Mag je nog een sliding maken op het voetbalveld?

Beeld ANP

Voor ruim 1,3 miljoen amateurvoetballers begint vandaag een nieuw seizoen. Gaan zij zich anders gedragen nu onlangs het gerechtshof in Den Haag een speler tot een taakstraf veroordeelde voor een sliding?

Wat is er juridisch aan de hand?

Deze zomer behandelde het gerechtshof in Den Haag de zaak van een speler van Schoonhoven 1, die drie jaar geleden in de wedstrijd tegen cvv Zwervers 7 door een sliding van achteren een dubbele beenbreuk opliep. De uitspraak van het Hof werd twee weken geleden gepubliceerd: de verdachte is veroordeeld tot een taakstraf van honderd uur en moet bijna 9000 euro schadevergoeding betalen.

Volgens het Hof was bij die sliding sprake van voorwaardelijk opzet. De speler die van dichtbij de sliding maakte, ook al was die op de bal gericht, nam bewust het risico dat bij zijn actie de tegenstander de kans liep op een blessure. Het is volgens het Hof 'een feit van algemene bekendheid dat het aantal blessures ten gevolge van acties die sliding tackles worden genoemd groot is'.

Om antwoord te geven op de belangrijkste vraag: mocht deze zaak in cassatie niet worden terugverwezen, dan schept deze zaak een precedent en kan inderdaad iedereen die een sliding maakt strafbaar zijn.

Maar in heel veel gevallen zal het zo'n vaart zeker niet lopen. Er moet echt sprake zijn van letsel, en bovendien accepteert iedereen tot op zekere hoogte het risico op een blessure. De drempel voor een veroordeling is daarom hoog. Alleen in zeer bijzondere gevallen is het strafbaar, zegt hoogleraar Sport en Recht Marjan Olfers. Ze ziet juridisch wel een tendens. In de sport lopen civiel recht en strafrecht steeds vaker in elkaar over. Een gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen, denkt zij. "In 2009 oordeelde het Hof het tegenovergestelde. Nu zie je dat agressie op en rond de velden steeds meer aandacht krijgt. We accepteren zaken steeds minder."

Verandert er iets aan de voetbalspelregels?

Nee, dat gebeurt niet. Volgens Olfers zou dat ook heel raar zijn. "Je hebt het over spelregels die universeel zijn. Die ook in andere landen worden gebruikt. Als wij het dan als enige land anders doen, is dat vreemd."

Olfers zou graag zien dat de rechter beter had beargumenteerd wat mag en wat niet. "Tackles zijn volgens de spelregels toegestaan. Dan zou je juist moeten normeren wat niet mag. Bijvoorbeeld een sliding als de bal niet in de buurt is. Of als je iemand met een karatetrap raakt. Dat valt in strafrecht thuis. Dat valt te begrijpen. Hier gaat het om 'de bal spelen'. Terwijl dat in mijn ogen toch de bedoeling is van voetbal."

Wat mag nu wel en niet fysiek?

De KNVB hanteert in de spelregels de termen 'ernstig gemeen spel' en een 'gewelddadige handeling'. Ernstig gemeen spel is 'een tackle of het aangaan van een duel waarbij de veiligheid van de tegenstander in gevaar wordt gebracht'. Een gewelddadige handeling gaat om buitensporige inzet van geweld, zonder dat dit 'in strijd is om de bal'.

De straf die in beide gevallen moet volgen, is het uit het veld sturen van die persoon. Vaak gevolgd door een tuchtzaak, waar de maximale strafmaat voor een exces het innemen van het lidmaatschap van de KNVB is. In andere woorden: nooit meer voetballen bij de bond.

Wordt het spel harder de laatste jaren?

Het is niet zo dat de voetbalsport met meer geweld te maken heeft dan voorheen. De tendens is volgens de KNVB dat het aantal excessen de afgelopen jaren afneemt. Excessen die bovendien ook te maken hebben met geweld naast de wedstrijd, zoals bijvoorbeeld gebeurde toen grensrechter Richard Nieuwenhuizen in 2012 na een schop tegen zijn hoofd overleed. Maar de zaken die er zijn, hebben wel een gemeenschappelijke noemer: de aandacht daarvoor, en het filmen ervan, is enorm toegenomen. Dat maakt het bijvoorbeeld voor sportadvocaat Richard van der Zwan, die vooral veel zaken krijgt uit de Randstad, eenvoudiger voor een rechter. "Het wordt inzichtelijker nu alles kan worden gefilmd op sociale media. Bovendien heeft de KNVB nu streng beleid. Ze zeggen tegen clubs: geef aan wie de dader is. Op basis daarvan kan je veel beter aangeven wie wat heeft gedaan."

Gaan voetballers nu anders spelen?

Van der Zwan denkt van niet. Voetballers zullen niet bij deze zaak stil gaan staan als ze een wedstrijd spelen. Maar wellicht wel als er in de toekomst in hun omgeving directe veroordelingen volgen.

Het gevaar is nu wel dat 'de mindere goden' de dupe kunnen worden. Van der Zwan: "Jaap Stam kon prima slidings maken. Maar bij een speler op een lager niveau kan het er klungeliger uitzien. En stel, iemand zegt dan dat zo'n sliding moedwillig op de benen was: dan kan je je hobby niet meer uitvoeren."

Maar hij wil wel nuanceren. "Voetbal is een contactsport. Als je speelt, neem je al een stuk risico. Dat wordt in zaken meegewogen. Er gebeurt zoveel in de onderbond wat wij niet zien en niet wordt bestraft.

"Bovendien vind ik dit een fout arrest. Ik vind de interpretatie van de 'aanmerkelijke kans' op een blessure verkeerd. Hoeveel slidings worden er wel niet gemaakt zonder een blessure tot gevolg? Dan vind ik dat er geen sprake is van een aanmerkelijke kans. Deze uitspraak gaat wel van tafel."

En voor wie echt van de sliding af wil?

Er is hoop, zeker nu steeds meer clubs voor kunstgras kiezen. Uit een Zweeds onderzoek uit 2007 waarin 93 profvoetballers werden gevolgd, bleek dat zij op natuurgras twee keer zoveel tackles maakten als op kunstgras. Dit is het enige onderzoek dat naar spelverschillen op verschillende ondergronden is gedaan, maar zoals de onderzoekers schrijven: 'Kunstgras leidt tot minder agressief verdedigen dan spelen op gewoon gras'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden