Maleisië bemachtigt Nederlands jacht van 250 miljoen in corruptieschandaal

Inspectie van het luxejacht Equanimity in de haven Port Klang bij Kuala Lumpur, Maleisië. Beeld Reuters

Uit een Maleisisch investeringsfonds, bedoeld om de economische voorspoed van burgers te vergroten, zijn miljarden ontvreemd, onder meer om het luxe jacht Equanimity te kopen. 

Een in Alblasserdam gebouwd jacht van 250 miljoen dollar voer vandaag de haven bij Kuala Lumpur binnen, als buit van de Maleisische overheid in een gigantisch corruptieschandaal. 4,5 miljard dollar is er ontvreemd uit het nationale investeringsfonds. Met dat geld werd niet alleen het jacht Equanimity gekocht van de Nederlandse scheepsbouwer Oceanco, maar ook beroemde kunstwerken, diamanten en vastgoed.

Het ontwikkelingsfonds 1MDB moest bijdragen aan de economische voorspoed van het Maleisische volk. Maar kort na de oprichting in 2009 werd het eerste miljard al overgeboekt naar een Zwitserse bankrekening. Vijf jaar lang werd het fonds geplunderd, met hulp van overheidsfunctionarissen. Het geld ging naar Amerikaans vastgoed, naar de goktafels van Las Vegas, naar de kunstveiling en naar Hollywood, onder meer voor de speelfilm 'The Wolf of Wall Street'. 

Rondleiding in Alblasserdam

Het Amerikaanse ministerie van justitie richt haar pijlen op de Maleisiër Taek Jho Low. Hij had geen officiële functie bij het staatsfonds, maar oefende veel invloed uit en zorgde goed voor zichzelf. Op 9 september 2013 vliegt zakenman Low met zijn ouders naar Rotterdam voor een rondleiding op de werf van Oceanco, blijkt uit de Amerikaanse aanklacht. Daar bekijken ze het jacht Equanimity in aanbouw. Het luxejacht kan 26 gasten en een bemanning van 32 herbergen. Het is 91,5 meter lang en heeft een helikopterplatform, bioscoop en zwembad.

Van Gogh als onderpand

Om het schip te kopen laat Low in 2014 250 miljoen dollar aan fondsen overboeken naar een rekening op de Kaaimaneilanden. Deels betreft het een lening van veilinghuis Sotheby’s. Als onderpand gebruikt Low kunstwerken van onder meer Van Gogh, Picasso, Warhol, Monet en Lichtenstein, gekocht met geld uit het Maleisische staatsfonds. De zeven kunstwerken hadden een waarde van 144 miljoen dollar.

Het veilinghuis benadrukt in een interne e-mail dat de klant niet bij naam mag worden genoemd en dat vertrouwelijkheid cruciaal is. Low krijgt een lening van 105 miljoen dollar van Sotheby’s Financial en gebruikt 65 miljoen daarvan voor het jacht. Vervolgens helpt Sotheby's hem enkele kunstwerken te verkopen.

Drakentaart

Ondertussen bemoeit Low zich ook met de inrichting van het schip. Hij vraagt in een email aan Oceanco of ze advies kunnen vragen aan matrassenproducent Tempur, want hij wil een topmatras voor de hut van de eigenaar. In een andere e-mail gaat het over de verjaardag van zijn zus: Oceanco vraagt of het aardig is om een drakentaart te laten maken, zodat haar verjaardag aan boord kan worden gevierd tijdens een riviertochtje. Oceanco levert Low het schip in juni 2014. Het bedrijf meldt hem trots en dankbaar te zijn.

De Equanimity in Maleisië. Beeld AFP

In maart van dit jaar nam Indonesië de Equanimity in beslag bij het eiland Bali. Voor de 93-jarige premier Mahathir Mohamad die in mei aantrad, is de thuiskomst van het schip vandaag een opsteker in de strijd tegen corruptie. Maleisië overweegt het jacht te verkopen aan de hoogste bieder. Low is spoorloos.

Dat geldsommen worden doorgeboekt via verschillende bankrekeningen, zoals in deze zaak gebeurde, is typerend voor witwassen, schrijft het Amerikaanse justitie. Zo proberen criminelen de herkomst van het geld te verduisteren. Oceanco wil geen commentaar geven op de vraag of de scheepsbouwer zelf wordt onderzocht in verband met de witwaspraktijken.

Lees ook: 

Maleisië rekent af met het ancien regime 

Het net lijkt zich te sluiten rond de Maleisische oud-premier Najib Razak. De Maleisische anti-corruptie commissie riep hem op voor verhoor, de politie legde beslag op 158.000 dollar aan contanten, Rolex- en Patek Philippe-horloges en tientallen handtassen van Gucci, Hermès en Louis Vuitton.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden