'Maatschappij moet niet in greep van de angst raken'

interview | Dick Schoof over risico's op aanslagen in Nederland

Even afkloppen op ongelakt hout, maar een zelfmoordaanslag op Nederlandse bodem heeft zich nog niet voorgedaan. Wat maakt Nederland anders dan België of Frankrijk?

Dick Schoof, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, rept in zijn laatste dreigingsbeeld voor Nederland over een afname van de mobiliseringskracht van het jihadisme als beweging, niet als ideologie. Het organisatievermogen zou zijn afgenomen omdat leiders in de cel zitten, zijn uitgereisd of zijn gesneuveld in Syrië. En anderen zijn niet in staat hun rol over te nemen. In diezelfde analyse staat ook dat de Nederlanders niet hoog in de boom zitten als het gaat om aanslagplanning van IS.

Schoof neemt niets van die analyse terug, maar: "Er zijn nog altijd 150 Nederlanders actief in dat gebied. Ze zijn lid van een terroristische organisatie, ze worden opgeleid tot terrorist en ingezet bij terroristische activiteiten. Waarom zouden die niet in Nederland zijn? Ze staan misschien niet hoog in de ranking, maar we hebben eerder gesignaleerd dat ze omhoog gaan in rang. Ik denk dat wij misschien met onze politie goed in de haarvaten van de wijk zitten. En met de inlichtingendienst zitten we ook echt aan de voorkant. Maar er blijft een risico dat je wel veel draadjes hebt, alleen net niet voldoende om het beeld compleet te maken. Dat zou in Nederland ook maar zo kunnen."

Rechters die terroristen als verdachten voor zich krijgen, doen hun best om breed gedragen vonnissen te maken. Ze gaan zelfs op bezoek op de terroristenafdelingen. Heeft die houding effect op de bestrijding van terrorisme?

"Goed gedragen vonnissen die de kritiek in de juridische gemeenschap kunnen doorstaan, zijn ongelooflijk belangrijk. Dan komt aan de orde wat IS is. Het strafrecht helpt niet alleen mensen van de straat te halen, maar het helpt ook het debat in de Nederlandse samenleving te voeren. Er moet heel zorgvuldig worden geopereerd. Er mag niet met twee maten worden gemeten. In de strijd tegen het terrorisme onderschrijf je op die manier ook de democratische rechtsstaat."

In de recentste risico- en angstmeter staat vrees voor de vluchtelingenstroom bovenaan. Hoe staat de barometer er nu voor?

"Die beweegt mee met wat er in de samenleving aan de hand is. In november kreeg het hele asielverhaal meer aandacht dan terrorisme. Ik denk dat nu terrorisme weer bovenaan staat. De maatregelen die wij nemen lopen langs twee lijnen. Maatregelen die effectief de veiligheid kunnen borgen. Maar we kijken ook hoe wij mensen gerust kunnen stellen. We zeggen niet 'ga rustig slapen', maar de maatregelen die we nemen moeten bijdragen aan het controleren van de angst. Geen symbool-maatregelen. We kijken naar het effect op het maatschappelijk verkeer. Dat om te voorkomen dat de maatschappij in de greep van de angst komt."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden