Update

Maduro zegt ‘mislukte couppoging’, maar Guaidó roept op tot een opstand

Een door de Venezolaanse regering vrijgegeven foto laat zien hoe president Maduro zijn legerleiding bijeen heeft geroepen. Beeld AFP/Venezuelan Presidency

In de straten van de Venezolaanse hoofdstad Caracas is het tot gevechten gekomen tussen het regeringsleger en demonstranten die het aftreden van president Nicolás Maduro eisen. In een televisietoespraak zei Maduro dinsdagavond dat de couppoging is mislukt.

De rellen braken uit nadat enkele militairen zich achter de activisten hadden geschaard. Volgens een woordvoerder van een ziekenhuis in Caracas zijn er zeker vijftig gewonden binnengebracht. 

Eerder op de dag riep oppositieleider en zelfverklaard president Juan Guaidó via Twitter op tot een opstand. “Vandaag hebben moedige, aan de grondwet verbonden soldaten, patriotten en mannen onze oproep gevolgd”, zei de jonge Venezolaanse oppositieleider in een video-opname die op sociale media werd verspreid. “Het definitieve einde van de toeëigening is begonnen.”

Die ‘toeëigening’ is de, volgens de Venezolaanse oppositie, fraudulente herverkiezing van president Maduro in januari dit jaar. Het was tevens het moment dat de pas 35-jarige Guaidó, toen nog leider van het door de oppositie gedomineerde parlement, zich tot ‘legitieme’ president’ van het door economische crises geteisterde Venezuela liet uitroepen.

Militairen

Guaidó gaf zijn toespraak op La Carlota, een militaire basis in Caracas. Hij werd geflankeerd door geüniformeerde soldaten en Leopoldo López, een oppositieleider die in 2014 werd gearresteerd en naar eigen zeggen door soldaten werd bevrijd. Voor López was het zijn eerste openbare verschijning sinds zijn arrestatie. Het waren krachtige beelden, die bovendien suggereerden dat het Venezolaanse leger, de belangrijkste steunpilaar van het regime-Maduro, zich eindelijk aan de kant van de oppositie zou hebben geschaard.

Het is echter nog steeds niet duidelijk of de door Guaidó uitgeroepen opstand wel of niet succesvol is of gaat zijn. Op meerdere plaatsen in het land braken demonstraties uit, zowel voor als tegen het regime van Nicolás Maduro. Sommige protesten, zoals in hoofdstad Caracas, werden van repliek gediend door leger en politie, terwijl op andere plekken de Nationale Garde zich ostentatief terugtrok. Rond diezelfde tijd lieten Venezolaanse journalisten op sociale media weten dat enkele belangrijke militaire bases nog altijd onder controle van de regering-Maduro leken te staan.

Strijdvaardig

Maduro zelf toonde zich gedurende dag al even strijdvaardig en vol zelfvertrouwen als Guaidó. Om negen uur ‘s-ochtends, enkele uren na de verklaring van zijn tegenstander, liet hij op Twitter weten te hebben gesproken met de commandanten van alle militaire zones in het land. “Ze hebben me hun totale loyaliteit aan het volk, de grondwet en het vaderland getoond”, zei Maduro. “We zullen overwinnen!”

Couppoging mislukt

Uiteindelijk kwam er letterlijk een teken van leven van de Venezolaanse president, middels een televisietoespraak beweerde Maduro dat de couppoging is mislukt en bedankte hij het leger voor hun  ‘moed bij het verdedigen van de vrede’. In diezelfde toespraak stelde hij tevens dat hij het hoofd van de inlichtigendienst SEBIN heeft vervangen.

Steun

De internationale gemeenschap, sinds de verkiezingen van januari al net zo verdeeld als Venezuela zelf, keek gisteren gespannen toe. Terwijl Rusland, dat Maduro steunt, bij monde van het ministerie van Buitenlandse Zaken de oppositie beschuldigde van het ‘aanzetten tot geweld’, stelde John Bolton, de adviseur nationale veiligheid van de Amerikaanse president Donald Trump, dat wat zijn regering betreft ‘alle opties op tafel liggen’ om de opstand van Guaidó te steunen.

Hoewel er van een geslaagde opstand dus nog geen sprake lijkt, stellen veel commentatoren dat Guaidó wel degelijk een flinke dreun heeft uitgedeeld aan zijn tegenstander.

“Wat er vanochtend is gebeurd, meet de bevrijding van López en de gebeurtenissen op de militaire basis La Carlota, is zonder precedent”, stelde Luz Mely Reyes, de hoofdredacteur van nieuwswebsite Efecto Cocuyo. “Als Maduro vandaag de controle weet te houden, is er hoe dan ook een opening ontstaan.”

“Zelfs als Maduro deze golf van volksprotesten en militaire deserties zou overleven, zal hij sterkt verzwakt zijn”, zegt Christopher Sabatini, hoofdredacteur van website Global Americans, dat de politieke ontwikkelingen in Latijns-Amerika volgt. “Niet alleen tonen deze gebeurtenissen dat er brede oppositie is, maar ook dat er nu diepe frustratie onder de militairen is. Iedere mogelijke golf van repressie die naar alle waarschijnlijkheid gaat volgen zal dat alleen maar versterken.”

Lees ook:

Op eigen kracht lukt het de oppositie vooralsnog niet om Maduro op de knieën te krijgen

Het lukt Juan Guaidó maar niet om de regering ten val te brengen. Maar militaire steun uit de VS krijgt hij voorlopig niet.

Het bastion van de revolutie blijft Maduro steunen: ‘Ik ben heel bang dat Trump een barbaarse oorlog begint’

De Venezolaanse autocraat Nicolás Maduro ligt onder vuur. Massaal gaan de Venezolanen de straat op om zijn vertrek te eisen. Toch kan hij nog rekenen op de steun van naar schatting een vijfde deel van de bevolking. Een van hen is buurtleider Yoel Capriles.

Hoe Amerika de Venezolaanse oppositie klaarstoomde voor de macht

De VS werken al bijna twee decennia aan ‘regime change’ in Venezuela. Ook oppositieleider Juan Guaidó komt voort uit de door Amerikanen gefinancierde studentenbeweging.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden