Macho Argentinië heel liberaal

Transseksuelen mogen voortaan zelf bepalen wat hun geslacht is

Niet het liberale Nederland, Denemarken, Noorwegen of Groot-Brittannië voert de lijst van landen aan met de meest vriendelijke wetgeving op het gebied van geslachtsdiversiteit. Dat land bevindt zich niet eens in Europa, maar 11.000 kilometer verderop, in het epicentrum van het machismo: Argentinië.

In het land, bekend om de gaucho's, militairen en voetbal, is sinds maandag 'Wet 26743' van kracht. De wet maakt het voor transseksuelen mogelijk om voortaan zelf hun geslacht te bepalen zonder goedkeuring vooraf van een arts of rechter.

De wet - die zonder enige moeite door de Senaat werd geloodst met 55 stemmen voor en nul stemmen tegen - stelt dat het geslacht nog uitsluitend wordt bepaald door wat de 'persoon in kwestie als zijn geslacht ervaart'. Daarbij maakt het niet uit of diegene operatief een geslachtsverandering heeft ondergaan, zoals bijvoorbeeld in Nederland nog steeds een vereiste is.

De regering van de linkse president Fernanda Kirchner is de eerste in de wereld die de erkenning van iemands geslacht laat afhangen van psychische factoren in plaats van biologische kenmerken. De Argentijnse staat bood namens de minister van binnenlandse zaken, Florencio Randazzo, officieel zijn excuses aan voor "alle onnodige jaren van leed die de transseksuele gemeenschap moest doorstaan voordat ze van dit recht gebruik kon maken".

Afgelopen maandag maakten ongeveer honderd transseksuelen meteen gebruik van de wet. Angie Alvarez, voorheen Walter, was de eerste transseksueel die een aanvraag indiende op het gemeentehuis in de provincie Rosario. Ze kan haar geluk niet op. Aan de krant La Nacion vertelde ze dat dat ze "niet kon slapen" ondanks het feit dat ze 24 uur achtereen had gewerkt. Angie vond het vernederend om telkens met Walter te worden aangesproken, met name door haar 'macho' collega's. "Sommige transseksuelen schamen zich om aangesproken te worden bij hun jongensnaam en weigeren daarom uiterlijke veranderingen te ondergaan", vertelt ze.

De enige voorwaarden voor de wettelijke geslachtsverandering zijn het tonen van een geldig legitimatiebewijs, inschrijving bij het bevolkingsregister en het kiezen van een nieuwe naam. Binnen tien dagen kan de persoon zijn of haar nieuwe identiteitskaart ophalen met zijn/haar nieuwe geslacht en naam. Minderjarigen hebben nog toestemming nodig van de ouders of voogd.

Het is opmerkelijk dat bij uitstek in een land waar 79 procent zich katholiek noemt, zo'n maatregel van kracht is. Volgens professor Latijns-Amerikaanse studies Michiel Baud van de Universiteit van Amsterdam is er een aantal oorzaken aan te wijzen.

"We spreken wel altijd over Argentinië, maar eigenlijk hebben we het over Buenos Aires." Volgens Baud ligt de bruisende en kosmopolitische cultuur van Buenos Aires, waar een derde van de Argentijnse bevolking woont en de politieke macht geconcentreerd is, mede ten grondslag aan de wet. Lobbygroepen voor homorechten hebben daar veel bewegingsvrijheid.

Ook meent Baud dat het te maken heeft met de rol van de kerk in Argentinië. "Die heeft veel legitimiteit verloren, doordat zij te weinig afstand nam van de militaire junta (die tussen 1976 en 1983 meer dan 30.000 mensen ombracht - red.). De liberale krachten worden daardoor in Argentinië minder gehinderd dan in bijvoorbeeld Nicaragua, waar de kerk nog veel invloed heeft op de besluitvorming."

Niet iedereen is tevreden; homoactivisten klagen over de procedure. Nu is het zo dat iemand pas een nieuw paspoort kan aanvragen als de wijziging van de geboortegegevens is verwerkt. De activisten eisen dat de procedure versimpeld wordt. Minister Randazzo heeft meteen beloofd eraan te zullen werken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden