Macron moet van koers wijzigen om nieuwe onlusten te voorkomen

Een auto brandt uit vlak bij de plek waar zaterdag in Parijs werd gedemonstreerd. Beeld AFP

‘De ergste rellen sinds mei 1968’, ‘een pre-revolutionair klimaat’: de rellen van zaterdag in Parijs en andere steden maken, getuige de commentaren, diepe indruk in een land dat wel iets gewend is als het gaat om sociaal protest.

De straten rond de afgegrendelde Champs-Élysées vormden al vroeg op de dag het decor van een ware stadsguerrilla. Bovenaan de beroemde avenue bij de Arc de Triomphe probeerden relschoppers door de controleposten heen te breken, waarop een eerste treffen met de ME losbarstte.

Plunderingen

Weldra vlogen er auto’s en winkels in brand, werd er geplunderd en ontkwamen sommige ME’ers nog maar net aan een lynchpartij. Geroutineerde extreem-linkse en extreem-rechtse activisten waren prominent aanwezig, maar de grootste groep bestond uit gele hesjes zonder politieke kleur: geradicaliseerde jonge mannen uit de provincie die zich nooit eerder met politiek inlieten.

Om het land een nieuwe ronde onlusten te besparen, zal president Macron zijn koers moeten wijzigen. Vorige week dinsdag dacht hij de volkswoede over de lastendruk te sussen met een dialoog en de belofte de benzineprijs te verlagen als de prijs van een vat ruwe olie omhoogschiet. Tegelijk benadrukte hij dat aan het beleid niets verandert.

Met andere woorden: u heeft het belang van de energietransitie niet begrepen, wij gaan het u uitleggen. Deze houding bleek olie op het vuur, zoals nu ook steeds meer leden van zijn eigen partij La République en Marche beamen. “Wij zijn te technocratisch geweest”, zei gisteren bijvoorbeeld de voorzitter van LaREM, Stanislas Guerini.

De groene taks op diesel en benzine die de lont in het kruitvat bleek bij het koopkrachtoproer, zal er hoogstwaarschijnlijk alsnog aan moeten geloven. Een ander gebaar dat Macron en zijn premier Édouard Philippe kunnen maken is een verhoging van de subsidie voor woon-werkverkeer voor wie is aangewezen op de auto.

Veel meer mogelijkheden om de crisis te bezweren zijn er niet. De andere eisen van de nog altijd ongestructureerde gele hesjes, zijn of onbetaalbaar – zoals een verhoging van het minimumloon en pensioenen – of niet realistisch, zoals het aftreden van Macron.

Culturele kloof

Hoe de afloop van deze crisis er ook precies uitziet, het onderliggende ­probleem is blijvend. De gele hesjes zijn uiteindelijk alleen maar een symptoom van de breuk tussen wat men het ‘volk’ en de ‘elite’ noemt. De gele-hesjesbeweging ontstond in de economisch minder dynamische gebieden die in kaart werden gebracht door de sociaal geograaf Christophe Guilluy.

Rond de Arc de Triomphe kwam het tot botsingen van demonstranten en militaire politie. Beeld AFP

Volgens Guilluy is de prijs die wij moeten betalen voor de globalisering, die vooral na 1980 onze economieën op de kop zette, hoger dan gedacht. Niet alleen de arbeidersklasse in de VS en Europa incasseerde zware klappen, ook de lagere middenklasse kreeg het moeilijk. Nu is duidelijk dat de samenleving als geheel is verzwakt.

Een oplossing is niet zomaar voorhanden. Maar een begin kan zijn de klachten serieus te nemen en de de-monstranten niet langer minachtend tegemoet te treden zoals Macron’s woordvoerder Benjamin Griveaux onlangs deed. Volgens Griveaux vertegenwoordigen ‘rokende en diesel­rijdende mannen niet het Frankrijk dat wij willen in de 21ste eeuw.’

Een geel hesje is bedoeld om gezien te worden langs de weg. Nadat veel gewone mensen van de radar van politiek en media verdwenen leken, zijn de mensen die het einde van de maand nog maar net halen nu niet langer over het hoofd te zien. 

Lees ook:

Nederlands ‘gele hesjes’-protest: sinds de euro is het veel te duur geworden in dit land

In Den Haag, Nijmegen en Maastricht was de aftrap van het Nederlandse ‘gele-hesjes’-protest, dat de hele maand december moet duren. Drie demonstranten vertellen over wat hen drijft, en een hoogleraar over waarom het nog geen storm loopt. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden