Recensie

Maakbare Sovjetmens absurd goed op de hak genomen

Scene uit 'A Dog's Heart'.Beeld Foto: Monika Rittershaus

De Nationale Opera
A Dog's Heart

Lik me reet! Dat zijn zo'n beetje de eerste woorden van de tot mens getransformeerde hond in 'A Dog's Heart' van Alexander Raskatov. Daar staat het mensbeest, naakt, hijgend en uitdagend. De vuilnisbakhond Sjarik, door de wetenschap omgevormd tot Sovjetburger Sjarikov.

We hebben het proces in de eerste helft van de opera kunnen volgen, maar die eerste woorden beloven niet veel goeds. Pal erna doven de lichten. Black-out! Pauze.

Met een bang voorgevoel gaan de bezoekers hun kopje koffie halen en als ze anderhalf uur later opnieuw de zaal verlaten zijn die voorgevoelens meer dan uitgekomen. Het wetenschappelijk experiment mislukt volledig, Sjarikov transformeert terug naar Sjarik, maar inmiddels ligt het toneel vol met onaangename klonen. Met op het filmdoek erachter een agressief blaffende hond.

Hoewel er in deze absurde én absurd goede opera best veel te lachen valt, is de boodschap van dat slotbeeld naargeestig navrant. Raskatov, door het publiek luid toegejuicht na afloop, baseerde zijn flitsende opera op een (destijds verboden) novelle van Boelgakov uit 1925.

Satirisch absurdisme in optima forma, waarin de idee van de nieuwe, maakbare Sovjetmens met groots vertoon op de hak wordt genomen.

A Dog's Heart beleefde op het Holland Festival van 2010 zijn zeer succesvolle wereldpremière en de productie van De Nationale Opera maakte sindsdien furore in Londen, Lyon en Milaan. Met de herneming in Amsterdam nu is het de vijfde reeks voorstellingen, voor een hedendaagse opera best bijzonder. Haast al die voorstellingen werden muzikaal geleid door Martyn Brabbins. In de Milanese Scala zou Valery Gergjev de opera dirigeren, maar die zei af, waardoor Brabbins ook daar in de bak stond.

Soepel en gestroomlijnd

Brabbins kent de partituur en de productie dus als geen ander en dat was zaterdagavond te merken. Geweldig hoe hij het Nederlands Kamerorkest, aangevuld met balalaika's, saxofoons en elektrische gitaren, door de soms knettergekke partituur loodste. Soepel en gestroomlijnd voegde de sterke en vormvaste muziek (zelfs heuse passacaglia's) zich naar de luidruchtige chaos op de bühne, waar de inventieve en geestige regie van Simon McBurney geen moment gedateerd overkwam.

Alles werkte nog net zo sterk, zo niet sterker dan zeven jaar terug. Met die geweldige groep poppenspelers die de hond Sjarik tot leven wekken.

Veel van de zangers van toen zijn (gelukkig) gebleven, zoals veterane Annett Andriessen in een hilarische rol en Nancy Allen Lundy als hyperactieve gil-sopraan. Elena Vassilieva (mevrouw Raskatov) is inclusief megafoon weer onnavolgbaar als 'Onaangename hondenstem' en wereldster Sergei Leiferkus draagt als professor Preobrazjenski de voorstelling met grote autoriteit en vocale allure.

'Ik heb een schat van een hond in een afschuwelijke kerel veranderd', zingt de professor wanhopig en Peter Hoare laat dat als Sjarikov, tegen alles en iedereen scbareus aanrijdend, met groot plezier zien en horen. Gaat het zien!

Nog t/m 5 mei. www.dno.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden