Macron en Le Pen stevenen af op titanenstrijd

presidentschap | Beide kandidaten zijn 'uitdagers van een uitgewoond systeem'.

De partijloze Emmanuel Macron (39) is nu de grote favoriet in de race om het Franse presidentschap. Maar niets is zeker in deze merkwaardige strijd.


Onder normale omstandigheden was er geen plaats geweest voor hem en zijn D66-achtige beweging En Marche! De 39-jarige ex-bankier en ex-minister had vast een mooi resultaat geboekt in de eerste ronde op 23 april, dat wel. Maar een kwalificatie voor de beslissende tweede ronde op 7 mei had er niet in gezeten.


Dat Macron nu toch uitzicht heeft op het Élysée dankt hij aan de problemen van de conservatief-liberaal François Fillon. Fillon moest zijn koppositie opgeven door de affaire rond de spookbanen van zijn vrouw Penelope. En ook het niet aflatende geruzie in de Parti Socialiste, die met Benoît Hamon uiteindelijk een radicaal-linkse voorman kreeg, is duidelijk in zijn voordeel. Peilingen schatten Macron nu op ongeveer 20 procent; nooit eerder vertoond voor een kandidaat die zich op het politieke midden richt.


Met Marine Le Pen, die de eerste ronde ongetwijfeld met overmacht gaat winnen, dreigt Macron de traditionele links-rechts tegenstelling op te blazen. Beiden presenteren zich nadrukkelijk als uitdagers van een 'uitgewoond systeem' en allebei zijn ze 'niet links en niet rechts'.


Voor het overige zijn deze gedoodverfde finalisten in alles elkaars tegenhangers. Zo gaapt er een diepe kloof tussen de aanhang van Macron en Le Pen. De eerste trekt voornamelijk stedelijke hogeropgeleiden, de laatste is de heldin van de 'vergeten Fransen', zoals zij ze altijd noemt.


Macron is pro-EU, voor immigratie en verdedigt het liberale, geglobaliseerde model waarmee Frankrijk zich zou moeten verzoenen. Le Pen belooft 'in naam van het volk' juist het vrij verkeer van personen en goederen een halt toe te roepen.


Volgens alle voorspellingen gaat Macron dit titanengevecht tussen patriotten en post-nationalen winnen. Want geen enkele opiniepeiler gelooft dat Le Pen in staat is meer dan 50 procent van de stemmen te halen.


Toch kan het nog misgaan voor Macron. Fillon blijft niet ver achter en is in een peiling die gisteren werd gepubliceerd al op gelijke hoogte gekomen. Zet deze lijn zich voort dan is een nieuwe verrassing, waar deze campagne toch al zo rijk aan is, in de maak.


Alleen Le Pen kan rekenen op een electoraat van graniet, zo vat Alain Duhamel, de nestor onder de politieke analisten, de instabiele toestand samen. 'Het fundament onder haar tegenstanders is van kalk of zand.'


Dat Macron aan vaart mindert, zal te maken hebben met het feit dat zijn zwakke punten duidelijker aan het licht treden naarmate de campagne langer duurt. Zoals zijn onervarenheid: op bezoek in Algerije kwalificeerde Macron de koloniale tijd (1870-1962) als een 'misdaad tegen de menselijkheid'. Een uitglijder, omdat het hier gaat om een juridisch begrip dat onder andere verwijst naar georganiseerde massamoord.


Ook zijn multiculturalisme stuit op onbegrip. 'Er is geen Franse cultuur, er zijn alleen culturen in Frankrijk', verklaarde Macron twee weken geleden voor 15.000 dolenthousiaste aanhangers in Lyon. De linkse filosoof Michel Onfray zei het 'doodeng' te vinden dat iemand die het hoogste ambt ambieert zo lichtzinnig spreekt over de eigen cultuur.


Daarbij wekt Macron de indruk iedereen te vriend te willen houden. Hij stelt ingrepen voor in de economie - 'onze eerste prioriteit' - die de concurrentiepositie van Frankrijk moeten verbeteren en het land moeten verlossen van een overmaat aan bureaucratie. Het zijn volgens liberale economen meestal stappen in de goede richting, maar vaak nog te bescheiden: de kandidaat lijkt vooral niemand voor het hoofd te willen stoten.


Problematischer is waarschijnlijk dat nog steeds weinig bekend is over wat Macrons ideeën zijn over veiligheid, terrorisme en immigratie. Thema's waar kiezers zich vaak nog meer zorgen over maken dan over de economie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden