Maerten en Oopjen kunnen op reis

Ze kunnen wel wat hebben, Maerten Soolmans en Oopjen Coppit. Ze mogen al bijna vierhonderd jaar oud zijn, hun conditie is goed. De reis die ze voortaan met enige regelmaat gaan maken tussen Amsterdam en Parijs, kunnen ze prima aan. Zeker met de huidige moderne transportmiddelen.

"We kunnen het paar met een gerust hart laten reizen", verzekert Friso Lammertse, gespecialiseerd in oude schilder- en beeldhouwkunst. Hij werkt als conservator in Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam. Het scheelt ook, zegt hij, dat de portretten, net als bijna alle andere schilderijen van Rembrandt, zijn bedoekt. Dat betekent dat er ter versteviging doek tegen de achterkant is geplakt.

Het zou een ander verhaal zijn, als Rembrandt het paar op houten panelen had afgebeeld. Die zijn veel kwetsbaarder doordat het hout door vocht en temperatuurschommelingen kan gaan werken, met het risico dat de verflaag barst. Lammertse: "De beroemde panelen van Jeroen Bosch die zich in Wenen bevinden, zijn daar een voorbeeld van. Die willen we dolgraag laten zien, maar ze mogen niet reizen."

Het vervoer van kunstwerken is ook een stuk veiliger geworden doordat de transportkisten een enorme ontwikkeling hebben doorgemaakt. Lammertse: "Het zijn nu dubbele kisten, die zo goed zijn geisoleerd dat luchtvochtigheid en binnentemperatuur minimaal 24 uur stabiel zijn."

Vroeger kon er nog weleens iets misgaan doordat de houten kisten met schroeven werden dicht gedraaid. Tegenwoordig zijn de kisten van kunststof en hebben de schroeven plaatsgemaakt voor klemmen. Het Gemeentemuseum Den Haag ontwikkelde deze kunststof kist, ook wel turtle genoemd, samen met het kunsttransportbedrijf Hizkia Van Kralingen. Het bedrijf wil er verder niets over zeggen, om veiligheidsredenen. Volgens directeur Benno Tempel van het Gemeentemuseum is het binnenwerk van de turtle flexibel, waardoor de kist voor verschillende formaten kunstwerken kan worden gebruikt. De kans op schade is volgens hem vrijwel nihil. Maarten en Oopjen kunnen schadevrij pendelen tussen Nederland en Frankrijk.

Het laten reizen van kostbare kunstwerken hoeft geen belemmering meer te zijn, meent ook directeur Emilie Gordenker van het Mauritshuis in Den Haag. Zij heeft daar ervaring mee. De topstukken van het Mauritshuis, waaronder het 'Meisje met de parel', reisden tijdens de verbouwing naar Japan en de Verenigde Staten.

Gordenker verwacht dat meer musea samen aankopen gaan doen. Die trend is, vooral als gevolg van de bezuinigingen, al enige tijd zichtbaar in eigen land. Zo kochten het Fries Museum en het Zuiderzeemuseum samen de serie 'Oak Inside' (meubilair) aan van Christien Meindertsma. Het Stedelijk Museum Amsterdam en het Van Abbemuseum in Eindhoven laten video's van Hito Steyerl rouleren die ze samen verwierven. Een opzienbarende gezamenlijke aankoop (100 miljoen pond) was een paar jaar geleden die van twee Titiaans door de National Gallery in Londen en de National Gallery in Schotland. De schilderijen reizen sindsdien samen tussen Londen en Edinburgh.

Louvre en Rijksmuseum gaan nu nog een stap verder, zegt Gordenker, door óver de landsgrenzen te gaan. Het reizen hoeft ook hier geen bezwaar te zijn, als er maar goede afspraken worden gemaakt over het beheer, de beveiliging en het transport. "Ze moeten steeds de allerbeste zorg krijgen en natuurlijk altijd samen worden getoond."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden