Maak bedrijven vadervriendelijk

Bedrijven moeten het vaders makkelijker maken. In de VS betaalt dit personeelsbeleid zich royaal terug.

Henk Hanssen

Bij mijn presentaties over het ’moderne vaderschap’ begin ik altijd met vijf vragen. Eén van die vragen luidt: ’Welke man werkt het hardst?’ Mijn toehoorders gaan steevast in de fout. Ze kiezen voor de vrijgezel of de samenwonende man zonder kinderen, maar nooit voor de vader met kinderen jonger dan drie jaar. Want die draait wel de meeste uren. Verwonderlijk is dit niet.

Een stel dat aan kinderen begint levert bijna een kwart aan koopkracht in. Deze inkomensval is in Nederland hoger dan in andere Europese landen. En dus fluistert zijn zorginstinct pa in dat hij meer takken en hompen vlees naar zijn hut moet slepen, ergo, meer geld in het laadje moet brengen. Niemand die er raar van op kijkt: terwijl van vrouwen wordt verwacht dat zij hun werk rond hun moederschap inrichten, geldt voor mannen het tegenovergestelde.

Een voltijds werkende vader is een vanzelfsprekendheid. De kinderfoto’s die hij op zijn screensaver plaatst, zijn vooral een teken van stabiliteit, in plaats van een groepje dierbaren waar hij soms een vergadering voor opzij moet zetten. Gevraagd naar wat hij het belangrijkst vindt in zijn leven, kind of carrière, kiest zeventig procent van de vaders voor de kids. Tegelijkertijd rapporteren veel vaders dat zij te weinig inhoud kunnen geven aan deze keuze: ze houden te weinig tijd over voor hun kinderen.

Uit diverse studies blijkt dat het conflict tussen werk en zorg bij werkende vaders net zo sterk leeft als bij werkende moeders. Het gaat hier niet alleen om grootsteedse tweeverdieners. Vaders uit álle sociaal-economische klassen melden dat de kinderen, tot hun ongenoegen, sluitpost van de tijdsbegroting zijn. Of hun vrouwen fulltime, parttime of helemaal niet werken, dat heeft geen invloed op deze cijfers. Van de mannen met een vrouw die niet werkt, meldt nog altijd veertig procent ’enige spanning’ tussen werk en thuis te ervaren, terwijl zestien procent over ’veel spanning’ rept.

Om dit probleem, en de daarmee samenhangende kwesties, op te lossen, deed filosoof Rutger Claassen vorige week in Trouw de oproep een verplichte 30-urige werkweek in te voeren. Nobel geredeneerd, maar van een filosoof verwacht je toch wat oorspronkelijker denkwerk. Want, nieuw is dit geluid bepaald niet. Het uiterlijk per 2010 realiseren van een ’normwerkweek’ voor man en vrouw van 32 uur is al jaren een officiële beleidsdoelstelling van Sociale Zaken, een advies van de Emancipatieraad.

Inmiddels constateerden nuchtere ambtenaren dat dit streven het trekken aan een dood paard is. En met een paar publiekscampagnes kom je er niet. Dit paard heeft geen peptalk nodig maar een wei om in te kunnen trappelen ja, om veulens in te verzorgen. Den Haag zou bijvoorbeeld het initiatief kunnen nemen om, in samenspraak met vakbonden en werkgevers, bedrijven en organisaties ’vadervriendelijker’ te maken. Een beleid dat vaders in staat stelt meer tijd aan hun kinderen te besteden en waarmee zij de vrouwen van die werknemers betere loopbaanperspectieven bieden.

Een vadervriendelijk bedrijf is een organisatie waarin iedereen, van het topkader tot de mensen in de postkamer, doordrongen is van het feit dat het goed is voor de zaken wanneer mannen de kans krijgen om betrokken vaders te zijn. Dit begint met het boven tafel krijgen van het dilemma: een (geanonimiseerde) enquête onder alle mannelijke medewerkers moet duidelijk maken op welke manier werk en zorgtaken niet kunnen combineren. Op basis hiervan kan een bedrijf een heel pakket maatregelen ontwerpen.

Werknemers niet minder laten werken maar meer controle geven over het moment waarop zij werken.

Nieuwe verlofregeling in nieuwsbrieven aankondigen met een taalgebruik dat ook mannen aanspreekt. En dan niet alleen foto’s van moeders gebruiken.

Betrokkenheid van het topkader in woord en daad.

Het betrekken van vaders bij intake-gesprekken, ouderavonden, de aanhef van brieven.

Uitgebreide bedrijfsspecifieke informatie over vaderschap op intranet. En niet alleen gericht op aanstaande en jonge vaders, maar juist ook op vaders die scheiden.

Kinderen presteren in het algemeen beter op school wanneer beide ouders betrokken zijn bij het onderwijs.

Niet alleen korte verlofregelingen bij de bevalling, maar ook bijvoorbeeld bij ziekte van een kind.

Een verre droom? Er is in Los Angeles een bedrijf, met tachtig procent mannelijke werknemers, dat vaders informeert over de werking van een kolfapparaat en, daarmee samenhangend, de voordelen van borstvoeding. De reden? Borstgevoede kinderen zijn minder vaak ziek, werknemers hoeven dus minder vaak vrij te nemen. Een bedrijf is uiteraard geen filantropische instelling: de enige geldige reden om ’vadervriendelijk beleid’ in te gaan voeren is een verbetering van de bedrijfsresultaten. Amerikaanse bedrijven die father friendliness tot vast onderdeel van hun personeelsbeleid hebben gemaakt, zien dat zij de kosten royaal terugverdienen door besparingen op verzuimdagen en ziektekosten.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden