Maakt video-racen je ook roekelozer op de weg?

Het boerenverstand knikt: je zit achter de monitor weliswaar te oefenen in fictieve verkeersagressie, maar die móet gaan opspelen als je de weg op gaat. Je hersens staan immers naar inhalen en naar het negeren van regels en obstakels. Opzij!

Laten we eerst de aanverwante vraag proberen: word je van video-schieten zelf gewelddadig? Decennialang bestookten psychologen elkaar hierover met twijfels en stelligheden, en beleidsmakers en ouders wachtten vergeefs op een unaniem standpunt. „Doe toch maar minder geweld”, raadde de American Psychological Association de makers van videospelen in augustus 2005 uiteindelijk aan, op basis van een optelsom van tientallen studies. Daar kwam een wisselend beeld uit. Proefpersonen die tijdens een game enkele vijanden hadden omgelegd, beoordeelden zichzelf daarna minder zachtaardig. En kinderen gedroegen zich na een gewelddadig spel soms gemeen tegen speelkameraadjes. Maar in andere studies kwamen ze er na een videogame niet agressiever of minder zorgzaam uit dan anders. Hebben we niet teveel naar die schietgames en te weinig naar racespelletjes gekeken, vroegen psychologen zich af. Vorig jaar stoven twee wegpiraten in Toronto elkaar achterna en joegen een taxichauffeur de dood in: één van hen bleek groot liefhebber van Need for Speed. Je kunt je voorstellen dat zo iemand zijn racehoofd niet thuis kan laten.

Dat illustreren de psychologen in het maartnummer van het Journal of Experimental Psychology. Eerst vroegen zij jongeren op straat naar hun fictieve race-activiteiten en hun behoefte naar dezelfde spanning op de weg. „Vergelijk je je dan met anderen? En trap je extra op het gas als de wagen vol zit, of met je vriendin naast je? Of hou je je dan netjes aan de maximumsnelheid?” De lefgozers bleken in de meerderheid, maar dit alles werd met de mond beleden. En daarbij blijft de vraag of assertief chaufferen en de lol in video-racen niet hand in hand gaan. Wat is hier oorzaak, wat gevolg?

Daarom moesten de proefpersonen achter het stuur. Sommigen leefden zich uit op een racegame, anderen op een neutraal behendigheidsspel. Om met racen te winnen scheurden ze over vluchtstroken, en dwars door andere auto’s en voetgangers heen. Zulk gedrag blijkt het brein in de ’risicostand’ te zetten. Dat maten de psychologen met woorden die zowel een risicovolle als neutrale betekenis hebben. Gevraagd naar de betekenis van kick of wagen, kwamen racers aan met high worden en durven, in plaats van met trappen en auto. De snelheidsduivels verrieden zich direct.

Hier gaat het nog om droogrijden. Wat doen ze op de weg als ze net achter het fictieve stuur vandaan komen?

Dat werd getest in een simulator. Zo’n testapparaat geeft in negen van de tien gevallen correct aan of iemand een brokkenpiloot is of een veilige chauffeur. De test viste de videoracers er goed uit. Kortom, speedspelen sturen je met snelheidsgedachten de weg op en daar handel je dan ook naar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden