'Maastrichtse docenten mogelijk strafbaar'

Beeld ANP XTRA

Als de Maastrichtse vmbo-docenten doelbewust verkeerde cijfers voor schoolexamens invulden, kunnen ze vervolgd worden voor valsheid in geschrifte.

Dat zeggen advocaat Wilco Brussee en zijn medewerker Sanne Kruithof,  beiden gespecialiseerd in onderwijsrecht. Ook de Tilburgse hoogleraar onderwijsrecht Paul Zoontjens acht dat een reeële mogelijkheid.

Brussee: "Bij valsheid in geschrifte gaat het erom dat iemand de verkeerde cijfers invult met het oogmerk om, in dit geval, de leerlingen alsnog deel te laten nemen aan het examen. Als dat hier is gebeurd, kunnen de docenten individueel worden vervolgd en maakt het niet uit dat ze handelden terwijl ze in dienst waren van een schoolbestuur."

Vorige week maakte minister Arie Slob (onderwijs) bekend dat de eindexamens van ruim 350 vmbo-scholieren uit Maastricht ongeldig waren verklaard nadat was gebleken dat een aanzienlijk deel van de schoolexamens - het gedeelte dat scholen zelf organiseren - onregelmatig was verlopen. Het lijkt erop dat docenten cijfers gaven aan examens die niet waren afgenomen. De leerlingen hadden daarom het centrale deel van de examens  helemaal niet mogen maken. Deze week maakte Slob bekend bij uitzondering toch die centrale resultaten als geldig te beschouwen.

Hoogleraar onderwijsrecht Paul Zoontjens denkt ook dat er mogelijk sprake is van valsheid in geschrifte. Hij wijst er wel op dat een strafzaak hoge eisen stelt aan het leveren van bewijs. Volgens Zoontjens is het in het onderwijs voor ouders vaak moeilijk te ontdekken waar ze hun recht kunnen halen. "Er zijn wel klachtencommissies en die adviezen worden vaak serieus genomen, maar ouders verwachten een bindend advies. Bovendien zien ze vaak door de bomen het bos niet meer." 

Zoontjens pleit ervoor een aparte centraal bestuurscollege in te stellen waar ouders hun recht kunnen halen. "Bijvoorbeeld wanneer hun kind wordt verwijderd van school. Maar ook wanneer, zoals in Maastricht, klachten over schoolexamens niet serieus worden genomen." Deze week werd bekend dat een groep ouders al anderhalf jaar terug bij het Maastrichtse schoolbestuur en de onderwijsinspectie aankaartten dat hun kinderen cijfers kregen voor examens die ze niet deden.

Als blijkt dat de docenten opdracht kregen om cijfers te verzinnen, verandert dat een eventuele aanklacht, zegt onderwijsjuriste Sanne Kruithof.  "Dat kan dan medeplegen door de opdrachtgever worden. Het feit dat de school signalen had gekregen van ouders, kan ook betekenen dat de schoolleiding ervan afwist."

Onderwijsadvocate Paula Berends wijst erop dat de plannen voor het lerarenregister eerder dit jaar in de ijskast gingen. "Dat betekent ook vertraging van een eventueel tuchtrecht waarin ook ouders zaken over individuele leraren kunnen aankaarten." Bestraffing van individuele leraren blijft een zaak van het schoolbestuur. "Dan gaat het om arbeidsrechtelijke consequenties."

Het Openbaar Ministerie in Maastricht laat weten dat er nog geen aangiftes tegen docenten zijn binnengekomen. Justitie kan ook zonder aangiftes een eigen onderzoek beginnen, maar volgens een woordvoerder is dat op dit moment niet besloten. Minister Slob zei gisteren dat ook de rol van de inspectie in het vmbo-debacle wordt onderzocht. Komende maandag horen de leerlingen hoeveel schoolexamens ze moeten overdoen om alsnog te kunnen slagen.

Opvallend veel leerlingen in Rotterdam gezakt

Het Vreewijk Lyceum in Rotterdam is door het eigen bestuur onder verscherpt toezicht geplaatst omdat een groot  deel van de leerlingen is gezakt voor hun eindexamen. Op de school blijkt 46 procent van de atheneumleerlingen gezakt (twaalf jongeren) en 37 procent van de havo-leerlingen (33 jongeren). Naar de oorzaken komt een extern onderzoek. De resultaten van de schoolexamens waren niet zodanig dat hiervoor gevreesd moest worden, aldus het bestuur in een verklaring. 

Lees ook: 

Inspectie al in 2016 ingelicht over examenchaos in Maastricht

Anderhalf jaar geleden kregen inspectie en schoolbestuur al signalen van ouders over schoolexamens die niet werden afgenomen.

Reconstructie: hoe de examencrisis in Maastricht zich jarenlang opbouwde

Het onderwijs in Maastricht en omstreken bevindt zich al langer in een crisis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden