’Maar iedereen rookt in Turkije!’

Demonstrerende tabaksarbeiders trotseren de kou in hartje Ankara. Het was deze week min 9 in de Turkse hoofdstad. (FOTO AP) Beeld AP
Demonstrerende tabaksarbeiders trotseren de kou in hartje Ankara. Het was deze week min 9 in de Turkse hoofdstad. (FOTO AP)Beeld AP

Door de economische crisis staan in Turkije duizenden tabaksarbeiders op straat. „Ze hebben zo hun best gedaan om ons weg te pesten.”

De tabaksarbeiders in het centrum van Ankara hebben de meest slapeloze ogen van de wereld. Al anderhalve maand voeren zij voor het gebouw van de vakbond Turk Is actie op straat. Dag en nacht. Ze zijn boos op de regering. „Vechten totdat we dood neervallen”, roepen ze.

De demonstranten, mannen en vrouwen, zijn uit alle delen van Turkije naar deze plek in het centrum getogen, normaal bekend vanwege zijn honderden feesttenten waar traditionele muziek wordt gemaakt en waar de raki rijkelijk vloeit. Ze strijden er voor hun rechten. In totaal twaalfduizend tabaksarbeiders raken door de privatisering van de tabaksindustrie hun tabaksbaan kwijt. Ze blijven weliswaar in overheidsdienst, maar ze krijgen de helft van hun huidige salaris. En wat voor werk ze moeten verrichten is nog niet duidelijk.

Alime Aktas komt uit het Koerdische stadje Mus, in het uiterste oosten van het land. De 36-jarige vrouw draagt een hoofddoek met bloemmotieven, heeft een dun gezicht en kleine pretoogjes. Zij en haar vriendinnen uit dezelfde, inmiddels gesloten fabriek hebben zich in dekens gewikkeld en zitten onder de tenten thee te drinken.

Na de vraag op wie ze heeft gestemd, verschijnt een glimlach om haar lippen. Ze is eerlijk: „Ik stemde op de AK-Partij (de huidige regeringspartij, red.). Nu heb ik er spijt van natuurlijk. Maar toch blijf ik denken dat onze premier het hart op de juiste plek heeft, en dat hij onze rechten terug zal geven.”

Ze vertelt over haar leven van de afgelopen vijf jaar: „Ze hebben zo hun best gedaan om ons weg te pesten. De fabriek in Mus ging dicht. We moesten eerst in Malatya en daarna in Bitlis werken; we hebben toen maar zelf een busje gehuurd om naar het werk te gaan. Om vijf uur in de ochtend stapten we in, na een reis van drie uur kwam we aan bij de fabriek. ’s Avonds waren we om acht uur weer thuis. Dat lijden was niet genoeg. Nu hebben ze het op de helft van ons salaris gemunt.”

Haar leeftijdgenoot Sevda Donmez zit ineengekrompen op een kleine stoel, knikt met haar hoofd als haar vriendin haar verhaal doet en vult aan: „Iedereen hier heeft wel ziektes die door het werk zijn ontstaan. Ik ken geen tabaksarbeider die niet aan hernia lijdt.”

Binnen het gebouw liggen 140 arbeiders met zwart plakband om hun monden. Ze zijn de laatste drie dagen in hongerstaking. Eentje heeft aangekondigd tot de dood te zullen doorgaan.

Buiten doen de arbeiders pogingen om vuur te maken. Maar de rook in de vuurkorven is geen lang leven beschoren – de regen dooft de enige bron van warmte. De regendruppels sijpelen langs de tenten naar de zitplekken; zelfs het schrijven op een kladblok is onmogelijk. Een dunne arbeider haalt een pen uit zijn zak en smeekt de verslaggever bijna om het schrijfgerei te houden: „Laat de wereld weten wat ze ons aanhouden”, zegt hij emotioneel.

Het is inmiddels twee uur in de nacht. Niemand roept meer leuzen. Een paar mensen uit de buurt komen de arbeiders vragen of er zieken zijn die naar een huis gebracht moeten worden. Drie vrouwen geven aan te willen douchen. Iets verderop ontstaat commotie als een man die op een stoel zat te slapen, op de stoep valt. Hij heeft een bloedend hoofdwond. Ook die man wordt meegenomen door solidaire omwonenden.

Ibrahim Demircan, een arbeider uit Diyarbakir, steekt een sigaret met tabak uit eigen fabriek op, en zegt: „Het is een leugen dat de tabaksfabrieken verlies draaiden. Iedereen rookt in Turkije. Zou de regering echt zo onbarmhartig zijn? Het wordt straks nog kouder hier en het zal gaan sneeuwen. Dan gaan er hier echt doden vallen.”

(Trouw) Beeld AP
(Trouw)Beeld AP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden