Macron vangt kritiek en lof voor pleidooi voor ‘Europese renaissance’

De Franse president Emmanuel Macron tijdens de jongste EU-top in Brussel op 13 december.Beeld AP

De Franse president maakte met een alarmerend opiniestuk de Europese tongen los. Europa is in gevaar, stelt hij.

EU-politici hebben wisselend gereageerd op het pleidooi dat de Franse president Emmanuel Macron maandagavond heeft uitgestrooid over alle EU-burgers. Met de Europese verkiezingen in zicht waarschuwt Macron daarin voor zowel nationalistisch populisme als voor lethargie.

‘Nog nooit was Europa zo in gevaar’, schrijft de president in een opiniestuk dat in 22 talen verscheen op de website van het Élysée en in kranten in nagenoeg alle 28 EU-lidstaten. ‘De impasse van de brexit is een les voor ons allen.’

Macron doet een reeks voorstellen, waaronder het opzetten van een ‘Conferentie voor Europa’, met burgerinspraak, nog dit jaar, ‘waar niets taboe is, zelfs niet herziening van de verdragen’. 

Voorzitter Donald Tusk van de Europese Raad van regeringsleiders sloeg vooral aan op Macrons waarschuwing dat de Europese verkiezingen van eind mei een prooi kunnen worden van verspreiders van nepnieuws, vooral van buiten de EU. “Ik roep iedereen die om de EU geeft op nauw samen te werken”, aldus Tusk. “Sta niet toe dat politieke partijen, gefinancierd door externe krachten die vijandig staan tegenover Europa, beslissen over de prioriteiten voor de EU en de nieuwe leiders van de Europese instellingen.”

Europese renaissance

De Europese Commissie prees Macrons oproep tot een ‘Europese renaissance’, maar tekende daar wel bij aan dat veel van zijn voorstellen al jaren geleden in gang zijn gezet door de commissie-Juncker. Een woordvoerder noemde een hele waslijst, waaronder grenswachten voor de buitengrenzen en voorstellen om de opwarming van de aarde tegen te gaan. “Voor een Europese renaissance strijden Frankrijk en de commissie hetzelfde gevecht.”

De Duitse minister van financiën Olaf Scholz, tevens vicekanselier, liet eveneens weten dat Berlijn en Parijs aan dezelfde kant staan als het gaat om de ‘cohesie in Europa’. 

Er waren ook kritische geluiden. Nadine Morano, Europarlementariër namens de Franse oppositiepartij Les Républicains, wees erop dat Macron in zijn tekst slechts één keer ‘Frankrijk’ noemde. “Dit is macronisme: Frankrijk moet verdwijnen in dit Europese federalisme.” Volgens Alexander Gauland, kopstuk van de Duitse anti-EU-partij AfD, zullen Macrons voorstellen leiden tot ‘meer regels en bureaucratie, en een verdere beperking van de soevereiniteit van lidstaten’.

De premiers van onder meer België (Charles Michel), Spanje (Pedro Sánchez) en Finland (Juha Sipila) schaarden zich achter Macrons hoofdboodschap. Premier Mark Rutte heeft tot nu toe niet gereageerd.

Het is onzeker of er genoeg enthousiasme bestaat voor Macrons brede ‘Conferentie voor Europa’. Op 9 mei komen de 27 EU-regeringsleiders bijeen in het Roemeense Sibiu, voor een extra top die juist was bedoeld als brainstormsessie over de EU na de brexit. Maar gezien het ­mogelijke uitstel daarvan wordt die bijeenkomst wellicht alsnog gedomineerd door discussies over het Britse vertrek.

Een greep uit de voorstellen van Macron

- Europees agentschap ter bescherming van ­democratieën
- Verbod op financiering van Europese politieke partijen door buitenlandse mogendheden
- Grondige herziening van de Schengen-afspraken: strikte grenscontroles en solidariteit in het asielbeleid
- Een nieuw Europees ­defensie- en veiligheidsverdrag
- Sociaal vangnet voor ­alle werknemers, Europees minimumloon dat per land wordt afgestemd
- Europese klimaatbank om ecologische transitie te financieren
Europese gezondheidsautoriteit om voedselveiligheid te versterken

Lees ook:

De Europese visie van Macron is op maat gesneden voor Merkel

In september 2017, niet lang na zijn aantreden, hield president Macron al een bevlogen Europa-speech voor de Sorbonne-universiteit in Parijs.

Kent u die mop van de Frans-Duitse as?

Na de cruciale verkiezingen in Frankrijk en Duitsland in 2017 leek het aanvankelijk dat de Frans-Duitse as weer op volle kracht zou gaan draaien. Dat bleek een half jaar later tegen te vallen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden