Macbeth

Opera

Macbeth Aalto-Musiktheater Essen ***

Het schitterende operatheater dat de Finse architect Alvar Aalto voor de Duitse stad Essen ontwierp, ging ongeveer tegelijkertijd open met het Muziektheater in Amsterdam. Het Aalto-Theater vierde vorige maand zijn 25-jarig bestaan, en begon zaterdag aan een volgende fase met zijn nieuwe intendant Hein Mulders. Mulders startte zijn carrière ooit bij het Nationaal Jeugdorkest, werd daarna casting-director bij de Vlaamse Opera en was een tijdlang de artistieke rechterhand van Pierre Audi bij De Nederlandse Opera.

De kersverse intendant luidde zaterdag zijn 'regeerperiode' officieel in met een nieuwe productie van Verdi's 'Macbeth'. In Essen waren ze gewend en verslingerd geraakt aan de Hongaarse dirigent Stefan Soltesz, die daar zestien jaar lang Generalmusikdirektor was. Soltesz maakte zich zeer geliefd in Essen, en het was voor Mulders dan ook van het grootste belang om een opvolger te vinden die in zijn schaduw kon staan.

Die vond hij in de Tsjechische dirigent Tomás Netopil (1975). Een gouden greep, zo bleek. Netopils visie op Verdi's uiterst originele partituur was van begin tot eind spannend, meeslepend, diepgravend en fantastisch gedetailleerd. De Essener Philharmoniker speelde prachtig voor de nieuwe chef en wist de bijzondere kleuren in Verdi's partituur moeiteloos voor te toveren. Zo'n scène als waarin Macbeth de geestverschijningen van Schotse koningen ziet, kreeg alle lading die Verdi erin stopte, inclusief de sinistere samenklanken van de blazers. Of, nog zo'n voorbeeld, dat schitterende, kale draadje geluid in de strijkers als het koor (niet zo goed als het orkest overigens) zijn hart lucht over het vertrapte Schotse vaderland. Netopil is iemand die de kern van een partituur weet te vinden om die vervolgens hoorbaar te maken. Een mooie prestatie.

Helaas had Mulders zijn andere kaarten gezet op regisseur David Hermann. Deze jonge Duitser leverde een zeer onevenwichtige enscenering af waarin sterke en loze beelden elkaar in irritante volgorde afwisselden. Hermann was in Amsterdam al verantwoordelijk voor een niet zo sterke 'Il Turco in Italia' van Rossini, en in Antwerpen realiseerde hij een desastreus slechte 'Die Zauberflöte'. De regisseur mist vooralsnog de gave om een concept, of een idee zó uit te werken dat je als toeschouwer er niet omheen kunt. Er zit kortom geen ijzeren of dwingende logica in zijn enscenering, die meer van losse ideetjes aan elkaar hangt.

Een ontwortelde boom, een podium vol herfstbladeren, een offerplaats en een grote vlammende krater waarin de heksen huisden, vulden het podium. Dat die levenloze boomstronk het kinderloze huwelijk van de Macbeths verbeeldde, werd pas duidelijk nadat je het programmaboekje had gelezen. Toen vielen ook al die zwangere vrouwen op hun plek, en de kinderen die Macbeth in de laatste heksenscène tegenkwam. Dat laatste beeld was overigens ijzersterk. Maar een koor dat zich krampachtig afzijdig houdt? Nee. Ook het gebruik van het auditorium voelde meer als een loos effect. Een cliché bovendien.

Tommi Hakala was een sterke Macbeth, met een mooie aanwezigheid op de bühne en een kloek geluid. Zijn Lady (Gun-Brit Barkmin) liet echter veel te veel steken vallen om indruk te maken. Al met al een redelijk begin van Mulders daar in Essen, maar een 'eerste-klap-is-een-daalder-waard-productie' was het beslist niet.

Nog te zien tot en met 4 december

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden