Mag het een maatje meer zijn?

'Curvy' noemen ze meisjes met billen en borsten in de modewereld. Ze mogen eindelijk in beeld. Al kun je die curvy modellen onmogelijk mollig noemen.

Ze kan net zo goed haar bed op Schiphol plaatsen, grapt Iris Monroe Baker. Het 23-jarige model bladert door haar agenda: in de afgelopen vijf weken vloog ze naar Londen, Manchester, Miami, New York, Marokko, Duitsland en Curaçao voor mode-opdrachten. "Oh wacht", herstelt ze zichzelf, "naar New York vloog ik eigenlijk alleen voor een spraytan. Dat wilde de opdrachtgever." Maar daar stopt het succes niet: in september stond ze op de cover van de Nederlandse Elle en heel binnenkort pakt ze al weer haar koffers.

Drukte die in schril contrast staat met haar carrière zeven jaar geleden. Die kwam piepend en krakend tot stilstand omdat ze begon te 'groeien'. Bij haar armen zaten de truitjes strak, haar opgezwollen boezem drukte de knopen los en die vertrouwde broekmaat 32 had ze ingewisseld voor een 36. Inmiddels is ze een kleine tien kilo zwaarder. Geen straight model meer, maar een succesvolle curvy. In gewone mensentaal: geen maat 34 maar een maat 40. Waar ze vroeger voortdurend te horen kreeg dat ze moest afvallen, vragen opdrachtgevers nu of er nog wat kilootjes bij kunnen.

"Ik ben er wel twee jaar uit geweest", vertelt Iris. Ze schurkte tegen een depressie aan, kreeg constant de vraag of er nog wat centimeters af konden. Van haar taille die van zichzelf al vrij recht is. Of van haar heupen die niet meer in de broeken pasten. "Ik had een personal trainer, liep bij een diëtist en was voor mijn gevoel 24 uur per dag met afvallen bezig. Maar er kon niets meer af. Helemaal niets. Toen ben ik gestopt en heb ik het op het vette vreten gezet. McDonald's, ijs, chips, patat, pizza, cocktails. Alles wat eerst niet mocht. Ik kwam zo'n vijftien kilo aan en woog op mijn zwaarst 74 kilo." Ze slaat haar handen voor haar gezicht en begint hard te lachen. "Ik zag er echt niet meer uit."

Meiden met een maat 40 die vinden dat ze er niet uitzien - het is een idee waar de modewereld korte metten mee lijkt te willen maken. "Ga in je kracht staan", juichte ontwerper Jan Taminiau vrouwen in januari nog toe bij 'De Wereld Draait Door'. "Borsten en billen moeten gevierd worden!" De vermaarde modefotograaf Steven Meisel schoot in 2011 de Italiaanse Vogue vol met forse derrières, stevige dijen en parmantige borsten. En de 27-jarige Ashley Graham zette het volslanke feest afgelopen maand nog even voort door als eerste plus size model ooit in het badpaknummer van Sports Illustrated te pronken. Kers op de taart was Tess Holliday; een zelfverklaard positief-lichaamsbeeld-activiste die met haar maat 52 een modellencontract bij het toonaangevende Britse MiLK in de wacht wist te slepen.

Is het tij aan het keren in de zo lang door maat 32 gedomineerde modewereld? Als je het modefotograaf Otto van den Toorn vraagt wel. De industrie heeft zich laten inspireren door de op gezondheid gebrande consument die naarstig op zoek gaat naar lijnzaadcrackers, speltbrood en gojibessen voor in de biologische yoghurt, zegt hij. Want: uiteindelijk is het de samenleving die een bepaald modebeeld wel of niet accepteert. Toch rende hij een paar jaar geleden voor het Net 5-programma 'Model in 1 dag' door Nederlandse winkelstraten op zoek naar lange, slungelige, dunne meiden. "Daar maken wij metmake-up en styling een model van ", zeiden zijn stylisten daarover. Hoe zit dat dan?

Mode is veranderlijk, weerspiegelt een bepaald tijdsbeeld, legt Van den Toorn uit. "In tijden van financiële voorspoed neigt het naar extremen. Zo kreeg je in de jaren negentig, vlak na de goed gevormde supermodellen als Naomi Campbell en Cindy Crawford, de junklook. Daar is Kate Moss een goed voorbeeld van. Die zag er, een beetje oneerbiedig gezegd, uit alsof ze flink gebruikt had. De modellenmeisjes van nu hebben kenmerken waarmee ze vroeger op school gepest zouden kunnen worden: lang, dun, slungelig. Meisjes met uitgesproken kenmerken zoals een spleet tussen de tanden, flapoortjes of sterke wenkbrauwen. Voor de camera transformeerden ze. Nu het economisch minder gaat is authenticiteit het kernwoord. Foto's worden niet meer plat gephotoshopt. Een plaatje hoeft geen droombeeld meer te zijn, want dat kunnen we met onze smartphones inmiddels ook zelf creëren. Modellen met een maat 38 of 40 liggen in het verlengde van die ontwikkeling. Het is een kwestie van tijd voor ze de norm worden."

Ester van Vreden, fashion producer van de Nederlandse Vogue, ziet het ook: grote retailers als H&M, Forever 21 en Mango hebben speciale lijnen ontworpen voor dames met een maatje meer, ontwerper Jean Paul Gaultier heeft de volslanke Dita Von Teese als muze en de grote billen van artiesten Beyoncé, Nicky Minaj, en Iggy Azalea worden steeds meer omarmd. Maar op de catwalk, signaleert Van Vreden, zijn magere dames nog altijd heer en meester. "Wil je dat veranderen, dan moet je heel wat wijzigingen doorvoeren. Dat zie ik zo snel niet gebeuren."

Een model is toch een levende klerenhanger, licht de Nederlandse ontwerper Claes Iversen uiterst voorzichtig toe. "Zelf zie ik ook veel liever meer diversiteit op de catwalk. Oudere modellen, scheve neuzen, opvallende moedervlekken of dames met een maatje meer. Maar voor een ontwerper is toch één ding heel belangrijk: hoe zit de kleding? Te veel borsten en billen beïnvloeden de wijze waarop kleding valt. Als ik zie dat een van mijn modellen te brede schouders heeft voor een jasje dat ik gemaakt hebt, dan krijgt zij dat kledingstuk niet te dragen. Dat gaat trekken en dat wil je als ontwerper niet. Kleding moet goed zitten, tot rust komen." Natuurlijk kan kleding ook in een maat groter ontworpen worden. Of zelfs in een paar maten groter. Daar ligt het probleem niet. En veel duurder is het ook niet, weet Iversen. "Maar een grotere maat eist een ander soort ontwerp. Want wat goed staat bij een maat 34, staat heel anders bij een maat 44", legt de ontwerper uit.

De Amerikaanse Whitney Thompson heeft zich er in het verleden flink boos over gemaakt. Dames met een maatje meer zijn in werkelijkheid niet echt 'in', foeterde de eerste plus size winnares van tv-programma 'America's Next Top Model' in een interview met The Huffington Post. Af en toe verschijnt er een op de cover, omdat volslank zijn 'zo hip' is. Maar eigenlijk is het allemaal schijnpopulariteit, zegt Thompson. "Ik juich het toe dat Vogue één nummer maakte vol vrouwelijke rondingen. Maar Vogue kan ook de pot op omdat er in alle andere nummers geen rondingen te bekennen zijn."

En dan is er nog iets anders aan de plus size-trend dat de wenkbrauwen doet fronsen, zegt socioloog Amanda M. Czerniawski in The Wash-ington Post. Curvy's met een maat 38 poseren als plus size modellen met een maat 42 of 44. Ze krijgen piepschuimvullingen in hun broek om voller te lijken. "Opdrachtgevers willen plus size modellen, maar dan wel met een slank gezicht. Dat geeft ook een vertekend beeld van de realiteit." De Nederlandse Iris Monroe Baker heeft ook op de set gestaan met piepschuim in haar kledingstukken, kreeg met Photoshop hier en daar zelfs wat grammetjes extra aangemeten. Erg? Nee, zegt ze. "Het is een gebruikelijk fenomeen in de modewereld."

De kritiek van Thompson en Czerniawski herinnert aan die andere gedenkwaardige shoot van fotograaf Meisel. In 2008 schoot hij een Vogue-nummer vol met enkel donkere modellen om aan te kaarten dat de mode-industrie racistisch is. Hij kreeg gelijk, kreeg ook veel publiciteit, maar concludeerde uiteindelijk dat die shoot totaal geen effect heeft gehad. "In veel shows loopt er misschien één donker model mee. Hooguit twee. Alles is bij hetzelfde gebleven en dat maakt me verdrietig." Staat de curvy hetzelfde lot te wachten als het donkere model?

Misschien ook niet. Wie een grote achterban heeft, komt nu veel sneller aan de bak, zegt fashion producer Ester van Vreden. "Er wordt minder vanuit de ivoren toren geregeerd. Via Instagram en Facebook kan er wereldwijd gecast worden. Het is niet alleen maar het plaatje dat telt, maar ook de persoonlijkheid. Iemands imperfectie, een pigmentvlek bijvoorbeeld, kan een boodschap zijn. Iets als: hou van jezelf of wees trots op wie je bent. Als een groot publiek daar affiniteit mee heeft, dan zou je gek zijn om daar geen gebruik van te maken. Ontwerpers bereiken zo een totaal nieuwe doelgroep."

De 117 kilo wegende Tess Holliday is een goed voorbeeld. Voor ze een modellencontract kreeg katapulteerde ze voortdurend selfies het wereldwijde web in met de hashtag #EffYourBeautyStandards. Haar half miljoen instagramvolgers juichen haar nog elke dag toe als ze weer eens in een weinig verhullend lingeriesetje ten instagramtonele verschijnt. Ze zal een uitzondering zijn op de regel, verwacht Tjarda Jansen, eigenaar van het gelijknamige modellenbureau. "Mensen willen toch een gezond beeld voorgeschoteld krijgen en maat 52 is gewoon niet gezond." Zelf heeft ze vijf volslanke modellen, inclusief Iris Monroe Baker, onder haar hoede. "Allemaal A-segment meiden", zegt ze trots. Ze vliegen de hele wereld over en sieren covers van Elle en Vogue. Of ze de norm worden? "Ik denk het niet. De modewereld neigt meer naar variatie. Naar de boodschap: je bent goed zoals je bent. Slanke én volslanke vrouwen ga je de komende tien jaar steeds meer zien. En daar ben ik ben ik heel blij om."

Model Iris maalt niet om de al dan niet geveinsde populariteit van volslanke modellen. Ze heeft het druk zat. De komende twee weken is ze alweer volgeboekt. En zojuist kreeg ze de foto's van een shoot met Cosmo binnen. "Ontzettend mooi geworden", glundert ze. Ze is gelukkiger dan zeven jaar geleden. "Mijn nagels zijn zelfs weer mooi. Ik heb geen reden meer om ze af te bijten." En: haar vriend is blij dat ze eindelijk dat strikte dieet heeft laten varen. "Hij vindt me een stuk mooier dan in 2008." Zelf twijfelt ze. "Soms kijk ik in de spiegel en denk ik: hmm, 69 kilo. Zo was ik vroeger niet. Maar toen ik 56 kilo woog vond ik mezelf ook niet mooi. Nog steeds vind ik het moeilijk te geloven als klanten tegen me zeggen hoe mooi ik ben. Het zit gewoon in mijn hoofd, ik ben geconditioneerd."

Reageren?

Hoe geconditioneerd bent u? Of bent niet zo streng voor uzelf? Schrijf het ons, in maximaal 150 woorden, via tijdpost@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden