Maak slacht varkens wat diervriendelijker

Een voorgesteld verbod op het verdoven van varkens met CO2-gas is mooi, maar er zijn nog geen goede alternatieven, stelt Hans Baaij. Hij doet voorstellen om de slacht nu al te verbeteren.

Op 8 december werd een motie aangenomen van de Partij voor de Dieren en de PvdA om het verdoven met CO2 bij varkens voor de slacht te verbieden. Een goede zaak, maar onderzoek uit 2008 leverde geen alternatief op en nog steeds is er geen diervriendelijker methode. Terwijl de overheid verbeteringen die meer voor de hand liggen al lang had kunnen doorvoeren.

Voordat varkens worden geslacht (met een mes worden de slagaders van de keel doorgesneden), worden ze eerst verdoofd. Er zijn twee gangbare methoden voor verdoving. De eerste is elektrisch. Daarbij wordt de kop van het varken tussen twee stalen polen geklemd en wordt een stevige schok gegeven, waardoor het dier direct bewusteloos raakt. In principe is dit vrij 'humaan', maar door de grote haast waarmee dit moet gebeuren (tijd is geld), gaat het soms mis. Tijdens een bezoek van stichting Varkens in Nood aan een slachterij werd een varken door de verdoving 'gemist'. Het rende daarna gillend door de slachterij, achterna gezeten door medewerkers met handverdovers.

De verdoving met CO2 (koolzuurgas) is efficiënter omdat hele groepen varkens in één keer verdoofd kunnen worden, in plaats van een voor een. Daarom zijn steeds meer slachterijen overgestapt op dit systeem. Maar er is dus nu een motie aangenomen die het verdoven met CO2 geleidelijk wil verbieden. Het in- inademen van CO2 zorgt namelijk voor een ondraaglijke ademnood, een gevoel te stikken. Professor geochemie Olaf Schuiling, die veel onderzoek doet naar CO2: "Het was alsof mijn keel verbrandde. Ik kan mij voorstellen dat het een verschrikkelijke manier moet zijn om te sterven."

Diervriendelijk alternatief

Vrijwilligers van Varkens in Nood bevestigen dit. CO2-verdoving verbieden is dus een goed plan. Maar om zo'n verbod te realiseren moet er eerst een diervriendelijker alternatief worden gevonden. Onderzoek hiernaar neemt veel tijd in beslag. Wij pleiten daarom voor enkele verbeteringen die al wél direct kunnen worden doorgevoerd.

Ten eerste: laat slachters voldoende tijd nemen per dier. Meer aandacht is nodig voor het gehele traject binnen de slachterij, vanaf het lossen van de vrachtwagens tot en met de verdoving. De haast waarmee in slachterijen gewerkt wordt, veroorzaakt stress bij mens en dier en vergroot de kans op fouten en op, al dan niet opzettelijke, dierenmishandeling. Deze stress is ook de oorzaak dat varkens vaak lastig te verdoven zijn.

Ten tweede: meet de hersenactiviteit na de verdoving. Of een verdoving effectief is, is niet altijd duidelijk. Een apparaatje dat hersenactiviteit meet, kan uitkomst bieden.

Ten derde: introduceer daarnaast cameratoezicht in slachterijen. De CO2-verdoving vindt plaats in een afgesloten ruimte. Ondanks dat er tienduizenden varkens per week doorgaan, ziet niemand wat er in die ruimte gebeurt.

Tot slot: maak wetenschappelijk onderzoek, zeker als dat in opdracht van een ministerie is gedaan, openbaar voor Tweede Kamerleden en publiek. In 2008 werd in opdracht van het ministerie van landbouw onderzoek gedaan naar CO2-verdoving door de Universiteit van Wageningen. Er werden alleen beelden vrijgegeven van een van de zes onderzochte varkens, terwijl uit het rapport duidelijk bleek dat juist dit varken de minste stress had. Meer transparantie bij dit soort onderzoek is noodzakelijk.

Nu Nederland in 2016 EU-voorzitter is, is dit een mooie gelegenheid om het slachten van varkens wat humaner te maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden