Makkelijk heeft Roemer het in Den Haag nog nooit gehad

tomaatoproer | SP-leider Emile Roemer werd geconfronteerd met anonieme kritiek uit zijn fractie en moest deze week zijn partijgenoten tot kalmte manen.

SP-leider Emile Roemer ging deze zomer op boksles. Met een rake knal op een boksbal lanceerde hij in het najaar het verkiezingsprogramma van zijn partij. Na een tumultueuze week waarin fractiegenoten zich anoniem beklaagden over zijn leiderschap, is de vraag vooral hoe lang Roemer nog klappen kan incasseren, zonder hard terug te slaan of de handdoek in de ring te gooien.

Sinds het begin van zijn leiderschap heeft Roemer zelden glorieuze tijden gekend. Een aanvankelijk sprankelend begin werd al snel overschaduwd door een imago van slechte dossierkennis en matige debatvaardigheden. Nu is er ook interne kritiek op zijn leidinggevende capaciteiten en visie.

Eerst leek de keuze voor Roemer als opvolger van leider Agnes Kant nog een gouden greep. De onbekende verkeerswoordvoerder Roemer profileerde zich in 2010 als sympathieke Brabander met in elke mouw een kwinkslag ('U kunt mij van alles verwijten, behalve dat ik te vroeg gepiekt heb').

Gouden randje

Dat Roemer bij de verkiezingen 'maar' tien zetels verloor, noemde hij een 'verlies met een gouden randje'. Jan Marijnissen en Kant waren kort na elkaar vertrokken en Roemer had weinig tijd gehad om bekendheid te vergaren. In peilingen leek het veel beroerder te gaan met de socialisten.

De jaren die volgden, gelden voorlopig als Roemers glorietijd. In aanloop naar de verkiezingen van 2012 voerde de SP wekenlang de peilingen aan. Roemers ster verbleekte echter met de verkiezingen in zicht. De SP bleef steken op vijftien zetels.

Bij de daaropvolgende verkiezingen in gemeenten en provincies boekte de SP wél winst, maar in Den Haag had Roemer het toen al aanhoudend zwaar. Hij wist, als voorman van de grootste oppositiepartij, de titel van oppositieleider niet op te eisen. Pechtold, Buma en Wilders domineren. Na de Algemene Beschouwingen van 2014 klaagden fractiegenoten over Roemers 'onhandige' optreden.

Daarbij plaatste de SP'er zijn partij regelmatig buitenspel. Toen de fractie in 2013 een motie van wantrouwen van de PVV tegen het kabinet steunde nog vóór het debat, werd dat als zwaktebod gezien. Ook verspeelde Roemer onder collega's in de Kamer krediet door te weigeren met het kabinet te overleggen.

Het past bij Roemers strategie om de SP te profileren als onafhankelijke criticaster van het kabinet. Maar het levert de partij in de peilingen vooralsnog niets op. De SP weet nauwelijks te profiteren van het enorme virtuele verlies van de PvdA. Het idee van een Nationaal Zorgfonds moet dat tij in de campagne gaan keren.

Terwijl Roemer aan het Binnenhof al langer worstelt met zijn imago en de peilingen, stond zijn positie binnen de partij ogenschijnlijk niet ter discussie. De partijraad wees hem vlak voor de zomer zonder slag of stoot voor de derde keer aan als lijsttrekker. Er waren geen tegenkandidaten.

Dat Roemer intern toch niet helemaal onomstreden is, bleek deze week uit de klachten van zeker drie SP-Kamerleden in het AD. Ze kunnen aan Roemers lijsttrekkerschap weinig meer veranderen. Op het congres in januari kunnen leden hooguit de volgorde van de overige kandidaten wijzigen.

Zo lang de critici hun vinger niet opsteken, blijft het gissen naar de motieven. De partijtop suggereert dat het om teleurgestelde Kamerleden zou gaan die niet terugkeren. Maar de vraag is wat zij te winnen hebben door Roemer af te vallen. Hoogstens plaveien ze de weg voor diens mogelijke opvolger, partijvoorzitter Ron Meyer. Die stelde nou net mede de kandidatenlijst samen.

Vooralsnog heeft Roemer de zaak gesust door zijn fractiegenoten op het matje te roepen en 'onvoorwaardelijke steun' af te dwingen. De vraag is wat die steunbetuiging waard is. Als SP'ers oprecht menen dat Roemer 'geen fractie, laat staan Nederland' kan leiden, is het onwaarschijnlijk dat zij in een vloek en een zucht van gedachten zijn veranderd.

Ondertussen zullen Roemers opponenten de onrust bij de SP aandachtig volgen. Zij kunnen de verwijten in hun oren knopen, om er in de campagne hun voordeel mee te doen. Roemer zal zijn bokshandschoenen nog goed kunnen gebruiken.

in het nieuws omdat...

...de SP-leider er deze week na aanhoudend slechte peilingen van anonieme fractieleden van langs kreeg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden