Mag de overheid alles van ons weten vanwege veiligheid?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Djihadisten als buren? Het zal zomaar kunnen. Naast de bible-belt kent Nederland ook een djihad-belt, zo onthulden Niels Markus en Perdiep Ramesar gisteren in Trouw. De drie regio's van djihad-netwerken zijn samen groot genoeg om wel een paar miljoen Nederlanders een nog ongeruster gevoel te geven dan ze misschien al hebben na deze zomer vol oorlogsnieuws.

Aan dat gevoel van onveiligheid wil de overheid natuurlijk iets doen. Niet voor niets is er een ministerie van veiligheid en justitie. Een van de plannen waarmee minister Ivo Opstelten (opnieuw) kwam, was het opslaan van reisgegevens van iedereen die Nederland verlaat en Nederland binnenkomt.

Dat betekent dus dat de overheid ook van alle vrolijke vakantiegangers die op Schiphol hun koffers hebben laten inchecken, zal weten waarheen ze zijn gegaan, hoelang ze zijn weggebleven. Het plan, vorig jaar al gelanceerd, werd deze week overigens weer ingetrokken.

Toch geeft het te denken. Willen we wel dat ambtenaren van minister Opstelten kunnen zien waarheen de vakantie ging? En geeft dat een veiliger gevoel?

De meeste mensen halen hierbij hun schouders op, met de opmerking dat er niets te verbergen valt. En sinds de digitale dageraad is het heel gebruikelijk dat er van alles geregistreerd staat.

Via de mobiele telefoon is te achterhalen waar de beller zich bevindt en de betaalpas laat net als de ov-chipkaart een spoor na, even duidelijk als de steentjes van Klein Duimpje. Er is weinig fantasie voor nodig om te bedenken dat die gegevens maar een paar klikken verwijderd zijn van de openbare ruimte, of van de ogen van de overheid.

Als het om de telefoon gaat is die grens flinterdun. Nederland is kampioen telefoon-afluisteren. Een gegeven dat geregeld in het nieuws komt, zonder dat dit tot burgerprotest leidt. Is het onverschilligheid, dat niemand zich opwindt over deze inbreuk in de privacy? Of is het een kwestie van zwijgend instemmen, in de hoop en vertrouwen dat Nederland hierdoor veiliger wordt?

De film 'Das Leben der Anderen' (2006) schetst hoe in de voormalige DDR de staat de burgers bespioneerde en diep doordrong in hun privéleven. De digitale mogelijkheden van nu geven elke overheid de technische mogelijkheden om zoveel van de burgers weten dat er bijna geen momenten meer zijn die echt privé zijn.

En dat alles ongemerkt. Tot de dag dat de overheid onder het mom van werken aan de veiligheid met die kennis onder de arm voor de voordeur staat. Of liever gezegd, meteen al in de woonkamer.

De krachtigste waarschuwing hiertegen kwam alweer 65 jaar geleden van een journalist: Eric Blair, die als schrijver de naam George Orwell koos.

De vraag waar hij ons voor plaatst is nu dwingender dan ooit: willen we wel privacy inleveren voor veiligheid?

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden