Maestro Van Zweden is overal gewoon Jaap

Het had wat weg van de avonturen van Pietje Bell, hoewel die Rotterdams is. Of eerder nog die van Hansje Brinker, de kleine in Amerika bedachte held, die met zijn ene wijsvinger Nederland op de kaart hield. Onze Jaap. Afgelopen woensdag zomaar pardoes benoemd tot de nieuwe music director van de New York Philharmonic, waar hij de musici met één priemende wijsvinger tot grootse muzikale daden aan kan zetten. Geef toe, het klinkt als een verhaal voor in een spannend jongensboek.

Misschien dat de voorgaande alinea ietwat denigrerend overkomt, maar zo bedoel ik dat absoluut niet. Want ik heb Jaap hoog zitten. Heel hoog. Wellicht dat we het vanaf hier daarom niet meer over Jaap, maar over maestro Van Zweden moeten hebben, een aanspreektitel die meer bij zijn status zou passen. Maar op de een of andere manier schiet je steeds in de Jaap-modus. Ook in Amerika. Zijn naam wordt in de Verenigde Staten fonetisch opgeschreven als 'Yahp', opdat de Amerikanen niet steeds met 'Dzjeep' aan komen zetten. En voor wie liever maestro Van Zweden wil zeggen, krijgt 'van ZVAY-den' als uitspraakhulpmiddel mee.

Desondanks zegt iedereen gewoon Jaap, zoals te zien was in de zevendelige documentaire 'Jaap van Zweden: Een Hollandse maestro op wereldtournee' waarvan de Avrotros afgelopen donderdag de eerste aflevering uitzond. Het was Jaap voor en Jaap na daar in Dallas, waar hij nu nog chef-dirigent is. Te zien was hoe Van Zweden zich fel en fanatiek in noten en maten kan vastbijten, en niet rust voordat hij krijgt wat hij hebben wil. Drillen heet zoiets!

De uitzenddatum van die eerste aflevering was overigens zó perfect getimed dat je haast zou denken dat Van Zwedens benoeming allang voorgekookt was daar in New York. De documentairemakers hebben op deze manier ineens enorm veel wind in de rug gekregen.

Er kan bij een gerenommeerd orkest, waar ook ter wereld, geen chef benoemd worden of er is meteen gekrakeel. De benoeming van Van Zweden vormt daarop geen uitzondering. Notoire non-journalist Norman Lebrecht ging wat dat betreft het verst op zijn site, waar hij de keuze voor Van Zweden met de grond gelijkmaakte. Maar daar waar Lebrecht van zijn volgers meestal gelijk krijgt, ontstaken de meesten nu in blinde woede over zoveel laag-bij-de-grondse onkunde. Lebrecht droop af.

Hier in Nederland kon je her en der ook wel wat laatdunkend gemor horen (waarom toch?), maar trotse en euforische gevoelens overheersten. Het mooist was dat te zien in een filmpje dat op internet verscheen. Het Orkest van het Oosten, waar Van Zweden zijn eerste vaste betrekking als dirigent had, onderbreekt een repetitie met Ed Spanjaard om Jaap (ook hier wordt hij zo toegesproken) uitgebreid te feliciteren met zijn benoeming. Hij heeft het hem toch maar mooi geflikt, hoor je ze denken. En zo is het!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden