Maar wat te doen met de capsules?

Koffiecapsules veroorzaken een grote afvalberg. Die van Nespresso kunnen gerecycled worden, maar hoe succesvol dat is, blijft onduidelijk.

Je koopt ze niet in de supermarkt maar in boutiques, klanten worden leden genoemd en George Clooney is de mascotte. De beroemde Nespresso capsule is perfect voor dat incidentele kopje koffie of de solodrinker. Geen restant meer dat vanuit de pot in de gootsteen verdwijnt en bovendien de luxe van overheerlijke koffie. "De ultieme koffie-ervaring", gewoon aan je eigen ontbijttafel. Maar wat te doen met de capsule die overblijft?

De Nespresso-machine is populair. De winkels van Nespresso huizen in prachtige panden en op toplocaties. Waar de capsules eerst alleen online gekocht konden worden, heeft het bedrijf in rap tempo winkels geopend in Nederland. Eind 2014 waren dit er nog vier, eind 2016 zullen dit er veertien zijn, naast de volgens de website 644 verkooppunten in andere winkels. Na het verlopen van het patent op de koffiecapsule in 2013 grepen concurrenten hun kans om goedkopere namaakproducten op de markt te brengen.

Er zijn genoeg koffiecapsules geproduceerd, van Nespresso en imitaties, om 12,5 keer de aarde te omcirkelen. Dat beweert Doug Leblanc van de Canadese actiegroep Kill the K-cup dat een verbod wil op de vervuilende capsules. In Hamburg komen niet-composteerbare koffiecapsules overheidsgebouwen niet meer in. Dat zo'n groot aantal wegwerpcapsules een afvalprobleem veroorzaakt is duidelijk, sommige van de imitatiecapsules zijn bijvoorbeeld gemaakt van plastic. Maar hoe zit het nu met het origineel van Nespresso?

Speciale recyclezak

De Nespresso capsule is klein, bestaat uit koffie, aluminium, papier en siliconen. Allemaal factoren die het recyclen door gewone afvalbedrijven moeilijk maken, volgens critici. Nespresso ontwikkelde dan ook een eigen recycleprogramma. De consument kan een plastic recyclezak toevoegen aan zijn of haar bestelling om de capsules in te verzamelen en kan deze inleveren bij Nespresso boutiques, een afhaalpunt van DHL of de koerier die de volgende bestelling komt brengen.

In het Gelderse Lichtenvoorde worden alle ingezamelde capsules uit de Benelux gerecycled. De plastic recyclezak wordt gescheiden van het aluminium en van het koffieresidu wordt biobrandstof gemaakt. Hoeveel van de gebruikte capsules ingeleverd worden wil Nespresso niet zeggen, hoeveel capsules er gebruikt worden evenmin. Wel stelt de woordvoerder dat tachtig procent van de huidige capsules gemaakt wordt van gerecycled aluminium.

Voor enkele duurzame ondernemers is dat niet voldoende. Er zijn al verschillende composteerbare capsules op de markt die zo bij het tuinafval kunnen. De grootste uitdaging: de kwaliteit van de koffie. "Het eerste kopje dat we met onze capsule zetten was niet te drinken", zegt Mark Klep van innovatiebedrijf ATI, die een van de duurzame alternatieven ontwierp.

Rien Stas van koffiebedrijf Stascafé zit met hetzelfde probleem voor zijn capsusles. Hun duurzame variant wordt nog steeds verpakt in ouderwets plastic, omdat de smaak anders verloren gaat. Hij irriteert zich aan de vervuilende capsules. "Er is niets mis met het recycleprogramma van Nespresso, maar het recyclen en inzamelen van de capsules kost gewoon heel veel energie."

Maar hoe zit het echt met de milieubelasting van de aluminium Nespresso capsules? Het bedrijf, marktleider op de markt van geportioneerde koffie, wil niets zeggen over de resultaten van het recycleprogramma, al geeft een woordvoerder toe dat er nog te weinig gerecycled wordt. "We hebben niet voor niets de capaciteit om honderd procent van de capsules te recyclen, elke capsule die niet gerecycled wordt is er een te veel."

Nespresso zegt er alles aan te doen om de consument te bereiken. Advertenties en online communicatie horen bij die strategie, statiegeld of een beloningssysteem voor ingeleverde cupjes niet. De woordvoerder: "We geloven erin, dat wanneer mensen meer weten over de achtergronden van recycling, ze ook bewuster omgaan met hun gebruikte capsules. Wij geloven dat de kennis aanzet tot handelen. Onze strategie bestaat uit de combinatie van informeren en het de consument zo makkelijk mogelijk maken."

Peter Rem, hoogleraar Resources en Recycling aan de TU Delft, meldt dat recyclen vooral een belangrijk instrument is voor de marketing van bedrijven. "Zo'n campagne als die van Nespresso geeft de consument het idee dat er iets gedaan wordt aan het afval dat hij veroorzaakt, al gooit hij de capsule zelf bij het restafval. Het geeft de consument een goed gevoel." Dit is goed voor het imago van Nespresso, maar Rem ziet het probleem van de cups niet echt. "Aluminium dat op de gewone afvalberg belandt, smelt bij zeshonderd graden en verandert in de afvalverbranding in kleine balletjes. Deze worden met een snel draaiende magneet uit het afval gehaald en weer omgesmolten naar nieuw aluminium. Over heel Europa wordt aluminium op zo'n manier teruggewonnen."

Verbod nodig

Ondernemer Mark Klep ziet het probleem wel. Vijf jaar stopte hij in het ontwikkelen van zijn composteerbare capsule. In Duitsland, Zweden en Groot-Brittannië slaat zijn product al aardig aan. "Maar we hebben echt een ommekeer nodig. Waren er maar meer burgemeesters zoals in Hamburg, dan gaat het balletje echt rollen en wordt duurzaam echt omarmd."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden