Mag het evangelie helpen?

’Huub Oosterhuis? Die is bij ons van harte welkom. Natuurlijk!’ Agnes Kant reageert verbaasd als haar naar de bekende katholiek wordt gevraagd. De fractievoorzitter ziet geen enkel verband tussen de SP-activiteiten van bekende christenen en de steun van de Socialistische Partij aan een motie van de Amsterdamse gemeenteraad die uitspreekt dat gesubsidieerde organisaties hun functies voor iedereen open moeten stellen.

„Ik heb niets tegen instellingen die een bepaalde grondslag hebben. Bij de SP zitten veel christenen. Die geloven namelijk in barmhartigheid. Maar als die grondslag een doel in zichzelf wordt, als die religie wordt gebruikt om iets te bereiken, dan is het iets anders.”

Over de motie denkt Kant vrij luchtig. Die zal organisaties als het Leger des Heils echt niet in de weg zitten, is haar overtuiging. Zij ziet de uitspraak ook niet als een grote ommekeer in het denken over organisaties met een religieuze achtergrond. „Een organisatie mag nog altijd van een werknemer vragen om de grondslag te respecteren. Zij mag alleen niet iemand uitsluiten als hij het geloof niet uitdraagt.” Dat betekent wat Kant betreft niet dat iemand zijn geloof moet verbergen. „Dat hoeft bij ons ook niet. Bij de SP mag iedereen, met welk geloof ook, zijn overtuiging uitdragen. Natuurlijk.”

Waar het hier volgens Kant wél over gaat, is discriminatie op de arbeidsmarkt. „Als je de eis stelt dat mensen actief het geloof uitdragen, sluit je mensen die dat niet willen maar wel hulp willen brengen, uit. Zij worden niet gelijkwaardig behandeld.”

Mag een organisatie dan geen eisen stellen? Iemand moet toch in het team passen? „Natuurlijk kijk je of iemand in het team past. En er mogen functie-eisen worden gesteld. Maar religie is iets anders. Dat is niet neutraal. Het doel van een verslavingskliniek is mensen van hun verslaving af te helpen, het doel van de jeugdzorg is jongeren te helpen. Dat gebeurt met geld van ons allemaal en daarin moet religie niet het instrument zijn. Ik ben namelijk erg voor de scheiding tussen kerk en staat.”

Dat zoveel welzijnsorganisaties hun wortels in het christendom hebben, ziet Kant meer als een historisch gegeven dan als een probleem. Dat is het gevolg van de verzuiling. „Laten we blij zijn dat dit soort initiatieven van de grond zijn gekomen. Die hebben veel goeds gedaan.”

Maar als Kant helemaal opnieuw zou mogen beginnen, zouden de religieuze wortels eruit zijn. Net als uit het onderwijs. Wat dat betreft, is de Socialistische Partij klassiek liberaal. Het liefst zou de partij geen bijzondere scholen zien. Alle kinderen én alle docenten moeten op alle scholen worden geaccepteerd.

Die discussie ligt in dezelfde lijn als de Amsterdamse motie, meent Kant. Het gaat over de samenleving waarin iedereen moet worden geaccepteerd. „Ik vind dat ook een deel van de opvoeding. Dat je mensen die anders geloven, leert te respecteren.” Daarom ook moet een organisatie die met overheidsgeld wordt betaald, christenen én niet-christenen aannemen.

Een land met alleen maar openbare scholen betekent wat Kant betreft dan ook niet dat er geen godsdienst mag worden gegeven. Er moet juist aandacht worden besteed aan alle godsdiensten, en dat mag best in het reguliere lesrooster.

Dat de huidige politieke discussie over het bijzonder onderwijs vooral wordt ingegeven door de opkomst van islamscholen, is volgens Kant duidelijk. Niet alleen leerachterstanden spelen in die discussie een rol, ook het gebrek aan integratie. Maar dat probleem speelt volgens de SP’er ook bij reformatorische scholen.

Levendig herinnert Kant zich nog een debat uit de tijd dat zij en de huidige ChristenUnie-staatssecretaris Huizinga woordvoerder integratie waren. Toen Kant weer eens pleitte voor het openstellen van scholen voor iedereen, stoof Huizinga naar voren. ’Een Turks kind zal zich toch nooit thuis voelen op een orthodoxe school?’, was haar stelling. Nee, reageerde Kant. En dat is nu precies het probleem.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden