Maar wat doen de heertjes van de Gouden Doerian?

Lovenswaardig -dat is het initiatief tot de Gouden Doerian voor het slechtste boek van het afgelopen jaar. De nieuwe prijs is genoemd naar een stekelige, stinkende vrucht die van binnen eetbaar is. Mooie naam.

Het gaat zoals het hoort te gaan bij literaire prijzen. De longlist telt 21 genomineerden. Morgen maakt de jury de shortlist bekend, dinsdagavond de winnaar. Dat gebeurt op het Bal der Geweigerden, feestje voor wie op het échte Boekenbal niet welkom is.

Die jury is inmiddels geslonken tot vier personages; één lid trok zich terug na zijn ontdekking (sic) dat er titels op de longlist stonden die hij zelf gunstig had besproken. Blijven over één boekhandelaar, één criticus, één columnist én Michaël Zeeman, correspondent te Rome. Allemaal, het kan geen toeval zijn, van het mannelijk geslacht. Correctie: ze hebben wel geprobéérd een vrouw erbij te halen. Hanneke Groenteman was gevraagd, maar zij rilde alleen al bij de gedachte. ,,Ik word somber van te veel negatieve energie'', schrijft ze op haar weblog. ,,En dan: wie ben ik dat ik me deze arrogantie kan permitteren?''

Van zulke brave bedenkingen hebben de mannen in kwestie geen last. Gelukkig maar. Hun actie brengt eindelijk weer reuring in de saaie Nederlandse letteren waar sinds 1988

- groepje jonge dichters leegde emmer vis boven het hoofd van voornoemde Michaël Zeeman - niets meer is gebeurd. Na de bekendmaking van de 21 Gouden Doerian-nominaties vloog Joost Zwagerman meteen in de gordijnen ('Persoonlijke afrekeningen!') en hapte Leon de Winter naar adem van verontwaardiging ('De foute grap van een groepje literaire masturbanten!'). Heerlijk.

De initiatiefnemers strijden bovendien voor een rechtvaardige zaak: de aandacht vestigen op de grote hoeveelheid belabberde boeken die uitgevers op de markt brengen. Dat kan geen kwaad. Vooral sinds ik zelf alle Nederlandse debuten ter bespreking op mijn tafel krijg, bevangt mij regelmatig plaatsvervangende gêne. Moest hier nu een bos voor omgehakt? Had niemand deze zoveelste vijftigplusser die terugblikt op zijn jeugd kunnen behoeden? Had het talent van deze meisjesschrijver niet nog paar jaar mogen rijpen? En let werkelijk geen enkele redacteur meer op spelling en stijl?

Het liefdevolle uitgeven is, zelfs bij de respectabele uitgeefhuizen, al jaren in het ongerede. Dat heeft vast zwaarwichtige economische redenen, maar wat koopt de lezer daarvoor? En vooral: wat schiet de schrijver daarmee opt Beiden zijn uiteindelijk méér gediend met een vaderlijke uitgever (m/v) die geduld heeft en nee durft te zeggen. Hoog tijd dus, voor een pittig debat waarin man en paard vrijmoedig aan bod komen. Persoonlijk had ik wel een lekkere longlist geweten.

Maar wat doen de heertjes van de Gouden Doerian? Juist een heel aardig, zorgvuldig debuut als dat van Liesbeth Mende ('Afhaalmeisje') krijgt ervan langs. Absurd is ook de nominatie van Willem Jan Ottens 'Specht en zoon', een van de interessantere romans uit 2004. Zorgvuldig van taal, verrassend van inhoud. De Gouden Doerianjury: ,,Ottens overgang tot het katholicisme heeft kennelijk nog geen verlossing gebracht van stijlfeilen.''

Even mal is de motivatie om de Vlaamse Monika van Paemel op de longlist te zetten. Haar 'Celestien' had wellicht wat minder wijdlopig gekund, maar als geheel is het een geslaagde poging de wereld te bezien vanuit een huishoudster. De Gouden Doerianjury meent ,,dat het al fout ging bij 's schrijvers keuze voor de hoofdpersoon''. Als dat het criterium is, kan menig meesterwerk bij het grof vuil.

Zo maakt de jury het de omstanders wel érg gemakkelijk om de prijs af te doen als een melig borreltafelonderonsje. Een gemiste kans, zoals dat heet. De schrijver die dinsdag de Gouden Doerian krijgt toebedeeld hoeft zich allerminst te schamen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden