Mag Garzón 'Spaans zwijgen' doorbreken?

De prominente en internationaal bekende Spaanse onderzoeksrechter Baltasar Garzón liet er gisteren geen misverstand over bestaan: nabestaanden hebben het recht om te weten wat voor misstanden oud-dictator Francisco Franco heeft begaan. Sommige misdrijven, zoals die onder Franco, zijn zo ernstig dat ze overal moeten kunnen worden bestraft, zei Garzón in de nationale rechtbank van Madrid - waar hij zelf al sinds 1988 werkt.

De onderzoeksrechter werd verhoord naar aanleiding van een onderzoek dat hij in 2008 begon naar misstanden in de Spaanse burgeroorlog (1936-1939). Dat deed hij op verzoek van familie en slachtoffers. "Niemand is ooit opgekomen voor de rechten van deze slachtoffers", zei Garzón.

Tijdens de overgang naar de democratie in 1975 was in Spanje echter afgesproken het verleden te laten rusten. Het Hooggerechtshof moet daarom oordelen of Garzón tegen de wet heeft gehandeld, of dat het 'Spaanse zwijgen' onder het internationale recht geen grond heeft. Garzón vindt dat laatste, zo verklaarde hij gisteren.

Aanhangers van Garzón, zoals Reed Brody van Human Rights Watch, hoopte dat de zaak alsnog geseponeerd zou worden vanwege de partijdigheid van één van de rechters. Daar had vorige week ook het Spaanse openbaar ministerie op aangedrongen omdat het van mening is dat Garzón handelt naar de maatstaven van het internationale recht. Maar de rechters van het Spaanse Hooggerechtshof verklaarden gisterochtend dat ze de aanklacht gewoon behandelen. Garzón weigerde vervolgens vragen van de organisaties die hem voor het gereht hebbn gedaagd - twee rechtse, nationalistische bewegingen - te beantwoorden.

Garzón is in Spanje geliefd onder intellectuelen, artiesten en mensenrechtenorganisaties, onder meer omdat hij de Chileense dictator Pinochet, net als Osama bin Laden, heeft proberen te vervolgen. Zondag gingen daarom duizenden mensen, onder wie politici en vakbondsleden, de straat op om Garzón een hart onder de riem te steken. Zij droegen spandoeken waarop teksten stonden als 'Garzon, Spanje staat achter je'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden