in Kiev. Volgens hem waren de onderhandelingen 'heel ingewikkeld' geweest. "We zijn de OVSE heel dankbaar", zei hij.

Timmermans waarschuwde wel dat de rebellen nog altijd van gedachten zouden kunnen veranderen. "We moeten een slag om de arm houden, want de separatisten houden zich vaak niet aan hun woord", zei hij.

Maar een cruciale rol in het hele proces lijkt de Maleisische premier Najib Razak te hebben gespeeld. Terwijl veel landen zich uitputten in beschuldigingen en kritiek op de rebellen en Moskou, zocht Najib in het diepste geheim zelf contact met de pro-Russische separatisten in hun bolwerk Donetsk, via een tussenpersoon. Volgens Maleisische bronnen deed hij dit op eigen houtje. "Het was een project van de premier zelf", zei een van hen gisteren tegen persbureau Reuters. "Heel weinigen wisten ervan." Najib sprak persoonlijk ook één keer met rebellenleider Aleksandr Borodaj, aan de telefoon, via een tolk. Hij wilde drie dingen van Borodaj: de overdracht van de lichamen, de zwarte dozen, en vrije toegang van onderzoekers. Borodaj ging akkoord met het voorstel van Najib omdat hij niet wilde dat de zwarte dozen door Kiev zouden worden onderzocht. Hij eiste wel een verklaring dat er niet met de dozen geknoeid was.

Maandag overdag leken de onderhandelingen nog te stranden, maar 's avonds laat kon Maleisië toch een succes melden. De rebellenleider - met lijfwacht en zelf bewapend met een pistool - kwam de oranje gekleurde dozen persoonlijk afleveren bij het hotel van de Maleisische delegatie in Donetsk. En de trein met de lichamen mocht vertrekken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden