Interview

Mag deze Nederlandse vrouw na de Brexit in Engeland blijven?

Jet Cooper:
Jet Cooper: "We zijn een kaart om te spelen in de Brexit-gesprekken. We zijn wisselgeld."Beeld Phil Spiering

Ze woont in Groot-Brittannië en is getrouwd met een Brit. Toch maakt de Nederlandse Jet Cooper zich zorgen over haar rechten na de Brexit. En ze is niet de enige.

Tim de Wit

Ze pakt de briefwisseling met het parlementslid dat haar kiesdistrict vertegenwoordigt en het Britse ministerie van binnenlandse zaken. "Hier staat in feite in dat ik niet in aanmerking kom voor een verblijfsvergunning. Ook al woon ik hier al dertig jaar en ben ik met een Brit getrouwd", zegt Jet Cooper (55).

Geboren in het Groningse Beerta, vertrok de jonge Jet voor de liefde naar Groot-Brittannië. Ze kreeg met haar man Patrick drie kinderen en woont nu in het landelijke Totnes, in het zuidwesten van Engeland. Ze had er nooit over nagedacht om een Brits paspoort aan te vragen, maar de uitkomst van het Brexit-referendum veranderde dat. "Ik voelde me altijd een EU-burger in een EU-land en opeens voel ik me een immigrant", vertelt ze aan haar keukentafel.

Premier May heeft al meerdere keren herhaald dat ze in de onderhandelingen over uittreding zo snel mogelijk overeenstemming hoopt te bereiken over de rechten van de drie miljoen EU-burgers in Groot-Brittannië. Op voorwaarde dat de EU-landen ook de rechten garanderen van de 1,2 miljoen Britten die daar wonen. Maar tot op heden is onduidelijk of en hoe snel dat zal worden geregeld.

Bewijzen

"We zijn een kaart om te spelen in de Brexit-gesprekken. We zijn wisselgeld. Daarom maak ik me zorgen of we onze rechten wel behouden", zegt Cooper. "Ik ga er niet vanuit dat ze ons eruit zullen gooien, maar ze kunnen het wel moeilijker maken om toegang te krijgen tot de gezondheidszorg. Of het moeilijker maken om een bankrekening te openen, of een huis te kopen."

Ze besloot zich daarom te storten op de uiterst omslachtige procedure om Brits te worden. Liefst 85 pagina's moest ze daarvoor invullen, waarbij ze elektriciteitsrekeningen en bankafschriften van soms wel twintig jaar terug moest overhandigen om te bewijzen dat ze echt al die tijd in Groot-Brittannië had gewoond. Ze moest van al die jaren opschrijven waar en hoe lang ze met vakantie was geweest, zodat de immigratiedienst wist hoeveel dagen per jaar ze buiten de landsgrenzen had doorgebracht. Daarnaast voldeed ze niet aan één van de belangrijkste criteria: het is noodzakelijk om vijf jaar aaneengesloten te werken, maar dat was vanwege de opvoeding van haar kinderen en de ziekte ME niet mogelijk. "Als je werkt, dan willen ze je wel. Maar heb je voor je gezin gezorgd of ben je ziek, dan heb je pech. Dat is echt hard."

Vijandige houding

Ook immigratieadvocaten krijgen steeds meer vragen van bezorgde EU-burgers. Jan Doerfel, zelf half Duits, half Brits, is daar niet verbaasd over. "Dit is voor het eerst dat deze groep, woonachtig in een ander EU-land, beseft hoe moeilijk het is om je rechten erkend te krijgen. Ze hebben zich daar nooit mee bezig hoeven gehouden, dat was normaal vooral een zaak voor immigranten van buiten de EU die zich hier wilden vestigen."

Daarnaast komt deze groep daarmee ook voor het eerst in aanraking met de vijandige houding van de Britse immigratiedienst, die iedereen wantrouwt en er altijd vanuit gaat dat er iets niet klopt, zegt Doerfel. Hij legt drie Europese aanvraagformulieren uit verschillende landen naast elkaar om zijn punt te maken. "Dit is de Britse versie, 85 pagina's, dit is de Ierse versie, 5 pagina's, en in België hoef je maar één formulier in te vullen."

Immigratie ligt sinds het Brexit-referendum onder een vergrootglas, benadrukt hij. En dat is iets wat Jet Cooper aan den lijve ervaart, zegt ze. "Ze zien ons als minder dan Britse mensen."

De Rechten van drie miljoen EU-burgers

De druk op premier May om zo snel mogelijk de rechten van de drie miljoen EU-burgers te garanderen neemt steeds verder toe. Zelfs binnen haar eigen regering gaan stemmen op om het te regelen voordat er met de rest van de EU overeenstemming is bereikt over de rechten van Britten in andere EU-landen. "Door hun waarde voor onze economie en samenleving nu te erkennen, halen we dit probleem compleet van tafel", schreef minister Stephen Crabb (werk en pensioenen) in The Guardian. "Dat zou een krachtig en positief voorbeeld geven van onze Brexit-prioriteiten." Ook het Lagerhuis debatteert vandaag verder over deze kwestie. Gisteravond zei May daar dat er snel afspraken zullen komen over de rechten van EU-burgers na de Brexit.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden