Made in Baambrugge

Twee jurken mocht hij ontwerpen voor de nieuwe koningin van Nederland. Modeontwerper Jan Taminiau zag op 30 april een jongensdroom uitkomen. Wat blijft er nog te wensen over?

Zoals altijd ging Jan Taminiau (37) ook dit jaar met Koninginnenacht Amsterdam in met een groep vrienden. Hoewel, zoals altijd, dat is niet helemaal waar. Het was ánders, zegt de modeontwerper. Want ja, hoe vertrouwd ook, geen van zijn vrienden wist wat er de volgende dag stond te gebeuren. En dat betekende dat hij met niemand de spanning daarover kon delen. "Ik stond er eigenlijk een beetje buiten en dat was een raar gevoel. Toen iemand voorstelde om even op de Dam te kijken, kwam het allemaal te dichtbij. Dit wordt niet mijn avond, dacht ik. Ik ben maar naar huis gegaan."

Op 30 april was Taminiau niet in de hoofdstad, maar bij zus Maartje thuis, in Loenen aan de Vecht. Samen met de familie zaten ze gezellig voor de buis. Bijzonder was dat. En ook wel een beetje gek, zegt de modeontwerper ruim een maand later. Niet omdat hij bij de plechtigheid in de Nieuwe Kerk had willen zijn. Hij ontwerpt, hij kleedt niet - zijn werk zat erop. Maar wel omdat het opeens zo abstract voelde, het wachten op het moment dat Máxima in de kroningsjurk in beeld zou verschijnen. Taminiau voelde in de loop van de ochtend de spanning opbouwen. Zeker toen hij de kerk zag volstromen en wist: het is bijna zo ver, nog heel even en dan komt ze.

De weken daaraan voorafgaand hadden de ontwerper en zijn team in het diepste geheim keihard gewerkt aan de kroningsjurk. De stof was eerst in Parijs geweest, bij Maison Lesage dat het grootste deel van het borduurwerk had gedaan. Met een vriend was Jan de stof zelf gaan ophalen, in een onopvallende auto. Elke tussentijdse deadline hadden ze gehaald. Met de week zagen ze hoe de schetsen en materialen samen veranderden in een heel mooie jurk. Er was ook niets uitgelekt. Alles was gelukt, kortom en ook nog keurig op tijd. En nu, nu wilde het op de een of andere manier maar niet komen, het besef dat het allemaal echt was. Tot - klats bam - het kersverse koningspaar in beeld verscheen, op de trappen van het Koninklijk Paleis op de Dam. Taminiau zegt: "Ik zag Máxima naar buiten komen en toen besefte ik ineens: het is écht waar."

In de paar minuten die volgden, schreed Máxima in Taminiau's creatie naar de Nieuwe Kerk. Ze voelde zich in die koningsblauwe robe met cape zoals ze eruitzag: geweldig. Dat zag je aan hoe ze liep, aan haar ogen, haar trotse glimlach, aan haar hand die sierlijk rustte op die van haar man. Híj zag het ook, zegt Taminiau. Voor het eerst had hij niet alleen de jurk en de cape voor zich, maar het hele plaatje, met alles erop en eraan. Op het moment dat hij zeker wist dat hij zijn opdracht ruimschoots had volbracht, kwam de ontlading. "Ik moest huilen."

Taminiau's creaties - hij ontwierp ook Máxima's jurk voor de koningsvaart - waren een instant hit. Ruim 62.000 vind-ik-leuks kreeg het berichtje tot dusver op zijn Facebookpagina. Er waren mails en brieven van mensen die hun verhaal over de jurk met hem wilden delen. En er kwamen kindertekeningen binnen, opgestuurd door trotse, enthousiaste ouders. Ook de schrijvende pers, radio, tv doken massaal boven op hem. Het was een gekkenhuis, de afgelopen weken. Toch is in het atelier van de ontwerper van alle heisa en drukte niets meer te merken. De salon in landelijk Baambrugge, aan een slingerende weg tussen de weilanden en het riviertje de Angstel, is een oase van rust. Het is een zonnige, warme lentedag, de deur van de grote werkruimte staat open, binnen wordt in stilte gewerkt.

Business as usual, lijkt het. Zo is het ook wel, zegt Taminiau. Zelf zit hij er vandaag ook ontspannen bij. Maar reken maar dat hij 'totaal verbouwereerd' is geweest over alle aandacht. Nee, hij had echt niet verwacht dat de jurken zó veel zouden losmaken. Tijd om daarover na te denken, was er trouwens amper. Hij heeft onder een steen geleefd vanaf het moment dat hij wist dat hij de twee jurken mocht maken. Over hoe dat allemaal in zijn werk is gegaan, wil hij weinig kwijt. Wel mogen we weten dat het ging zoals bij iedere klant die voor een uniek stuk bij Taminiau aanklopt. Het begon met een goed gesprek over haar wensen: wat wilde ze dragen, bij welke gelegenheid en - misschien wel de belangrijkste vraag - wie wilde ze zijn? Daarna had hij de vrije hand gekregen bij het ontwerpen en was hij aan de slag gegaan. Het is 'een totaal feest' om voor Máxima te ontwerpen, zegt Taminiau. "De koningin houdt van mode en ze is heel modegevoelig. Zij snapt wat ik doe en ik snap haar vraag. Bovendien kent ze zichzelf als geen ander. Ideaal voor een ontwerper."

Taminiau werd in 1975 geboren in de Brabantse plaats Goirle. Hij was een nieuwsgierig, oplettend kind. Al op jonge leeftijd maakte hij met kennis met antiek. Zijn overgrootvader was veilingmeester, zijn oma en tante handelden in antiek. In de vakanties logeerde hij vaak met zijn broers en zus bij hun grootouders in Nijmegen. Slapen en spelen deden ze op zolder. Dat was een spannend domein, vertelt Taminiau. "Het was een spaarzaam verlichte ruimte voor de opslag van de kapotte kroonluchters, beschadigde beeldjes en andere spullen die niet meer konden worden verkocht. Beneden, in de winkel, moest ik met mijn handen op mijn rug lopen, maar hier mocht ik overal aankomen. Wat daar lag en stond, was afgedankt, maar ik vond het allemaal prachtig. Zo'n kapotte kroonluchter had voor mij wél waarde, vooral vanwege de prisma's. Ik vond het mateloos fascinerend dat ik die facetten kon draaien naar het licht, en dat ik steeds andere vormen kon maken. Daar speelde ik eindeloos mee."

Vraag je hem wanneer hij besloot modeontwerper te worden, dan zegt hij: zo'n precies moment is er niet geweest. Maar hij heeft altijd geweten dat hij wilde creëren. "Dat besef moet ik bij mijn opa en oma op zolder al hebben gehad, al zie je dat op die leeftijd natuurlijk nog niet." Toen hij oud genoeg was, schreef hij zich in voor de kunstacademie. De keuze viel op Artez in Arnhem, waar hij de modeopleiding volgde. Want ja, vertelt hij met een grijns, inmiddels had hij begrepen dat hij als modeontwerper overal een mening over kon hebben. Dat klonk als een aanlokkelijk beroep, voor iemand die veel wil vertellen met wat hij maakt. In 2001 studeerde hij cum laude af. Een jaar later was hij klaar met een vervolgopleiding aan het Fashion Institute Arnhem. Waar zijn studiegenoten veelal een eigen label begonnen dat te koop is in winkels of als ontwerper in dienst traden bij een modehuis, sloeg Taminiau een andere weg in. Hij begon voor zichzelf. Die keuze zat 'm, zegt hij, in zijn hang naar vrijheid, niet meteen gebonden willen zijn door een vaste baan en alles wat daarbij hoort. Wat hij wél wilde: met weinig geld maar wel met eigen handen bouwen aan een modehuis. Zíjn modehuis.

Dat is hem gelukt. En hoe. Sinds het succes van het postzakjasje waarin - toen nog prinses - Máxima in 2009 de Mode Biënnale in Arnhem opende is het hard gegaan met de ontwerper. Taminiau is arrivé, in eigen land maar ook over de grens. Hij geeft shows tijdens de Haute Coutureweek in Parijs, iets wat voor slechts een select gezelschap ontwerpers is weggelegd. Wat hij op de catwalk laat zien, is niet allemaal even draagbaar. Maar dat geeft niets. De couture dient ook als inspiratie en wordt vertaald naar kleding voor zijn trouwe klantenkring. Zo'n tachtig vrouwen zijn het inmiddels. De jongste is 18, de oudste 80. Zij kloppen vooral bij hem aan voor zijn demi-couturecollectie: jurken, mantelpakken, jasjes en jassen op basis van voorbeelden in het atelier in Baambrugge, die vervolgens naar wens en op maat worden gemaakt. Heel mooi, maar betaalbaarder dan een couturestuk.

Taminiau zwijgt trouwens over wie die klanten zijn en wat ze grosso modo betalen voor een jasje of een avondjurk. Dat hoort niet, vindt hij. Liever laat hij zijn ontwerpen spreken. Ze vertellen over schoonheid, over hoe hij naar dingen kijkt. Hoe gek het ook klinkt, hij wil verval laten zien. Of beter: de schoonheid ervan. Want dat fascineert hem nog steeds. Veel mensen accepteren verval niet, en daar kan hij maar moeilijk bij. "We mogen het leven vieren. En ja, daar hoort verval bij. Maar ik zie dat als een kaart waarop ons leven is uitgetekend. Elke rimpel is een ervaring. Het is toch onzinnig om dat totaal te ontkennen?" De ontwerper laat zich inspireren door wat oud is, of zelfs afgedankt. Soms maakt hij er letterlijk gebruik van, zoals in het geval van de postzak- collectie. Maar Taminiau graaft graag een laagje dieper. Dat is ook te zien aan zijn twee jurken met kunstig opgestikte stukjes stof die het idee van afgebladderde verf geven.

Taminiau werkt met een klein team. Leen en Anne zijn onmisbaar in het atelier. Beiden begrijpen ze hem feilloos en delen ze zijn passie voor het vak. Over wat couture allemaal vraagt kan hij uren praten. Zonder gevoel voor 'valling' kom je in elk geval nergens. Want stof wil iets doen, legt hij uit, en dat moet je niet tegenwerken. "De kroningsjurk heeft een binnenkant van zijden crèpe met een overlaag van chiffon. De zachtheid en beweeglijkheid van de chiffon en de zwaarte van de crèpe houden elkaar in balans. Dat geeft een mooi, rijk effect."

Gevoel voor stoffen is één ding, gevoel voor mensen een ander. Medewerkers komen in het atelier immers heel dicht bij klanten. Ook letterlijk, zegt Taminiau. Hij laat zijn hand van zijn borst naar zijn taille glijden. "Recht naar beneden kan niet. Je gaat van bolling naar holling. Bij iedere vrouw is dat weer anders en dat moet je voelen. We werken vanuit háár figuur. En dan maken we het natuurlijk zo dat ze er prachtig uitziet, gaat stralen." In een Taminiau kunnen weken werk zitten. Daar komt vaak ook intensief handwerk bij kijken, want daarvan is de ontwerper een groot liefhebber. Maar dat het gepriegel was, dat mag je niet zien, vindt hij. "Het moet er bijna achteloos uitzien, alsof het zonder enige moeite in elkaar is gezet." Daarin slaagde Taminiau ook bij zijn creaties voor 30 april.

Wie zou zeggen dat welgeteld tachtig dames aan het borduurwerk voor de kroningsjurk hadden gewerkt? Nog zo'n staaltje: de guirlandes, pailletten en kristallen die leken te zweven op de bovenkant van de jurk die de koningin droeg tijdens de koningsvaart. Er woei een ijskoude wind toen ze aan boord stapte. Maar op het open water trok de nieuwbakken koningin haar stola maar korte tijd over haar schouders. Dat bovenstuk, dat moet iedereen gewoon zien, moet ze hebben gedacht. Dan maar even kleumen.

Zijn jongensdroom is vervuld en hij is nog maar 37. Wat blijft er nog te wensen over? Het blijft even stil. "Dit", zegt hij dan en wijst op de kledingstukken in zijn atelier, "nog heel veel mooie dingen maken." Volgend jaar bestaat zijn kledinglijn tien jaar, zijn 'kind' begint volwassen te worden. Een goed moment om te groeien. Wat bijvoorbeeld mooi zou zijn: zijn werk ook toegankelijk maken voor een wat groter publiek of een samenwerking aangaan. Hij kan zich tegenwoordig gelukkig steeds meer omringen met mensen die op zakelijk vlak meedenken. En dat is een zegen, want zo kan hij zich concentreren op het werk in het atelier.

Beroemd zijn en dat soort dingen, ach, het zegt hem niet bijster veel. En als hij echt stinkend rijk had willen worden, dan had hij voor een andere tak van sport moeten kiezen. Heb je het over een miljoen, dan denkt Taminiau niet meteen aan euro's. Wel aan een spreekwoordelijke miljoen pailletten op een jurk. Dát vindt hij mooi.

Wie is Jan Taminiau?
Op 30 april droeg koningin Máxima bij de inhuldiging van haar echtgenoot een koningsblauwe robe met cape van Jan Taminiau (1975, Goirle). Ook haar jurk voor de koningsvaart was van zijn hand. Taminiau was in 2009 de eerste Nederlandse modeontwerper van wie toen nog prinses Máxima een creatie droeg: het gerecyclede postzakjasje met gouden broek. Taminiau volgde een opleiding bij de Europese school van antiquairs in Antwerpen en studeerde vervolgens cum laude af aan de kunstacademie in Arnhem. Na een vervolgopleiding bij het Fashion Institute Arnhem begon hij voor zichzelf.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden