Maakt Spanje zijn serie buitenaards?

Brazilië is de gedoodverfde wereldkampioen, maar de verf is nog flets, en Frankrijk kan een outsider blijken

RIO DE JANEIRO - Het is de hoogste tijd dat de bal in Brazilië gaat rollen. Niet alleen om een einde te maken aan de monotone reeks van trainingen en alle gissingen naar kwaliteiten en opstellingen van dien. Ook om alle andere verhalen misschien niet af te sluiten, dat zou onmogelijk en irrationeel zijn, maar om het vizier eindelijk óók op de kern te richten. Armoe en chaos van bijvoorbeeld onaffe stadions mogen vooraf het beeld hebben bepaald, vanaf vanavond gaat het erom welke landenploeg op 13 juli in het Maracanã-stadion de beste van de wereld zal blijken, en waarom. Een puntsgewijze, puur sportieve voorbeschouwing.

De favoriet

Thuisland en gedoodverfd wereldkampioen. Felipe Scolari, de bondscoach van Brazilië, is 65 jaar. Dan moet je tegen een stootje kunnen, en dat zal nodig zijn ook. Er was geen ander aan wie de Braziliaanse voetbalbond kon denken, toen een toch al te ondoordacht project vroegtijdig in het honderd was gelopen. Na de uitschakeling in de kwartfinale van het WK 2010 was de opgestapte oud-speler Dunga als bondscoach opgevolgd door Mano Menezes, een relatief naamloze coach die Brazilië nieuwe glorie en trots zou moeten brengen, meteen maar op het WK 2014 én de Spelen van 2016.

Maar hij kreeg de schwung er nooit in, en eind 2012 werd hem al de wacht aangezegd. Scolari werd te hulp geroepen, de nestor inmiddels, die Brazilië in 2002 naar zijn voorlopig laatste wereldtitel loodste. De geschiedenis zou zich in meer dan één opzicht kunnen herhalen. Scolari formeerde destijds een grotendeels zakelijk team, zeker naar Braziliaanse begrippen. Nu heeft Brazilië wellicht nog minder franje, met naast de jonge vedette Neymar relatief hoekige aanvallers als Fred en Hulk. Maar de verdediging, geleid door aanvoerder Thiago Silva, is van de topcategorie - en zo'n blok, dat hoef je Felipe Scolari niet te vertellen, kan in een toernooi van de grootste waarde zijn.

De titelhouder

Europees kampioen in 2008 en 2012, wereldkampioen 2010: de reeks van Spanje is al uniek en verlenging ervan zou iets buitenaards krijgen. Het ogenschijnlijke einde van het tijdperk van Barcelona versterkte alom het gevoel dat ook de Spaanse landenploeg zó goed niet meer is. Dat weerhield de 63-jarige bondscoach Vicente del Bosque, ook zo'n nestor, er niet van zijn contract eind vorig jaar al te verlengen tot het EK 2016.

Hij hield zich volgens de Engelse pers aan die afspraak toen Manchester United zich onlangs bij hem meldde, als eerste keus bóven Louis van Gaal. Del Bosque zag kennelijk nog genoeg perspectief in Spanje. Hij zou de heerser van het modernste voetbaltijdvak graag van nieuwe impulsen voorzien. Het zogenaamde tiki-taki, het soms eindeloze combinatiespel van vooral Barcelona, wil hij vermengen met elementen als agressiviteit en weerbaarheid, de handelsmerken niet voor niets van Atletico Madrid, dat Barcelona en Real Madrid als de nieuwe Spaanse kampioen naar de kroon stak. "Voetbal kan op veel verschillende manieren worden gespeeld", zei Del Bosque. "Wij hebben geen magische formule."

Sterren en zij die al vielen

Het is een van de repeterende thema's in de weken vóór een eindtoernooi. Het moet een voetbalfeest worden, dat willen we: een mondiaal theater van schitterende sterren. Maar het seizoen is altijd weer lang geweest, en veeleisend. Welke sterren zijn er al niet vóór het toernooi gevallen?

Falcao, de imposante spits van Colombia. Ribéry, de onberekenbare dribbelaar van Frankrijk. Reus, de moderne aanvaller annex middenvelder van Duitsland. Montolivo, de aanvoerder van Italië. En Strootman uiteraard, de in Nederland zeldzame middenvelder van internationale snit.

Ze zijn er niet bij. Messi is er wel, 's werelds beste van wie toch de vraag is of hij die status hier en nu - na een voor zijn doen vaal seizoen - op het hoogste podium kan waarmaken. En zo roepen meer sterren, die er al dan niet geforceerd bij kunnen zijn, bange gevoelens op. De Portugees Ronaldo, onlangs in de Champions Leaguefinale ogenschijnlijk al niet topfit, voelt pijntjes in de knie. En dan zijn er de spelers die, geblesseerd geraakt kort voor het WK, nog in alle haast zijn klaargestoomd: Suarez, de duivelse spits van Uruguay, Vidal van Oranje's derde tegenstander Chili én Diego Costa, de spits misschien van Spanje, morgen tegen Oranje.

Omdat hoop doet leven, nog één mogelijke ster, al was het maar voor de eerste weken. Arjen Robben, onbetwist de beste Oranje-speler van dit moment, is fitter dan ooit - fitter dan voor welk eerder eindtoernooi dan ook.

De 'buren' en wij

Louis van Gaal streek al bijna een week geleden met Oranje neer in Rio de Janeiro, gisteren zette de Belgische selectie voet op Braziliaanse bodem, in São Paulo. Bondscoach Marc Wilmots en zijn Rode Duivels zijn achterin het schema ingedeeld en openen hun WK pas volgende week, in Belo Horizonte tegen Algerije.

's Lands grootste krant, Het Laatste Nieuws, berichtte uitvoerig over de vlucht. Naast een 38-koppige bondsdelegatie vlogen ook 53 leden van de media en enkele supporters mee, zo stond te lezen. Pers en nationaal team in één vliegtuig - in Nederland is het bij toernooien al langere tijd onbestaanbaar. Het geeft te meer aan hoe bijzonder dit WK is voor de Belgen: voor het eerst sinds twaalf jaar zijn ze erbij en met een aardig team ook op het oog - beter misschien wel dan Oranje.

En dan is ook de poule op voorhand beduidend eenvoudiger: Algerije, Rusland en Zuid-Korea als tegenstanders tegenover Spanje, Australië en Chili voor Oranje - het is nogal een verschil. Op basis van hetzelfde criterium, de poule-indeling, zou het na donkere jaren opkrabbelende Frankrijk met Zwitserland, Ecuador en Honduras als eerste opponenten als een outsider kunnen worden gezien.

Dat geldt voor Duitsland op grond van het recente verleden. Waarbij het de vraag kan zijn of het momentum niet al voorbij is voor bondscoach Löw. De Duitsers zijn mooier gaan voetballen, maar prijzen werden sinds Löws aantreden in 2006 niet gepakt - en sterker lijken ze er ook niet meer op te worden.

Rest Italië, de door bondscoach Prandelli gereanimeerde finalist van het EK 2012. Andrea Pirlo is nog altijd de strateeg. Een van de voetballers om in Brazilië naar uit te kijken, dat zeker, maar hij is al wel 35 jaar. Prandelli kent geen beter voetbalbrein, zegt hij. Of dat de gekende Latijnse overdrijving is, zullen we zien, dat en nog veel meer, als de bal gaat rollen - en hoe dan ook tot en met 13 juli zal blijven rollen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden