Maakt bypass Kampen tot een gevaarlijke badkuip?

Een nieuwe zijrivier van de IJssel moet de IJsseldelta veiliger maken. Maar voor Kampen zou dat nare gevolgen kunnen hebben. Want de stad wordt dan een badkuip.

Kampen steggelt over zijn waterveiligheid. Door klimaatverandering moet de IJssel steeds meer water afvoeren. Om de waterveiligheid te garanderen, een rijksverantwoordelijkheid, moet er ten zuiden van Kampen een hoogwatergeul komen, die de IJssel met het Vossemeer verbindt. Maar de vrees bestaat dat het bebouwde gebied door die zogenoemde bypass een soort van badkuip wordt, wat vijf keer meer doden oplevert bij een dijkdoorbraak.

Wethouder Bert Boerman (ChristenUnie) vindt het een goede mogelijkheid: als er van rijkswege toch een hoogwatergeul wordt aangelegd, kan dat meteen samengevoegd worden met andere plannen. Naast de aanleg van de Hanzelijn, de spoorlijn tussen Lelystad en Zwolle, wordt in het gebied ook station Kampen Zuid gebouwd, en moet de autoweg N50 verbreed worden.

„Als er een bypass komt, willen we er wel wat aan hebben”, zegt Boerman. Dus is het plan de bypass met groen in te richten, en er luxe waterwoningen te bouwen. De verkoop van die woningen moet de aanlegkosten, waarvan Kampen een deel moet betalen, terugverdienen.

De plannen voor de bypass stuiten vanaf het begin al op weerstand van de werkgroep Zwartendijk. Aanvankelijk alleen omdat die niet wil dat het groengebied ten zuidwesten van Kampen bebouwd wordt. De werkgroep wil met name het groene karakter van de historische Zwartendijk behouden. Door de inspanningen van de groep worden de huizen al verder van de Zwartendijk gebouwd dan oorspronkelijk het plan was, legt Boerman uit.

Een maand geleden werd de werkgroep echter getipt over een onderzoek uit 2006, vertelt Bart Zeven van de werkgroep. Daaruit bleek dat door de aanleg van de bypass een dijkdoorbraak in het ergste geval niet 110 levens zou eisen, maar 533.

Kampen ligt namelijk ingeklemd tussen de IJssel en het Vossemeer, die beiden boven de stad uitmonden in het IJsselmeer.

Met een rivier onder de stad zou een eiland gecreëerd worden, aan alle randen afgesloten door dijken: een badkuip. Daardoor kan het water bij een dijkdoorbraak niet meer naar het zuiden wegstromen, wat resulteert in hoger en sneller stijgend water en dus meer doden.

Zeven wil daarom geen bypass, ook nu de huizen verder van de Zwartendijk worden gebouwd. Toch erkent hij de noodzaak om de afvoercapaciteit van de IJssel te vergroten. Maar volgens hem is het voldoende om de rivier ’ouderwets’ uit te baggeren als de bomen en struiken in de uiterwaarden en de passantenhaven bij het treinstation weggehaald worden. Dat zijn beiden flessehalzen in de rivier.

Daar is wethouder Boerman het niet mee eens. Dat zowel baggeren als de aanleg van een hoogwatergeul noodzakelijk is, staat volgens hem niet ter discussie. Nu is het wachten op een nieuw onderzoek naar de veiligheidsrisico’s van de bypass, dat staatsecretaris Huizinga (water) heeft gelast.

Kees Vermeer, directeur van het bureau dat in 2006 onderzoek deed, legt uit dat er sindsdien het nodige is veranderd. Zo ligt de bypass op een iets andere plaats dan toen en worden er minder huizen gebouwd in de badkuip.

Op 25 mei bezoekt de Kamercommissie voor verkeer en waterstaat de stad. Als de nieuwe onderzoeksresultaten bekend zijn, zal Huizinga een besluit nemen over de bypass.

Het gebied rond de Zwartendijk waar de "Bypass" van de IJssel wellicht wordt aangelegd (Herman Engbers)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden