'Macedonië leeft van illegale handel en buitenlandse hulp'

De kloof tussen Slavische en Albanese Macedoniërs is sinds de gevechten van vorig jaar sterk gegroeid. Zondag zijn er verkiezingen in het Balkanland.

AMSTERDAM - ,,We leefden altijd al in gescheiden werelden, met onze eigen gewoonten en gebruiken.'' Vredesactivisten Jabir Derala (34) en Aleksandar Petkovski (28) willen het oude Macedonië niet mooier maken dan het was. Maar tot vorig jaar leefden Albanese en Slavische Macedoniërs doorgaans in ieder geval vreedzaam naast elkaar. De gevechten die vorig jaar uitbraken, toen een Albanese guerrillagroep opdook, die zich met dezelfde afkorting tooide als het Kosovose UCK, maakte aan die traditie een eind. ,,Sindsdien is de kloof alleen maar groter geworden''.

Het akkoord van Ohrid, dat vorig jaar zomer onder zware internationale druk werd gesloten, maakte een eind aan de strijd. In ruil voor het inleveren van wapens kreeg de Albanese minderheid meer rechten. Het wantrouwen is gebleven. ,,De Macedoniërs geloven nog steeds dat de Albanezen een verborgen agenda hebben: afscheiding van een deel van het land'', verwoordt Petkovski de vermoedens van 'zijn' kant. ,,Vooral het feit dat de Albanezen te pas of te onpas met hun eigen vlag zwaaien, maakt ze argwanend: dat getuigt niet van veel loyaliteit aan de staat''.

Derala, zelf Albanees, kan het bestaan van zo'n agenda bevestigen noch ontkennen: ,,Aan beide kanten heb je extremistische groepen. Ze worden hevig gesteund door de diaspora. Die ziet er geen been in wapens te leveren, maar verdiepen zich niet in de gevolgen die dat heeft voor de mensen ter plekke''.

De twee, in Nederland op uitnodiging van Pax Christi, zijn eensgezind in hun idee over de toekomst van Macedonië. ,,Eén staat, in essentie multi-etnisch, waar mensen in staat zijn zich te verzetten tegen extremisme van binnenuit en de grijpgrage neigingen van de buurlanden'', aldus de journalist Derala, die tevens initiatiefnemer is van de campagne 'Peace Unlimited'.

Samen, formuleert jurist Petkovski het net iets anders, hebben we meer kans dan apart. Stel, het overwegend door Albanezen bewoonde West-Macedonië scheidt zich af: ,,Dan krijg je eerst etnische zuiveringen en vluchtelingenstromen. En wat heb je dan? Een ministaatje. Zoiets is toch niet levensvatbaar. Dat is net als het uiteenvallen van het oude Joegoslavië. Wat zijn we daarmee opgeschoten?''

De twee hebben er echter een hard hoofd in of dat besef wel leeft bij een meerderheid van de inwoners van de zuidelijke Balkanstaat. Alle politieke partijen die zondag meedoen aan de parlementsverkiezingen hebben een etnische achtergrond, en dat geeft te denken.

Voor Derala betekent dat dat hij zijn stembiljet ongeldig zal maken. ,,Ik stem niet voor etnische partijen''. Petkovski kiest voor de Macedonische sociaal-democraten, al is het niet van harte. Maar een Albanese partij komt voor hem niet in aanmerking, want 'die zien alleen het belang van de minderheid'. De regerende Macedonisch-nationalistische VMRO van premier Georgievski kan evenmin op zijn stem rekenen, want 'die heeft er de afgelopen jaren een vreselijke puinhoop van gemaakt'.

Corruptie tiert welig, de economie ligt op d'r gat. ,,In sommige delen van het land is 50 procent van de bevolking werkloos'', aldus Derala. Voorlopig wordt dat slechts erger. Veel van de staatsbedrijven, die nog steeds het leeuwendeel van de economie vormen, lijden zwaar verlies. Zelfs als er een koper voor te vinden is, zullen ze moeten herstructureren, oftewel mensen moeten ontslaan. Derala vat het effectief samen: ,,Op dit moment leeft ons land van buitenlandse hulp en illegale handel.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden