'Made in China' trekt handelaren niet langer naar de Futianhallen

detailhandel | reportage | Zelfs goedkope spullen als speelgoed uit China worden te duur. De productie en verkoop verhuist naar andere Aziatische landen. Mondiale marktplaats Yiwu herpakt zich.

De 24-jarige Huang Qingqing heeft wel tijd voor een praatje. "Ik heb toch niks te doen", lacht ze. Huang werkt als verkoopster in de Futian-markthallen, de grootste marktplaats voor detailhandel wereldwijd. Eindeloze rijen plastic bloemen, parelsnoeren en speelgoedauto's wachten hier op buitenlandse kopers. Maar die blijven de laatste jaren vaak weg. Waar het eerst zwermde van de bezoekers, vermaken winkeliers zich nu met badminton en pingpong.


Huangs baas specialiseert zich in de export van decoratie-artikelen. Ze sluit deals voor de verkoop van peinzende engeltjes en fijn beschilderde kersttafereeltjes, maar ook voor in het Midden-Oosten populaire vazen. De containers met kerstartikelen zijn al in de zomer verscheept. "Ook naar Nederland. Nu is het tijd voor de paasspullen", zegt ze, wijzend op een plank vol gele kuikentjes.


Lang waren plekken als de Futianhallen het centrum van China's exportgerichte economie. Hier, in de provincie Zhejiang, ten zuiden van Shanghai, kwam het Chinese kapitalisme in de jaren tachtig op gang. Lokale ondernemers stopten hun spaargeld in het opzetten van kleine fabriekjes die zich richtten op een bepaald product, van sokken tot autowieldoppen. Ze waren zo succesvol dat Zhejiang een van China's rijkste provincies werd. Made in China werd een begrip.


De laatste jaren hebben de markten het moeilijker. Tegenvallende economische groei in de rest van de wereld zorgt voor minder export. Tegelijk leiden hogere Chinese productiekosten ertoe dat fabrieken zich verplaatsen naar goedkopere Zuidoost-Aziatische landen. "Daar verdienen arbeiders 100 euro per maand. Tien jaar geleden was dat hier ook zo, maar inmiddels zijn de lonen vier, vijf keer zo hoog", aldus textielhandelaar Cheng Yan (39). Sinds 2011 ziet ze het aantal buitenlandse klanten snel afnemen. "Vijf jaar terug liepen hier veel Afrikanen. Die tijd komt niet meer terug."


De Kroatische Petra Stifanic (31) is een van de honderdduizenden buitenlandse handelaren die dit jaar nog wel langskomen in Yiwu, waar de Futianhallen zich bevinden. "Duur is een vliegticket niet, en hier heb je alles handig bij elkaar." Ze koopt hier voor de vierde keer speelgoed in, maar dit jaar gaat ze voor het eerst ook naar Vietnam. "De Chinese prijzen liggen wat hoog, terwijl de kwaliteit niet super is."


Geconfronteerd met de veranderingen probeert Yiwu zich te herpakken. Zo zet de stad met een nieuwe 'importmarkt' in op de binnenlandse consumptie, waarvan China's overheid hoopt dat ze de economie minder afhankelijk van export zal maken. Ook zijn er subsidies voor handelaren die online gaan.


"Ze dachten hier eerst dat het wel zou meevallen met de competitie van het internet", legt Cheng Zijun uit. "Maar het zorgde ervoor dat de groothandels in Yiwu hun monopolie kwijtraakten." De twintigjarige studeert e-commerce aan de lokale hogeschool, die bekendstaat om het opleiden van online-entrepreneurs. Voor zijn studie zette hij verschillende winkels op Taobao op, het e-commerceplatform van webwinkel Alibaba. "Als ik genoeg klanten heb, krijg ik vrijstellingen voor colleges."


Cheng is trots op zijn online-winkels, waardoor hij ook in de weekeindes druk is met het inpakken en verzenden van bestellingen. "Ik kwam speciaal naar Zhejiang om te leren hoe ze hier zaken doen. Dit is nuttiger dan een universiteitsdiploma", zegt hij, terwijl hij gekleurde bolletjes in zakjes stopt voor een order peuterspeelgoed.


Zijn leveranciers vindt Cheng in de Futianmarkten. In ruil voor goede prijzen en flexibele financiering leert hij hun hoe ze hun handel online kunnen brengen. Soms voelt het alsof hij zijn eigen concurrenten aan het helpen is. "Als zij online gaan, verslaan ze jongeren als ik. Kapitaal en connecties hebben ze al."


Maar in de Futianhallen hebben veel mensen hun twijfels bij een ommezwaai. "We richten ons hier op de onderkant van de markt. Deze kwaliteit is geschikt voor arme landen, niet voor het Westen en ook steeds minder voor China", aldus Cheung. "Hoogwaardige kwaliteit produceren gaat niet met onze machines."


Ook Huang is huiverig. "We doen geen online", zegt ze beslist. Als verkoper van trendgevoelige feestartikelen moet ze het hebben van exclusiviteit. "Als je je nieuwste producten online zet, worden ze gelijk nagemaakt." Liever droomt ze over een toekomst buiten de kraam waar ze nu lange dagen maakt. "Waarvoor weet ik nog niet, maar ik ben Spaans aan het leren."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden