Maak je riem vast!

(\N)

Gisteren precies vijftig geleden, op 13 augustus 1959 dus, werd in het Zweedse Karlstad geschiedenis geschreven. Op die dag presenteerde Volvo een auto – een PV 544 – die voor het eerst was uitgerust met een driepuntsveiligheidsgordel.

We maken er nog dagelijks ruzie om. Heb je je riem om, roepen we richting achterbank, want kinderen die malen niet om veiligheid. ,,Wij lagen vroeger gewoon op de hoedenplank”, zei hun moeder toen hun gordelgedrag onlangs ter sprake kwam, een opmerking die geen wezenlijke bijdrage leverde aan het risicobesef van de kinderen.

Als bijrijder draag ik hem ook niet graag, moet ik bekennen – de gordel belemmert slaande bewegingen naar achteren. En bovendien sluimert diep in mijn genen de opvatting dat het dragen van een gordel niet heel erg cool is, ja bijna in strijd met het autorijden zelf: want hoe kan de auto het ultieme vrijheidsgevoel belichamen – met inzittenden die vastgebonden zijn.

Volvo claimt met ingenieur Nils Bohlin de uitvinder van de driepuntsgordel in huis te hebben gehad, maar Bohlin stond weer op de schouders van twee Amerikanen, Griswold en De Haven, die al in 1951 een patent aanvroegen voor een driepuntsgordel. De Amerikaanse automobielindustrie was echter niet bovenmatig geïnteresseerd in vastgesnoerde inzittenden, evenmin als het Amerikaanse publiek – het strookte niet met het gevoel dat autorijden losmaakte.

James Dean met een autogordel, hij zou zich nog liever dood hebben gereden.

Een residu van die opvatting verklaart mijn eigen roekeloosheid en ook de bijbehorende poses van de onderarm op het autoportier (wel eerst het raampje naar beneden draaien) en de sigaret in de mondhoek. Want roken hoort ook bij de romantiek van het vrije autorijden – de horizon tegemoet. Een roker in de file daarentegen, in de airco van zijn voertuig en dan ook nog met gordel om, nee, dat is geen gezicht.

Dus waren het die Zweden, toch al kampioenen in het strikken van opvangnetten van allerlei aard, die ons de driepuntsgordel brachten, want Bohlin vervolmaakte de vorm ervan. De Amerikanen bedachten een Y, maar Bohlin’s gordelgeometrie vormde een V – met de punt naar de vloer gericht, inmiddels de standaard in alle automodellen, ook in Amerika.

Bohlin’s gordel redde natuurlijk duizenden mensen het leven, en – zo vermeldde Volvo deze week in een persbericht – veel mensen die nog uit een autowrak konden kruipen hebben persoonlijk contact met hem gezocht om hem te bedanken. De ingenieur stierf in 2002 op 82-jarige leeftijd. Op foto’s leek hij met zijn lange grijze haar en baardje op een goedmoedige kerstman.

Vijftig jaar is zijn gordel, die van de vrije automobilist een getemde bestuurder maakte die tegen zichzelf beschermd werd. Meer dan dat: de gordel voedde de mensheid op in het besef dat bescherming van het leven een opdracht is aan allen.

Dus maak vast, die riem.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden