Macho hangt Argentijnen de keel uit

Jonge mannen en vrouwen hebben genoeg van traditionele rolpatronen

"Kom eens met die lekkere billen op me zitten, meisje". Het wordt jonge vrouwen regelmatig op straat toegeroepen: een piropo heet het in Argentinië - van oudsher een dichtend complimentje maar tegenwoordig vooral een platte en seksueel getinte poging tot gevlei.

Veel vrouwen zijn dat zat en er is een campagne tegen de piropo opgezet. "Veel mannen zien het als onschuldig maar het is gewoon seksistisch en bovendien ongevraagd", vertelt de 30-jarige Giselle Pablovsky. Ze behoort tot een groeiende groep jonge Argentijnen die niets hebben met het machismo van weleer.

Volgens onderzoek van dagblad La Nación is liefst 61 procent van de Argentijnen tussen de 16 en 35 jaar oud wel klaar met traditionele rolverdeling en maatschappelijke definities in de relatie tussen vrouwen en mannen. Hoewel in de helft van de gezinnen in Argentinië de man werkt en de vrouw voor het huishouden en de kinderen zorgt, is dat bij de jongere generatie in rap tempo aan het veranderen.

Volgens sociaal wetenschapper Gillermina Terramonti hebben jongeren een sterk ontwikkelde overtuiging dat beide seksen gelijk zijn: "Ze percipiëren het als normaal dat vrouwen ook grote verantwoordelijkheden nemen." Terramonti noemt bijvoorbeeld het feit dat Argentinië al sinds 2007 wordt geleid door een vrouw, president Cristina Fernández de Kirchner, wat volgens haar bijdraagt aan de emancipatie van vrouwen. "Er zijn sindsdien meer vrouwen in hoge posities verschenen."

Die worden overigens, net als in veel andere landen, vanuit een dubbele moraal beoordeeld. De Argentijnse media berichten bijvoorbeeld uitgebreid over de ziektes van de president. Zo vroeg een presentator van televisiekanaal Todo Noticias zich vorig jaar af of de president zich niet aanstelde toen ze een staatsbezoek aan buurland Paraguay afzegde vanwege een zware keelontsteking. Hij zei bovendien dat dergelijke kwaaltjes de prijs zijn voor het hebben van een vrouw als president.

Die opmerkingen zorgden voor een storm van kritiek. "President Kirchner wordt veel harder aangepakt dan haar mannelijke voorgangers", zegt taxichauffeur Javier Pereyra, de vriend van Giselle Pablovsky. Volgens hem voelen veel mannen zich niet comfortabel in de buurt van intelligente en capabele vrouwen "en dus maken ze grapjes".

Maar volgens Pereyra brengen jonge mannen wel degelijk een verandering ten goede op gang: "Ze erkennen dat er een probleem is, en dat een discussie over machismo nodig is", vertelt hij. "Ja, maar wel dankzij een jarenlange strijd van vrouwen om het op de agenda te krijgen", zegt vriendin Pablovsky er meteen achteraan.

Al doet het onderzoek van La Nación hoopvol stemmen, toch is er veel geweld tegen vrouwen binnen en buiten de huiselijke kring. Naar schatting wordt in Argentinië om de dag een vrouw vermoord, meestal door haar partner. Het schokkende cijfer zorgde vorige maand voor een groots protest in Buenos Aires, waar zo'n 150 duizend mensen de straat op gingen om aandacht te vragen voor het probleem.

Er liepen opvallend veel jongeren mee in de demonstratie. Volgens oprichtster Fabiana Túñez van de Argentijnse Blijf-van-mijn-lijf-huizen komt dat doordat de jongere generatie is opgegroeid in democratie en vrijheid. "Door de hoge mate van interactie tussen jongeren, onder meer door communicatietechnologie en sociale media, zijn ze fundamenteel anders gaan denken dan hun ouders over machismo, diversiteit en sekse", aldus Túñez. "En ze gebruiken nu democratische middelen zoals de vrije media en het protest om veranderingen te eisen."

Giselle Pablovsky en Javier Pereyra voelen zich gelijkwaardig en verdelen huiselijke taken op basis van talent: "Hij kan beter koken en ik ben beter in de boekhouding", stelt statistica Pablovsky lachend. Pereyra knikt instemmend.

Vrij veel vrouwen in de politiek

Argentinië scoort in Zuid-Amerika goed als het gaat om het aantal vrouwen in het parlement. Zo is liefst 37 procent van de volksvertegenwoordigers vrouw. In buurland Brazilië is dat slechts tien procent, in Chili 16 procent.

Ook in de top van het bedrijfsleven werken opvallend veel vrouwen. Zo wordt verzekeringsgigant Allianz geleid door de 41-jarige Fabiana Castiñeira. Bij autofabrikant General Motors staat Isella Constantini aan het roer en tenslotte wordt Microsoft Argentina bestuurd door Fabricia Degiovanni.

Toch is er volgens de Verenigde Naties nog verbetering mogelijk: vrouwen verdienen gemiddeld 24 procent minder dan mannen. Dat is al een aanmerkelijke verbetering: in 1996 was het nog 41 procent minder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden